แต่สิ่งที่สำคัญที่จะทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งคงจะต้องอยู่ที่ผู้นำของชุมชน ที่ต้องทำบทบาททั้งในฐานะ คุณกิจ คุณประสาน คุณอำนวย และคุณเอื้อไปพร้อม ๆ กัน

ตามที่ผมได้เคยเขียนบันทึกไว้ก่อนหน้านี้แล้ว เกี่ยวการที่ CoPs ของวลัยลักษณ์ได้เดินทางเข้าร่วมเสวนาในประเด็นของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ของ CoPs ต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัยที่เป็นสมาชิกเครือข่าย UKM ซึ่งก็มี มอ. มหิดล นเรศวร ขอนแก่น มหาสารคาม ราชภัฎมหาสารคาม และ มวล. ในการเข้าร่วมเสวนาครั้งนี้ มอ. เป็นเจ้าภาพ จัดระหว่างวันที่ 7-8 เมษายน ที่ ร.ร.ลีการ์เดนส์ ก็ต้องขอชมนะครับว่าเตรียมความพร้อมได้ดีทีเดียวครับ จากการที่พวกเราที่ไปเข้าร่วมเสวนาและนำข้อมูลตัวอย่างของการทำกิจกรรมของ CoPs ของวลัยลักษณ์ ซึ่งได้แก่ ชุมชนคนพัสดุ และชุมชนคนe-office  ไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับมหาวิทยาลัยอื่นๆ ผมว่าของเราไม่เบาทีเดียวนะครับ ผมเองก็ได้เรียนรู้มากมายทั้งจากการฟังตัวแทนมหาวิทยาลัยอื่นๆ มานำเสนอ และจากการทำ AAR กับพวกเรา ซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้

1. ผมคิดว่า CoPs ต่างๆ ของวลัยลักษณ์เรามีจุดเด่นที่จะเอื้อให้การดำเนินงานของชุมชนมีการพัฒนาได้อย่างรวดเร็วและยั่งยืน ก็อันเนื่องมาจากการบริหารภายใต้นโยบาย รวมบริการ ประสานภารกิจ แต่สิ่งที่จะทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งคงจะต้องอยู่ที่ผู้นำชุมชน ที่จะต้องทำหน้าที่และบทบาททั้งในฐานะคุณกิจ คุณประสาน คุณอำนวย และคุณเอื้อ ไปในเวลาพร้อม ๆกัน  และการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากหน่วยพัฒนาองค์กร

2.  การพัฒนา KM วลัยลักษณ์เป็นทิศทางที่พวกเราร่วมกันเดินทางมาถูกทางแล้ว โดยเฉพาะในประเด็นของการเน้นในเรื่องการจัดการความรู้ควบคู่กับการจัดการความรู้สึก เป็นสิ่งที่มีผลกระทบในเชิงบวกได้ดีพอสมควร

3. ผมพบว่าศักยภาพของบุคลากรของวลัยลักษณ์ที่ได้มีโอกาสไปนำเสนอ ทั้งในด้านวิธีคิด วิธีนำเสนอ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นตั้งใจในการทำงานเพื่อองค์กร การทำงานเป็นทีม ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมได้รับรู้จากผู้ที่ได้เข้าร่วมเสวนา และผมเองก็ภูมิใจในเพื่อนร่วมงานของผมมาก และคิดว่าวลัยลักษณ์สามารถที่จะก้าวไปเป็นที่หนึ่งได้ไม่น้อยหน้าใครที่เดียว

4. สิ่งสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของการพัฒนาชุมชนต่าง ๆ นอกจากภาวะความเป็นผู้นำ ของผู้นำชุมชนแล้ว ในเรื่องของสมาชิกชุมชนก็เป็นสิ่งที่สำคัญ ที่สมาชิกทุกคนจะต้องเข้าร่วมกิจกรรมของชุมชนในรูปแบบที่เรียกว่า ใจสั่งมา ไม่ใช่ใครสั่งมาก็มา จึงจะถือว่าเป็นปัจจัยสู่ความสำเร็จของชุมชนประการหนึ่ง

    นอกจากนี้ผมเองยังได้เรียนรู้และตระหนักมากขึ้นว่า การส่งเสริมในชุมชนมีการรวมกลุ่มที่เข้มแข็ง รักการทำงานเป็นทีมโดยในทีมที่ไม่เป็นทางการ  มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันอย่างต่อเนื่อง มีการกำหนดเป้าหมายร่วมกันของชุมชน ก็จะเกิดการพัฒนาคน พัฒนางาน และเกิดนวัตกรรมในการทำงานในที่สุด ผมอยากจะใช้โอกาสนี้เชิญชวนพวกเราชาววลัยลักษณ์ทุกคน ที่อยากจะก่อร่างสร้างชุมชนใหม่ หรือมีการร่วมกันเป็นชุมชนอยู่แล้ว แต่ต้องการให้หน่วย OD ของมหาวิทยาลัยให้การสนับสนุนส่งเสริมในเรื่องใดบ้างที่จะให้การทำงานของชุมชนมีความเข้มแข็งและยั่งยืนขอให้บอกนะครับ เพื่อวลัยลักษณ์ของเราครับ