การเรียนการสอนในทุกสาระวิชา เรื่องที่ถือว่าเป็นเรื่องยากที่สุดสำหรับคุณครูทุกๆ ท่าน ก็คือจะทำอย่างไรให้เด็ก ๆ รักและสนุกที่จะเรียนรู้  เพราะหากพวกเขารักที่จะเรียนโดยที่ครูไม่ต้องกระตุ้นแกมบังคับกัน  ทุกคนก็จะเกิดความรู้ความเข้าใจต่างๆ ได้อย่างเต็มที่ การสร้างแรงบันดาลใจในการเรียนจึงเป็นเรื่องสำคัญ  เพราะคือ จุดเริ่มต้นที่จะพาให้การเรียนรู้ที่ตามมาทั้งหมดทั้งหมดบรรลุผล  

 

คุณครูตั๊ก – รัตดารา มกรมณี ได้บันทึกวิธีการสร้างแรงบันดาลใจในการเรียนวรรณคดีเรื่อง พระอภัยมณี ตอน กำเนิดสุดสาคร ของเด็ก ๆ ชั้น ๑ (ประถมปีที่ ๑) เอาไว้ดังนี้ 

 

เริ่มต้นจากการเรียนการสอนวรรณคดีไทยสำหรับเด็ก ๆ ชั้น ๑ อาจดูเป็นเรื่องยาก เนื่องจากเด็ก ๆ ยังอ่านหนังสือได้ไม่คล่อง และวรรณคดีแต่ละเรื่องก็ล้วนแล้วแต่ยาว ๆ ทั้งนั้น แถมยังเป็นบทร้อยกรองอีกด้วย  ฟังดูแล้วน่าจะยุ่งยากทีเดียวเชียว  ครูตั๊กกับคุณครูอิ๋ง - ชลธิดา อุ่นศิริวงศ์  นั่งคุยกันแล้วก็ตัดสินใจว่าเราจะเล่นละครให้เด็กๆ ดูกันดีกว่า เพราะน่าจะเรียกความสนใจให้เด็กๆ ได้ดี ว่าแล้วก็นำเรื่องนี้เข้าที่ประชุมระดับชั้นเพื่อขอความร่วมมือจากคุณครูระดับชั้น ๑ ทุกท่าน  ซึ่งก็ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดี ยิ่งไปกว่านั้นยังได้คุณครูอิฐ – ฉัตรชัย จากอนุบาลมาช่วยแสดงเป็นพระอภัยมณี และได้ปี่ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญมาจากคุณครูจอม – ชุติเทพ ซึ่งเป็นครูดนตรีชีวิตช่วงชั้นที่ ๓ ด้วย

 

ละครเรื่องสุดสาครที่คุณครูแสดงนี้เริ่มตั้งแต่ต้นเรื่องคือ ตอนที่ท้าวสุทัศน์ส่งพระอภัยมณีและศรีสุวรรณไปเรียนวิชา จนถึงตอนที่สินสมุทรจับนางเงือกได้ จากนั้นเด็ก ๆ ก็จะไปเรียนตอนต่อไปกันในชั่วโมงภูมิปัญญาภาษาไทย 

 

ผลจากการเล่นละครในครั้งนี้  ปรากฏว่าเด็ก ๆ ชั้น ๑ เรียนวรรณคดีอย่างสนุกสนานและตั้งใจอย่างมาก  ชิ้นงานสุดสุดสาคร ฉบับ “ฉันคือฉัน” จึงออกมาสวยงามเกินกว่าที่คุณครูคาดเอาไว้มาก ทั้งนี้ก็สืบเนื่องมาจากการสร้างแรงบันดาลใจอีกครั้งหนึ่งด้วยการนำตัวอย่างผลงานการประดิษฐ์ตัวละครเรื่องพระอภัยมณีของพี่ๆ ปีที่แล้วมาให้ดู  

 

เมื่อถามความรู้สึกที่มีต่อการเรียน เด็กๆ ทุกคน (เน้นนะคะว่าทุกคน) บอกว่า ชอบ  สนุก เพลิดเพลินกับการเรียนมาก และสามารถบอกข้อคิดที่ได้จากเรื่องด้วยถ้อยคำที่กลั่นออกมาจากความเข้าใจของเขาเองได้อย่างน่าทึ่ง เช่น

