|
... เป็นที่ทราบกันดีว่า การขึ้นเครื่อง(บิน)มีบทบาทมากขึ้นในโลกสมัยใหม่ ทีนี้จะเดินทางอย่างไรให้สะดวกสบายและปลอดภัยยิ่งขึ้น... สายการบินแอร์เอเชียมีคำแนะนำดีๆ ในนิตยสารบนเครื่อง (Airasia Magazine > Travel3sixty) ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ ...
[ ภาพจากนิตยสาร The Airasia Magazine. Travel3sixty ] ... (1). ปรับแรงดันลดหูอื้อ คนเรามีเยื่อแก้วหู (ear drums) คั่นกลางระหว่างหูชั้นนอก (รูหู) กับหูชั้นกลาง เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำ หรือสิ่งแปลกปลอม เช่น แมลง ฯลฯ ผ่านจากรูหูไปยังหูชั้นกลาง ซี่งอาจทำให้เกิดการติดเชื้อได้ ... หูชั้นกลางของคนเรามีระบบปรับแรงดันอากาศให้แรงดันภายในใกล้เคียงกับแรงดันภายนอก... เยื่อแก้วหูจะได้ไม่ถูกดันเข้าใน (กรณีแรงดันด้านนอกมากกว่าด้านใน) หรือดันออกนอก (กรณีแรงดันด้านในมากกว่าด้านนอก) ซึ่งจะทำให้เกิดอาการหูอื้อ หรือหูตึงชั่วคราวได้ กลไกปรับแรงดันอากาศของหูชั้นกลางอาศัยการทำงานของท่อเล็กๆ (eustachian tube / ท่อยูสเทเชียน) ซึ่งเชื่อมระหว่างหูชั้นกลางกับโพรงด้านหลังจมูก (nasopharynx) ... ท่อนี้ทำหน้าที่เป็นท่อระบายน้ำหรือของเหลวจากหูชั้นกลางลงสู่โพรงหลังจมูก และช่วยปรับแรงดันอากาศ แรงดันอากาศบนเครื่องบินต่ำกว่าแรงดันอากาศบนพื้นดิน อาจทำให้เกิดอาการหูอื้อหรือหูตึงไปชั่วคราวได้ ... วิธีง่ายๆ คือ ให้ปรับแรงดันอากาศโดยการเคลื่อนไหวขากรรไกร เช่น หาน้ำหรือเครื่องดื่มมาดื่ม เคี้ยวหมากฝรั่ง (ถ้าเตรียมหมากฝรั่งชนิดไม่ทำให้ฟันผุไปคงจะดีมากๆ เลย) ฯลฯ การเคลื่อนไหวขากรรไกรมีส่วนทำให้ท่อยูสเทเชียนทำงาน หรือเปิดท่อได้ดีขึ้น ทำให้อาการหูอื้อหรือหูตึงชั่วคราวดีขึ้นได้ การใช้มือที่สะอาด (ล้างมือเสียก่อน) บีบจมูก แล้วเป่าปากให้ป่องออกเบาๆ (ห้ามเป่าหรือเบ่งแรง เนื่องจากอาจทำให้ความดันเลือดสูงขึ้นได้ โดยเฉพาะท่านที่เป็นโรคความดันเลือดสูง) แรงดันจากในช่องปากและช่องจมูกจะช่วยกันดันให้ท่อยูสเทเชียนเปิดก็อาจช่วยได้เช่นกัน ...
[ ภาพจากนิตยสาร The Airasia Magazine. Travel3sixty ] ... (2). เขยิบขยับแข้งขา การนั่งอยู่กับที่นานๆ อาจทำให้หลอดเลือดดำใต้เข่า โดยเฉพาะหลอดเลือดดำในน่องอุดตัน เกิดเป็นโรคหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตัน (deep vein thrombosis / DVT) ได้ ... วิธีป้องกันที่สำคัญได้แก่ การขยับข้อเข่า (เหยียดเข่า-งอเข่าสลับกัน) และขยับข้อเท้า (กระดกข้อเท้าขึ้นลง) อย่างน้อยทุก 1 ชั่วโมง หรือจะลุกขึ้นยืนแล้วนั่งลงบ้างก็ได้... ถ้าไม่มีผู้โดยสารท่านอื่นนั่งหรือนอนอยู่ข้างๆ (โปรดหาที่นั่งว่างๆ ซึ่งคงจะหายากหน่อยบนเครื่องของแอร์เอเชีย) ...
[ ภาพจากนิตยสาร The Airasia Magazine. Travel3sixty ] ... (3). สวมแว่นแทนเลนซ์ ปกติคอนแทคเลนซ์ (contact lens) หรือเลนซ์ขนาดจิ๋วที่ใช้ปิดบนตาดำแทนแว่นตาอาศัยแรงยึดเกาะจากน้ำตาช่วยให้เลนซ์ติดกับแก้วตาได้โดยไม่หลุดออกจากกัน ... อากาศบนเครื่องบินมีแรงดันอากาศต่ำกว่า และแห้งกว่าพื้นดิน ทำให้น้ำตาคนเราแห้งเร็วขึ้น และอาจทำให้คอนแทคเลนซ์หลุดออกจากตาได้ การเตรียมแว่นตาไปใส่บนเครื่องบินแทนคอนแทคเลนซ์มีส่วนช่วยป้องกันปัญหาคอนแทคเลนซ์หลุดหาย ซึ่งมักจะหาได้ยาก และอาจเกิดความเสียหาย เช่น ตกไปบนพื้นและถูกเหยียบจนเสียหาย ฯลฯ ได้ ...
