ครูกับการศึกษา

"กระบวนการและกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลายจะกระตุ้นให้เด็กที่มีความสนใจ หรือมีความสามารถแตกต่างกัน ได้มีโอกาสที่จะเรียนรู้และค้นพบศักยภาพของตนเอง"เป็นแนวทางสำคัญในกระบวนการปฏิรูปการเรียนรู้ตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ที่ให้ผู้เรียนมีความสำคัญที่สุดเน้นตัวผู้เรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ ดังนั้น "ครู"จึงเป็นบุคคลสำคัญที่ต้องค้นหาศักยภาพของผู้เรียนและจัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับศักยภาพและความต้องการของผู้เรียน

           จากข้อจำกัดหลายๆด้านในระบบการจัดการเรียนการสอนของไทยนอกจากถูกมองว่าเป็นระบบที่ล้มเหลวยังถูกตั้งคำถามว่าจากระบบการศึกษาแบบเดิมจะเปลี่ยนไปสู่ระบบการศึกษาใหม่ได้อย่างไรจะสามารถทำให้เกิดความเป็นรูปธรรมได้จริงหรือไม่

           ความจริงแล้วการจัดระบบการศึกษาแนวใหม่ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางมีโรงเรียนและครูจำนวนไม่น้อยที่ได้ลงมือปฏิบัติจริง"ครูประหยัด ฤาชากุล"ครูต้นแบบปี 41 วิชาภาษาอังกฤษระดับมัธยมศึกษา ของโรงเรียนไชยวานวิทยา อ.ไชยวาน จ.อุดรธานีเป็นผู้หนึ่งที่ได้ปรับบทบาทและรูปแบบในการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางด้วยการจัด"การเรียนรู้ภาษาอังกฤษแบบพึ่งตนเอง"ซึ่งเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนหรือเรียนรู้ด้วยตนเองโดยปราศจากการควบคุมโดยตรงจากครู

            จุดเริ่มของการจัดการเรียนรู้แบบพึ่งตนเองของครูประหยัดเกิดจากปัญหาที่นักเรียนแต่ละชั้นแต่ละระดับของโรงเรียนไชยวานวิทยา มีความสามารถในการเรียนรู้แตกต่างกันทำให้ไม่สามารถบรรลุเป้าหมายการเรียนรู้พร้อมกันในเวลาเดียวกันได้การนำการเรียนรู้แบบพึ่งตนเอง มาใช้ในการจัดการเรียนการสอนซึ่งครูประหยัดเริ่มมาตั้งแต่ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2535 จากนั้นได้มีการปรับปรุงแก้ไขเทคนิคต่างๆ ทั้งในด้านรูปแบบการสอนการฝึกนักเรียนด้วยเทคนิคหรือยุทธวิธีในการเรียนรู้ต่างๆ เช่น เทคนิคในการเรียน 4 ทักษะ คือ ฟัง พูด อ่าน เขียน , การกล้าแสดงออก , การยอมรับความคิดเห็นของเพื่อน , การประเมินตนเอง ฯลฯรวมถึงการเตรียมสื่อเพื่อให้เหมาะสมกับระดับความสามารถของผู้เรียนได้ช่วยแก้ปัญหาการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจนประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้

            ทั้งนี้เพราะการเรียนรู้แบบพึ่งตนเองนักเรียนสามารถเลือกเรียนรู้บทเรียน หรือฝึกทักษะได้ตามความถนัด ความชอบและความเหมาะสมกับระดับความสามารถของตนเองและที่สำคัญที่สุดทำให้นักเรียนสามารถประเมินผลการเรียนรู้ได้ด้วยตนเองทราบความก้าวหน้าและจุดบกพร่องของตนเองรวมทั้งสามารถนำไปปรับปรุงหรือพัฒนาตนเองได้

            วิธีการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและผู้เรียนมีความสุขในการเรียนรู้ที่ครูประหยัดนำมาใช้ แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน

            1. ความศรัทธา ความจริงใจในการสอน รวมทั้งการเปิดใจกว้างยอมรับความคิดเห็นของนักเรียนซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
            2. การฝึกนักเรียน ส่วนสำคัญที่สุดที่จะนำนักเรียนไปสู่การเรียนรู้ด้วยตนเองได้พัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างเหมาะสม โดยการฝึกจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือการฝึกโดยการให้นักเรียนมีส่วนในการเรียนรู้ ได้ลงมือปฏิบัติจริงในกิจกรรมต่างๆและการฝึกด้วยการให้นักเรียนเป็นอิสระจากครูครูจะเปลี่ยนบทบาทของตนเองจากผู้สอนมาเป็นผู้คอยช่วยเหลือและคอยชี้แนะกรณีที่นักเรียนมีปัญหาในบทเรียน
            3. การประเมินผลเป็นการวัดความก้าวหน้าในการเรียนของนักเรียน โดยการใช้ Record Card ซึ่งนักเรียนจะเป็นผู้บันทึกผลการเรียนด้วยตัวเองจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ทำให้ทราบว่านักเรียนได้อะไรจากบทเรียนมีจุดบกพร่องหรือมีปัญหาอะไร และควรทำอย่างไร

             ผลจากการบันทึกจะเป็นแนวทางที่บอกได้ว่านักเรียนแต่ละคนควรจะเรียนในบทเรียนต่อไปทบทวนบทเรียนเดิม หรือกลับไปเรียนในบทเรียนที่ง่ายขึ้น

             ในกระแสที่หลายๆ คนพยายามผลักดันให้เกิดการปฏิรูปการเรียนรู้ "ครูประหยัด ฤาชากุล" โรงเรียนไชยวานวิทยาคือครูอีกคนหนึ่งที่ได้ปฏิรูปการสอนของตนเองไปสู้การปฏิรูปการเรียนรู้ของผู้เรียนสร้างต้นแบบการเรียนการสอนของตนเอง และขยายไปสู่เครือข่ายครูคนอื่นๆให้สามารถสอนโดยการบูรณาการ เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางตามการศึกษาแนวใหม่ในไม่ช้าจากต้นแบบกลุ่มเล็กๆ เหล่านี้ ก็จะเบ่งบานไปสู่ครูทั่วประเทศ

 

 ที่มา  :  http://www.onec.go.th