การพัฒนาความคิดอย่างเป็นระบบ (ตอนที่ 10)

หลักการ Six Thinking Hats  (ต่อจากครั้งที่แล้วค่ะ)

4.หมวกสีเหลือง  หมายถึงการมองในแง่ดีเต็มไปด้วยความหวัง  เป็นเรื่องในแง่บวกและความเป็นจริงที่จะทำให้บรรลุในหัวข้อนั้น เช่น ทุกคนจะหาแง่มุมด้วนบวกเต็มไปด้วยความหวังแต่ความหวังนั้นต้องอยู่บนพื้นฐานของความเป็นเหตุเป็นผลของเรื่องที่นำเสนอ หรือการมองไปข้างหน้า ถามตนเองว่าถ้าทำสิ่งนี้แล้ว  จะเกิดประโยชน์ ผลดีอย่างไร แม้คนไม่เห็นด้วยก็ต้องพยายามหาข้อดีของเรื่องนั้น

5.หมวกสีเขียว  หมายถึงการคิดอย่างสร้างสรรค์  เป็นเรื่องที่คิดใหม่ ๆ ในหัวเรื่องนั้น ๆ ต้องการให้แตกต่างจากครั้งก่อน เช่นทุกคนต้องแสดงความคิดสร้างสรรค์ โดยหาทางออกหรือแนวคิดใหม่ ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาที่มีอยู่  ข้อเสนอแนะหรือแนวคิดแบบหมวกสีนี้  ไม่ต้องมีเหตุผลที่หนักแน่นมาสนับสนุนเป็นเพียงการนำเสนอแนวคิดใหม่ ๆ ขึ้น  หลังจากนั้นรองสำรวจตรวจความเป็นรไปได้ของแนวคิดนั้นต่อไป

6.หมวดสีฟ้า  หมายถึงการสามารถควบคุมความคิดทั้งหมดให้มองเห็นภาพรวมของการคิด  เป็นเรื่องสรุปที่ต้องพูดคุยกันว่าหมวกสีอื่น ๆ ผ่านมานั้นจะเกิดได้จริง เช่นสรุปความคืบหน้าของการคิด  หรือการอภิปรายที่ได้ดำเนินมาตั้งแต่ต้น  เป็นหมวกเกี่ยวกับการวางแผน การจัดลำดับขั้นตอน  เหมือนประธานของที่ประชุม  เป็นผู้บอกว่าเมื่อไรควรสวมหมวกสีใด  หรือเปลี่ยนสวมหมวกสีใด  หมวกสีอื่นๆ จะมุ่งคิดแบบหมวกสีฟ้า ผู้คิดจะมุ่งสังเกตกระบวนการคิดของตนโดยทั่วๆ ไป  การคิดแบบหมวกสีนี้อาจครอบคลุมประเด็นต่าง ๆ เช่น ตอนนี้เรากำลังคิดแบบใดอยู่  และคืบหน้าไปถึงไหนแล้ว อะไรคือข้อสรุปที่ได้จากการทบทวนหลายรูปแบบ (หลายมวกความคิด)  และมีข้อน่าสังเกตหรือข้อท้วงติงใดบ้าง (เช่น กำลังหลงประเด็นอยู่หรือไม่ หรือใช้ความคิดแบบหมวกสีแดง  หมากไปหรือไม่)

-  การใช้เครื่องมือในการช่วยคิด  ช่วยจำ  เช่น  เพื่อพัฒนาความคิดอย่างเป็นระบบ  ได้แก่

1. การจด

2.  การอัดเทปเสียง

3.  การเขียนเป็นภาพ  เช่น การเขียนเป็นแผนที่ กราฟ และรูปภาพ

4.  การเล่าเรื่อง

5.  การเขียนแผนภูมิช่วยคิด  ช่วยจำ เช่น แผนภูมิต้นไม้ (Tree Diagram) แผนภูมิก้างปลา (Fish – Bone Diagram) แผนภูมิสมอง (Brain Mapper Diagram)  และ Mind  Mapping

 

ขอจบเรื่องการพัฒนาความคิดอย่างเป็นระบบ (มี 10 ตอนที่เสนอในบล็อก การจัดการความรู้ค่ะ

จากสรุปการเข้ารับการฝึกอบรมของเจ้าหน้าที่ฝึกอบรม  สถาบันพัฒนาข้าราชการกรุงเทพมหานคร