[ ภาพจากนิตยสาร The Airasia Magazine. Travel3sixty ] ... (4). นอนให้เป็นระบบ4). นอนอย่างเป็นระบบ การเดินทางข้ามเขตเวลา (time zone) ไปประเทศไกลๆ อาจทำให้เกิดอาการมึนงง สับสนจากเวลากลางวัน-กลางคืนที่เปลี่ยนไป หรืออาการเจทแลค (jet lag) ได้ ... ถ้าเดินทางจากด้านตะวันตกไปตะวันออก (west to east) เช่น จากไทยไปฮ่องกง ฟิลิปปินส์ ไต้หวัน ญี่ปุ่น เกาหลี ฮาวาย อเมริกาฝั่งตะวันตก (เช่น ลอสแอนเจลิส ฯลฯ) ควรนอนให้มากที่สุด อุปกรณ์บางอย่างอาจช่วยให้นอนหลับบนเครื่องได้ง่ายขึ้น เช่น แผ่นปิดตาไม่ให้แสงเข้า หมอนรองคอ เสื้อกันหนาว ผ้าห่ม ถุงเท้า ฯลฯ ... ถ้าเดินทางจากด้านตะวันออกไปตะวันตก (east to west) เช่น จากไทยไปอินเดีย ศรีลังกา อาหรับ ฯลฯ ควรนอนให้น้อยหน่อย การตอบสนองต่อการนอนของคนเราแต่ละคนไม่เหมือนกัน... ผู้เขียนขอเรียนเสนอให้พวกเราทดลอง และสังเกตดูว่า วิธีไหนจะเหมาะกับตัวเรามากที่สุด ...
[ ภาพจากนิตยสาร The Airasia Magazine. Travel3sixty ] ... (5). ดื่มน้ำให้พอ อากาศบนเครื่องแห้งกว่าและมีแรงดันน้อยกว่าอากาศบนพื้นดิน ทำให้เกิดการสูญเสียน้ำทางลมหายใจและผิวหนังเพิ่มขึ้นมาก ... การดื่มน้ำอัดลมมากเกินอาจทำให้ท้องอืดจากแก๊ส (ลม) ระหว่างเดินทางได้ง่าย ทำให้เสี่ยงโรคอ้วนและอ้วนลงพุงเพิ่มขึ้นด้วย (ตรงนี้ผู้เขียนขอเติมไปหน่อย) ส่วนการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น เหล้า เบียร์ ไวน์ ฯลฯ มีส่วนทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้น สูญเสียน้ำมากขึ้น เสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำและหลอดเลือดดำอุดตันจากการเดินทางมากขึ้น ... วิธีที่ดีคือ ดื่มน้ำเปล่าให้มากพอ ดื่มชา-กาแฟพอประมาณ (โดยเฉพาะถ้าต้องการหลับหรือพักผ่อน) ส่วนน้ำผลไม้นั้นน้อยไว้ละดี เนื่องจากทำให้เสี่ยงต่อโรคอ้วนและอ้วนลงพุง หลังดื่มเครื่องดื่มที่ไม่ใช่น้ำเปล่า... ควรดื่มน้ำเปล่าตาม เพื่อลดโอกาสเกิดฟันสึก อาการเสียวฟัน (โดยเฉพาะจากกรดในน้ำอัดลมหรือน้ำผลไม้) หรือฟันผุ (จากกรดในเครื่องดื่มและการย่อยสลายน้ำตาลในช่องปาก) ... วิธีเดินทางให้ปลอดภัยคือ ดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มรวมกันอย่างน้อย 240 มิลลิลิตร หรือประมาณ 3 ใน 4 แก้วทุกๆ 1 ชั่วโมง เรื่องดื่มน้ำนี่... สำคัญสุดๆ เลย เนื่องจากภาวะขาดน้ำ (dehydration) ทำให้เลือดของคนเรามีสัดส่วนของน้ำ (น้ำเลือด) ลดลง และมีสัดส่วนของเนื้อ (เม็ดเลือด) มากขึ้น ผลคือ เลือดจะหนืดขึ้น และไหลเวียนได้ช้าลง ... ภาวะขาดน้ำมีส่วนทำให้เลือดจับตัวเป็นลิ่มเลือดได้ง่ายขึ้น อุดตันหลอดเลือดดำได้ง่ายขึ้น ลิ่มเลือดจากหลอดเลือดดำที่อุดตัน ซึ่งพบบ่อยที่หลอดเลือดดำใต้หัวเข่า โดยเฉพาะหลอดเลือดดำในน่อง อาจหลุดลอยไปในกระแสเลือด ไปอุดหลอดเลือดปอด หัวใจ สมอง หรืออวัยวะอื่นๆ ทำให้ตายได้ ... พวกเราคงจะได้ยินเรื่องราวของคนที่ตายหลังเดินทางไปเที่ยวไกลๆ... สาเหตุการตายส่วนหนึ่งเกิดจากโรคหลอดเลือดดำอุดตัน ซึ่งป้องกันได้ด้วยการดื่มน้ำให้พอ และไม่นั่งนิ่งๆ นานเกินไป ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ ... ที่มา > นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง ขอขอบพระคุณแอร์เอเชีย.
|
