ศึกษาปรัชญาเซน
จากการเข้าไปสอนนักศึกษาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายานโดยเฉพาะนิกายเซนนี้ มักจะมีการเข้าใจไปว่าเป็นศาสนาเชน ที่มีองค์ศาสดานามว่าพระมาหวีระ เป็นนักบวชเปลือยกายที่เรียกกันว่านิกายฑิคัมพร คือการนุ่งลมห่มฟ้าอะไรประมาณนั้น แท้จริงแล้วนิกายเซนมีคนนับถือกันมากในประเทศยี่ปุ่น ในความหมายของเซนคือการถ่ายทอดนอกคัมภีร์แบบพิเศษ
เซนไม่อาศัยตำราหนังสือ ถ้อยคำใด ๆ แต่ทุกสิ่งล้วนจี้จุดตรงไปให้โดนจิตภายในของคน เป็นการสอนคนให้ค้นหาสัจธรรมในตัวตนของเขาเองโดยเข้าไปให้ถึงภาวะจิตเดิมแท้ซึ่งเป็นพุทธภาวะแห่งตน
นั้นคือเซนไม่ยึดติดในตำรา มีแต่ทำลายตำราที่เหมือนภูเขากั้นขวางทางเดินไปสู่จุดหมาย ตำราเป็นเพียงรอยเงาของคำพูด พุทธธรรมจริงแท้นั้นโชว์ไม่ได้ด้วยคำพูด สิ่งเหล่านั้นจึงเป็นอวิชชาที่ปิดบังดวงตาแห่งปัญญาไม่ให้ส่องเห็นความว่าง จึงต้องกำจัดคือฉีกตำราทิ้งเสียแล้วจะเห็นความว่างอย่างยิ่ง
ก็เข้ากับหลักพุทธศาสนาที่ว่า...สิ่งทั้งปวงไม่ควรเข้าไปยึดมั่นถือมั่น...ต้องฉีกมันทิ้งไปเสียเถิด แม้ในหลักกาลามสูตรพระพุทธเจ้าทรงเตือนสติชาวโลกว่า...อย่าปลงใจเชื่อเพราะสิ่งนั้นมีอยู่ในคัมภีร์หรือตำรา...
ปรัชญาเซนมีมุมมองที่ไม่แยกส่วน ถ้ามี 4 คน เข้าไปเที่ยวชมในสวนดอกไม้ คือ นักฟิสิกส์มองดอกไม้ที่ละเอียดอย่างคนอื่นมองไม่เห็นคือเขามองเห็นดอกไม้เป็นกลุ่มอนุภาค นักเคมีก็มองดอกไม้ในทางเคมีที่ละเอียดเหมือนกันแต่คนละแง่เพราะเขาเห็นดอกไม้เป็นกลุ่มสารเคมี
นักชีววิทยามองดอกไม้เดียวกันกับทั้งสองคนแต่คนละแง่อีกละเพราะเขาเห็นดอกไม้เป็นเพียงกลุ่มชีววัตถุ ส่วนนักกวีไม่ได้เรียนมาทางด้านวิทยาศาสตร์ เขาจึงมองดอกไม้ตามที่มันเป็นจริง ดอกไม้ให้ความรู้สึกชุ่มชื่นเบิกบานใจ ดอกไม้มีชีวิต
ตามปรัชญาเซนแล้ว 3คนแรกมองโลกแบบแยกส่วน เซนไม่เห็นด้วยที่มองอย่างนั้น เพราะจะไม่เห็นตามสิ่งที่มันเป็นจริง และเป็นการเข้าไปแทรกแซงธรรมชาติ เป็นการละเมิดสิทธิ์ เป็นความผิด ที่จริงคนเรามีหน้าที่เพียงเป็นผู้สังเกตการณ์อยู่ภายนอกเท่านั้นเองเหมือนนักกวีอย่างบาโซ ( Matsuo Basho , 1644-1694 A.D. ) บรรยายว่า...
อา...ช่างงดงามอะไรอย่างนั้น...ใบไม้อ่อนเขียวสด...เปล่งประกายกลางแสงแห่งดวงตะวัน.
ปรัชญาเซนมองคนเรามีกายกับจิตที่แยกกันไม่ได้ ดังนั้นวิธีสอนธรรมของเซนบางครั้งจึงมีวิธีการแปลก ๆ เช่นใช้ไม้เท้าตีหลังศิษย์เพื่อกระตุกต่อมคิดไปที่ดวงจิตเดิมแท้โดยถือว่าไม้เท้ากระทบร่างกายนั้นสามารถเชื่อมโยงไมสู่จิตเดิมแท้ได้เหมือนกัน.
