การคิดหน้าไม้แบบภูมิปัญญาของชาวจังหวัดแพร่

การคิดหน้าไม้แบบภูมิปัญญาของชาวจังหวัดแพร่

                จังหวัดแพร่ เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือมีภูมิปัญญาด้านต่าง ๆ ที่มีคุณค่า  ทั้งด้านคติ ความเชื่อ  อาหารการกินความเป็นอยู่ที่เป็นวิถีชีวิตของคนเมือง   การละเล่นการแสดงพื้นบ้าน   และที่น่าสนใจอย่างหนึ่ง   ที่ควรได้รับการอนุรักษ์ไว้สืบต่อไปคือ   การคิดคำนวณปริมาตรของไม้แปรรูปหรือการคิดหน้าไม้ที่แตกต่างไปจากการคิดคำนวณปริมาตรของไม้แปรรูปแบบไทย 

                ในสมัยก่อนเมื่อประมาณ  20 – 30  ปีมาแล้วที่จังหวัดแพร่และจังหวัดใกล้เคียงในภาคเหนือมีทรัพยากรป่าไม้อุดมสมบูรณ์  จึงมีการนำไม้จากป่ามาแปรรูปและนำไปใช้ประโยชน์ในการปลูกสร้างบ้านเรือนและผลิตเป็นเครื่องใช้ในครัวเรือนหรือเฟอร์นิเจอร์  ภูมิปัญญาจึงได้มีการคิดคำนวณหน้าไม้หรือปริมาตรของไม้แปรรูปเพื่อนำไปคิดคำนวณหาจำนวนไม้ที่จะใช้และเพื่อเป็นข้อตกลงในการซื้อขายด้วย   ถึงแม้ว่าในปัจจุบัน  ป่าไม้ซึ่งเป็นทรัพยากรที่มีค่าของประเทศชาติจะมีจำนวนลดน้อยลงไป   ส่วนหนึ่งสืบเนื่องมาจากการนำมาใช้มากจนเกินไป  โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับป่าไม้และสิ่งแวดล้อม  และส่วนหนึ่งที่มีการบุกรุกล้ำเข้าไปเพื่อการอยู่อาศัยและที่ทำกิน  อันเนื่องมาจากจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น   ทำให้เกิดปัญหาด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม  ที่สำคัญคือป่าไม้ได้รับผลกระทบถูกทำลายไปมาก   ดังนั้น  ทั้งภาครัฐและเอกชนจึงได้มีการปลูกสวนป่าขึ้นเพื่อสนองความต้องการที่มีการใช้ไม้เพื่อการอยู่อาศัยและการผลิตเฟอร์นิเจอร์    ภูมิปัญญาด้านการคิดหน้าไม้   จึงยังมีความจำเป็นในการซื้อขายไม้แปรรูปและการคิดคำนวณปริมาณของไม้เพื่อนำไม้มาปลูกสร้างบ้านและใช้ประโยชน์ด้านอื่น ๆ    ตามที่ได้มีการถ่ายทอดสืบสานกันเรื่อยมา   เป็นวิธีการคิดโดยใช้หลักการคิดคำนวณทางคณิตศาสตร์ผสมผสานกับภูมิปัญญา  เป็นวิถีชีวิตของคนเมือง  โดยใช้มาตราวัดเป็นนิ้ว  ศอก  วา และยก  นับว่าเป็นองค์ความรู้ที่มีคุณค่าสมควรได้รับการอนุรักษ์สืบทอดกันต่อไป