เรื่องเล่าวันนี้มีคลินิกส่งเสริมสุขภาพ และดูแลผู้ติดเชื้อเอช ไอ วี หรือที่เราเรียกว่า  clinic syms นับว่าเป็นผลงานเด่น หรือ good practice ทีเดียว

        จากข้อมูลผลตรวจเลือดเอช ไอ วี มีสถิติสูงขึ้น นับเป็นปัญหาที่ควรได้รับการดูแลและแก้ไข ซึ่งเดิมได้ให้บริการดูแลรักษารวมกับผู้ป่วยทั่วไป ยังไม่มีการให้สุขศึกษาและการปฏิบัติตัวแก่ผู้ป่วยและญาติอย่างจริงจัง รวมถึงการไม่กล้าเปิดเผยตัวเอง ทำให้ผู้ป่วยไม่มารับบริการตรงเวลานัด และบางรายไม่มารับการรักษา ส่งผลให้โรคทวีเพิ่มขึ้น และการแพร่ระบาดของโรคเพิ่มมากขึ้น

       คณะกรรมการควบคุมและป้องกันโรคเอดส์ จึงจัดตั้ง"โครงการพัฒนาระบบบริการติดตามดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอช ไอ วี/ผู้ป่วยโรคเอดส์"เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2545 โดยเริ่มพัฒนาจากโครงสร้างพื้นฐานของระบบบริการทางด้านการแพทย์ การพยาบาล บริการให้คำปรึกษา และบริการทางด้านสังคม ให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา และความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัวทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม เศรษฐกิจร่วมกับการพัฒนาระบบบริการอย่างต่อเนื่อง

      การจัดระบบให้บริการ ชื่อคลินิก" เพื่อนโนนไทย " ดำเนินการดูแลรักษาโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ ประกอบด้วย แพทย์ เภสัชกร เจ้าหน้าที่ให้คำปรึกษา พยาบาล และเจ้าหน้าที่วิทยาศาสตร์การแพทย์

       ให้บริการตรวจรักษาช่วงบ่ายวันพฤหัสบดีที่ 2 และ 4 ของเดือน

            กิจกรรม

     มีการให้สุขศึกษา ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับโรคเอดส์และยาต้านไวรัส , การดูแลรักษาสุขภาพของตนเอง โดยเริ่มก่อตั้งกลุ่มผู้ป่วยเป็นองค์กร เพื่อสร้างเครือข่ายในการป้องกัน/ควบคุมปัญหาโรคเอดส์ในชุมชน ในชื่อ "กลุ่มเพื่อนโนนไทยร่วมใจต้านภัยเอดส์" มีการประชุมร่วมวางแผนดำเนินงาน เดือนละ 2 ครั้งและสรุปผลการทำงาน/ปัญหา อุปสรรค/เสนอแนะแนวทางแก้ไขรายเดือน ร่วมทั้งยังมีการจัดกิจกรรมในกลุ่มผู้ป่วย ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ความรุ้และให้คำปรึกษาแนะนำโดยแกนนำผู้ติดเชื้อ

      ปี 2547 ได้ขยายขอบเขตบริการหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อ เพื่อป้องกันการติดเชื้อจากแม่สู่ลูก ได้ประสานงานร่วมกันระหว่างทีมคลินิก HIV และ ANC  ทีมห้องคลอด

      ในด้านชุมชน ได้ออกเยี่ยมบ้านผู้ป่วยที่สมัครใจ (home visit) เพื่อสืบค้นปัญหาด้านสุขภาพ,ปัญหาจากการใช้ยา และเสนอแนวทางการแก้ไข โดยจะมีแกนนำผู้ติดเชื้อเข้าร่วมทีม และร่วมทำความเข้าใจในสภาพปัญหา  เสนอแนะแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ให้กำลังใจกันแบบ "เพื่อนเยี่ยมเพื่อน"

       ต่อมา ได้ร่วมเป็นหน่วยดำเนินงานด้านการรักษาพยาบาล ตามโครงการ"สมาคมแม่บ้านมหาดไทยร่วมใจต้านภัยเอดส์ เฉลิมพระเกียรติฯ" โดยผู้ปวยจะได้รับการสนับสนุนสวัสดิการเกี่ยวกับค่าเดินทางมารับการรักษา,ค่าอาหารกลางวัน,ค่าเล่าเรียนบุตร และค่าสงเคราะห์ศพแก่ญาติผู้เสียชีวิต

       มีการจัดมอบเครื่องอุปโภคบริโภคให้กับผู้ป่วยและญาติ รวมถึงการจัดตั้ง "โครงการจัดสรรอาชีพเสริมเพิ่มรายได้และยึดเหนี่ยวจิตใจ" โดยฝึกสอนการทำผลิตภัณฑ์การบูรหอมระเหย และพิมเสนน้ำแก้วิงเวียน เพื่อให้เกิดผลงานที่ช่วยเสริมสร้างความหวังและการมีคุณค่าในตัวเองให้กับผู้ปวยและญาติ และยังเป็นโอกาสอันดีที่จะได้แสดงผลงานที่สร้างสรรค์ เพื่อเสริมสร้างทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับโรคเอดส์ให้กับสังคม ทั้งยังเป็นการเพิ่มรายได้จากการจำหน่ายในโอกาสสำคัญ เช่น งานเปิดศูนย์เฉลิมพระเกียรติ ฯ งานวันเอดส์โลก

        กิจกรรมของกลุ่มเพื่อนโนนไทย มีดังนี้

1.ออกติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยติดเอดส์ติดตามผลการดูแลรักษา การใช้ยา โดยผู้ติดเชื้อด้วยกันเอง และออกร่วมกับเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล

2.ให้คำปรึกษา ประชาสัมพันธ์โครงการแก่ผู้ป่วยรายใหม่

3.จัดกิจกรรมกลุ่มเพื่อให้ความรู้ แก่กลุ่มผู้ป่วย เยาวชน และประชาชนทั่วไป ในวันสำคัญ เช่น วันเอดส์โลก

4.ประชาสัมพันธ์ เพื่อปรับเปลี่ยนทัศนคติที่ดีต่อผู้ป่วยเอดส์ ให้ได้รับการยอมรับและลดความรังเกียจในสังคม

              การวัดประสิทธิผล เช่น

- ผู้ติดเชื้อ มีทัศนคติที่ดี ยินยอมเปิดเผยตัวเอง เพื่อเข้ารับการรักษา

- อัตราการ follow up ต่อเนื่อง

- อัตราการติดเชื้อฉวยโอกาสซ้ำ

- อัตรา re -admission ของผู้ป่วยใน

- ในกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับยาต้านไวรัส ระดับภูมิคุ้มกัน (CD4) เพิ่มขึ้น มากกว่า 30 %

- อัตราความพึงพอใจของผู้มารับบริการ/ญาติ

- อัตราการแพร่เชื้อจากแม่สู่ลูก

      จึงจัดว่า คลินิก"เพื่อนโนนไทย" เป็นงานบริการที่ส่งเสริมสุขภาพ และสนับสนุนสวัสดิการที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ยั่งยืน ครอบคลุมทั้งทางด้านการแพทย์ จิตวิทยา สังคม เศรษฐกิจ โดยผู้ป่วยได้รับการคุ้มครองสิทธิและศักดิ์ศรี ทั้งนี้ เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและญาติให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขต่อไป