สมรรถภาพที่ไม่ทำให้ไร้ประสิทธิภาพ
เมื่อเช้า ได้ยินพิธีกรท่านหนึ่ง พูดถึงคำว่า "สมรรถภาพ" กับ "ประสิทธิภาพ" เกี่ยวกับการปฎิบัติหน้าที่ของหน่วยงานแห่งหนึ่ง โดยแขกรับเชิญบอกว่า "ไร้สมรรถภาพ" แต่พิธีกรท่านแย้งว่า ต้องเป็น "ไร้ประสิทธิภาพ" เพราะ "สมรรถภาพ" ใช้กับเรื่องอย่างว่า
กระตุ้นต่อมสงสัย อยากรู้ความแตกต่าง เลยลองค้น (http://dictionary.meelink.com ) เจอ ดังนี้
1. สมรรถภาพ
[N] efficiency : ความสามารถ, สมรรถนะ, พละกำลัง
2. สมรรถภาพ
[N] efficiency : คุณลักษณะที่ทำให้ทำงานได้ดี
ตัวอย่าง คอมพิวเตอร์มีแนวโน้มที่จะถูกลงเรื่อยๆ แต่สมรรถภาพของมันกลับสูงขึ้น
3. ประสิทธิภาพ
[N] efficiency : ความสามารถ, สมรรถนะ ความสามารถที่ทำให้เกิดผลในการงาน
ตัวอย่าง เครื่องจักรไอน้ำมีประสิทธิภาพน้อยกว่าเครื่องจักรดีเซล
ขณะที่ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายว่า
สมรรถภาพ [สะมัดถะ, สะหฺมัดถะ] น. ความสามารถ
เช่น เขาเป็นคนมีสมรรถภาพในการทำงานสูงสมควรได้เลื่อนตำแหน่ง
ประสิทธิภาพ [ปฺระสิดทิพาบ] น. ความสามารถที่ทําให้เกิดผลในการงาน
จะเห็นว่า "สมรรถภาพ" และ "ประสิทธิภาพ" ต่างหมายถึง "ความสามารถ" เช่นเดียวกัน แล้วอะไรคือความแตกต่าง ลองดูตัวอย่างประโยค
"กรม... มีบุคลากรที่ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ"
หากจะเขียนคล้ายกัน โดยใช้คำว่า "สมรรถภาพ" แทน "ประสิทธิภาพ" เราควรจะเขียนว่า
"กรม...มีบุคลากรที่ทำงานได้อย่างมีสรรถภาพ" หรือว่า
"กรม...มีบุคลากรที่มีสมรรถภาพในการทำงานได้เป็นอย่างดี"
แล้วประโยคไหนจะสื่อความหมายได้ตรงกันมากที่สุด ในความเห็นผู้เขียนโน้มเอียงไปทางประโยคล่าง จึงน่าคิดว่า เราใช้คำว่า "สมรรถภาพ" +คำว่า "เพศ" จนนำไปสู่ความเคยชินว่า "สมรรถภาพ" ต้องเป็น "สมรรถภาพทางเพศ" อย่างเดียวหรือไม่
และ 1. หากจะกล่าวว่าหน่วยงานไม่มี(ไร้)สรรรถภาพในการทำหน้าที่ ก็น่าจะถูกต้องแล้วหรือเปล่า
2. "ความเคยชิน" หรือ "คำพูดติดหู" เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ความหมายของภาษาไทยหลายๆ คำ ผิดเพี้ยนไปหรือ ก่อให้เกิดความเข้าใจความหมายของคำผิดไปหรือไม่
หรือท่านทั้งหลาย เห็นว่าอย่างไร