“เราต้องรู้จักให้อภัยกัน  รู้จักรักและเมตตาต่อสัตว์ค่ะ ตอนที่ม้านิลมังกรถูกสุดสาครจับ ม้านิลมังกรแพ้ก็ไม่โกรธสุดสาคร  แล้วสุดสาครก็ช่วยม้านิลมังกรให้ฟื้นแล้วก็รักกันค่ะ”  

“ไม่เชื่อใครง่ายๆ ครับ จะได้ไม่ถูกหลอก เหมือนสุดสาครโดนชีเปลือยหลอกผลักตกเหว”  

“ต้องรู้จักกล้าหาญ เข้มแข็ง อดทน ไม่ท้อถอย และมุ่งมั่นที่จะทำอะไรให้สำเร็จ เห็นจากตอนที่สุดสาครออกเดินทางตามหาพ่อครับ”  

“ต้องรู้จักพูดดี ทำดี  คิดดี และไม่ทำบาป จะได้ไม่ต้องเป็นผีดิบครับ” 

โอ้โหแต่ละข้อเด็ก ๆ เก็บรายละเอียดของเรื่องราวได้มากจริงๆ เลย  และข้อที่เมื่อพูดออกมาแล้วครูตั๊กรู้สึกทึ่งมาก  เพราะไม่คิดว่าเด็กชั้น ๑ จะคิดได้ นั่นก็คือ “เราต้องรู้จักการแก้ปัญหาด้วยวิธีอ่อนโยนครับ  ดูจากตอนที่พระอภัยมณีเป่าปี่ฆ่านางยักษ์ครับ ใช้เสียงปี่ ไม่ได้ใช้กำลัง”  ความคิดของเด็กๆ น่าประทับใจที่เดียว ยังค่ะ ยังไม่หมด บทสรุปสุดท้ายก็คือ เด็กๆ จะต้องนำข้อคิดและความรู้สึกที่ได้จากการเรียนมาแต่งเป็นกลอนสี่  อย่างที่ห้อง ๑/๓ เด็กๆ ช่วยกันแต่งออกมาว่า

                            

                             “เรียนสุดสาคร           ครูสอนสนุก

                             เริงร่าเป็นสุข             เรื่องทุกข์ไม่มี

                             เราได้ความรู้             มองดูข้อดี

                             ประโยชน์มากมี         เรานี้ถูกใจ” 

ห้อง ๑/๔ 

                             “เรียนสุดสาคร          อ่านกลอนให้ได้

                             อ่านหนังสือไป          คิดไวได้ดี

                             เราเรียนเขียนอ่าน      ทำงานมากมี

                             ทำได้เร็วรี่                ทันทีทันใด”

 

การสร้างแรงบันดาลใจทำได้หลากหลายวิธีนะคะ  การหยิบยกเหตุการณ์ปัจจุบันที่เพิ่งเกิดขึ้นและน่าสนใจ เหมาะสมกับวัย  ก็นำมาสร้างแรงบันดาลใจได้เช่นเดียวกัน  ครูตั๊กขอยกตัวอย่างง่าย ๆ จากปรากฏการณ์ธรรมชาติ “ดาวเคียงเดือน”  เมื่อวันจันทร์ที่ ๑ ธันวาคมที่ผ่านมา เช้าขึ้นครูตั๊กชวนเด็ก ๆ พูดคุยเรื่องนี้กันสักพัก  เมื่อเห็นแล้วว่าเด็ก ๆ ทุกคนได้ดู ได้เห็น และตื่นเต้นกันมาก ๆ ก็เลยลองชวนเด็ก ๆ แต่งกลอนสี่เล่น ๆ เพื่อบรรยายปรากฏการณ์นี้กัน  

 

                             “ดูดาวเคียงเดือน       มาเยือนส่องฟ้า

                             แสงส่องเริงร่า           รีบมาดูกัน

                             พวกเราดีใจ              อยากไปดวงจันทร์

                             ตอนนี้สุขสันต์           ใฝ่ฝันเห็นดาว”

         

เป็นอย่างไรบ้างคะกับผลงานเด็ก ๆ ชั้น ๑  เยี่ยมเลยใช่ไหมคะ  ที่เล่ามาทั้งหลายทั้งปวงนี้ แค่อยากจะบอกผู้อ่านทุกท่านว่าการสร้างแรงบันดาลใจที่ดี เป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อการเรียนรู้ของเด็กๆ  ไม่ว่าเราต้องการให้เด็กสร้างผลงานแบบไหน ก็ล้วนสร้างได้ด้วยแรงบันดาลใจค่ะ