....เมื่อไหร่ก็ตามที่เราไม่สามารถสลัดหลุดจากวงสังคมของ “คน” หรือ “องค์การ” คงไม่มีโอกาสที่จะปฏิเสธความจริงในเรื่อง ของ “พฤติกรรมของคน”....

 
 

ช่วงนี้พอมีเวลากลับมาหายใจได้อย่างคนปกติ  ไม่ต้องกระหืดกระหอบอย่างคนที่กระหายออกซิเจนสักเท่าไหร่  ก็เลยพอได้มีโอกาสอ่านหนังสือเก่าๆที่ชอบซื้อ(สะสมไว้)... แต่ยังไม่มีโอกาสได้อ่านจริงๆจังๆสักที

 ....เป็นเรื่องเกี่ยวกับ... “มนุษย์” และ “พฤติกรรมของมนุษย์” ที่เราๆเรียกว่า “คน” นั่นแหละ

อ่านบางช่วง บางตอนแล้วก็ทำให้เข้าใจ “คน” และบางส่วนของ “ความเป็นคน” มากขึ้น ...เลยอยากทยอยนำมาเล่าสรุปแบ่งปันกันให้ผู้ที่ไม่ค่อยได้รับรู้เรื่อง “คน” เยี่ยงฉัน...  หู ตา และใจ กว้างขึ้นบ้าง

.... “พฤติกรรม (Behavior) หมายถึง การกระทำของคน  ส่วน พฤติกรรมองค์การ (Organizational Behavior) หมายถึง การกระทำของคนในการทำงาน

 ดังนั้น หากต้องการศึกษาพฤติกรรมองค์การ ก็ควรจะเข้าใจเรื่องของพฤติกรรมที่แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ

 1.     พฤติกรรมของบุคคล (Individual Behavior) เป็นการศึกษาพฤติกรรมในเชิงจิตวิทยาเช่น ทัศนคติ(Attitude) บุคลิกภาพ(Personality)  การรับรู้(Perception) การเรียนรู้(Learning) และการจูงใจ(Motivation)

2.     พฤติกรรมกลุ่ม (Group Behavior) เป็นการศึกษาเกี่ยวกับบรรทัดฐาน(Norm) บทบาท(Roles)  การสร้างทีม(Team Building)  ความเป็นผู้นำ(Leadership) และความขัดแย้ง(Conflict)

 พฤติกรรมของบุคคลเมื่ออยู่ในกลุ่มจะแตกต่างไปจากตัวตนเดิม  ดังนั้นการประเมินลักษณะของพฤติกรรมองค์การจึงมีความยากเสมือนส่วนจมในทะเลของภูเขาน้ำแข็งที่ลอยในทะเล(Iceberg) ซึ่งมองไม่เห็นกันได้ง่ายนัก

 ทัศนคติ(Attitude) คือความรู้สึกในการประเมินว่าชอบหรือไม่ชอบสิ่งใดสิ่งหนึ่งเช่นสิ่งของ คน หรือเหตุการณ์ต่างๆ ทัศนคติจึงมีส่วนประกอบ 3 ด้านได้แก่ ด้านความเข้าใจ  ด้านอารมณ์หรือความรู้สึก และด้านพฤติกรรม

 สำหรับผู้บริหารมักสนใจทัศนคติของคนในองค์การเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับงาน ซึ่งมี 4 อย่าง

1.     ความพึงพอใจในการทำงาน(Job Satisfaction) : หากบุคลากรมีความพึงพอใจสูง แสดงว่ามีทัศนคติทางบวก

2.     ความเกี่ยวข้องกับงานมากหรือน้อย(Job Involvement) : หากบุคลากรมีส่วนร่วมกับงานมาก เห็นความสำคัญของงานมาก แสดงว่ามีทัศนคติทางบวก

3.     ความมุ่งมั่นจงรักภักดีต่อองค์การ(Organizational Commitment) : บุคลากรที่มีทัศนคติที่ดีต่อองค์การจะมีความมุ่งมั่นจงรักภักดีต่อองค์การสูง

4.     บุคลากรที่มิได้ทำเพียงหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายเท่านั้น แต่ยังช่วยเหลือเพื่อนในทีม(Organizational Citizenship Behavior : OCB) : อาสาทำงานต่างๆให้องค์การ  หลีกเลี่ยงความขัดแย้งในองค์การหรืออื่นๆ  ผู้บริหารมักอยากให้บุคลากรมีทัศนคติต่อองค์กรแบบ OCB

 ที่สำคัญคือ  โดยปกติบุคคลจะพยายามที่จะมีทัศนคติเหมือนเดิม ไม่เปลี่ยนแปลงไปโดยง่าย แต่พฤติกรรมที่แสดงออกจะสอดคล้องกับทัศนคติหรือไม่นั้นยากที่จะอธิบาย ดังนั้นองค์การส่วนมากจึงมักสอบถามทัศนคติของบุคลากรต่องาน  ต่อเพื่อนร่วมงาน  ต่อหัวหน้างาน และต่อองค์การเพื่อนำข้อมูลไปปรับปรุง.......”

ที่หยิบมาเล่า(แม้เพิ่งจะเล่าเพียงเรื่องเดียว)นี้ ก็เพื่อให้เพื่อนๆที่ไม่มีโอกาสได้อ่านหนังสือดีๆเล่มนั้นมีความเข้าใจบางเรื่อง บางส่วน ของ “คน” และง่ายในการใช้ชีวิตการทำงานในองค์การได้อย่างมีความสุข(ขึ้นบ้าง)ต่อไป...ไหนๆก็มีการเปลี่ยนแปลงในวงการข้าราชการที่ทราบจากสำนักคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ(ก.พ.ร.)แล้ว...จะทำนิ่งเฉยไปได้อย่างไรกัน

 (ที่มา : การจัดการและพฤติกรรมองค์การ. Stephen P. Robbins. Mary Coulter เขียน. วิรัช สงวนวงศ์วาน แปลและเรียบเรียง...ขอขอบคุณค่ะ...)