การจัดการทรัพย์สินทางปัญญาแบบมีระบบจดทะเบียน มีศาลทรัพย์สินทางปัญญา มีตำรวจคอยตามจับผู้ละเมิด เป็นระบบที่ผลักดันโดยประเทศตะวันตก เพื่อประโยชน์ของเขาเป็นหลัก เราควรฉลาดพอที่จะไม่ตามเขาอย่างเซื่องๆ เราควรมีวิธีคิด วิธีปฏิบัติ ที่ทำให้สังคมไทยได้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญาของเรา มากกว่าการปฏิบัติตามระบบที่ตะวันตกกำหนด
หลักการสำคัญคือ ทรัพย์สินทางปัญญาของชาติมีมากกว่าที่จดทะเบียน สังคมไทยต้องมีความสามารถในการค้นหาทรัพย์สินทางปัญญาที่ซ่อนอยู่ในที่ต่างๆ ในรูปต่างๆ ที่ไม่ชัดเจน เอามาทำให้เป็น “ทุน” ที่เรียกว่า “ทุนทางปัญญา” เอามาใช้ประโยชน์ ทั้งที่เป็นประโยชน์ทางธุรกิจ เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจ และที่เป็นประโยชน์ทางสังคม เกิดความราบรื่นทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
มหาวิทยาลัย ต้องพัฒนาทักษะในการจัดการทรัพย์สินทางปัญญาของชาติ ที่ซ่อนเร้นอยู่ และร่วมกันสร้างระบบจัดการทรัพย์สินทางปัญญาที่ดีกว่าที่กำหนดโดยประเทศตะวันตก ดีกว่าในที่นี้ หมายถึงดีต่อประเทศไทย สังคมไทย
วิจารณ์ พานิช
๑๘ ก.ย. ๕๑
