สถานการณ์โรงเรียนชาวนา ของเกษตรกรทั้ง 4 พื้นที่ ของข้าวขวัญ ตอนนี้ ที่ดูจะคึกคัก เน้นหนักไปที่ อ.เมือง อ.บางปลาม้า และ อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี ก็พื้นที่ทั้งสามนี้ เค้าทำนาปรังกัน กระบวนการเรียนรู้จึงมีอย่างต่อเนื่อง มา ณ วันนี้ ทั้งสามพื้นที่ อยู่ในกระบวนการเรียนรู้หลักสูตรที่ 2 ว่าด้วยการปรับปรุงบำรุงดิน ก็เกือบจะจบหลักสูตรที่สองกันแล้วล่ะ  ยกเว้น อ.ดอนเจดีย์ ของฉันเอง ที่ยังต้องเรียนรู้เรื่องดินกันต่ออีก จนกว่าจะถึงเดือนสิงหาคม ซึ่งจะเป็นฤดูกาลทำนาปี ที่จะมาถึง ตอนนี้แต่ละพื้นที่นั้น ก็เตรียมรับมือ ก่อนที่จะเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ หลักสูตรที่ 3  คือ การพัฒนาสายพันธุ์ข้าว ไม่เว้นแม้แต่ ดอนเจดีย์นะ เพราะปีนี้ คงได้เฮโลกันลั่น คาดว่า จะมีน้ำไว้ทำนาปีกันแล้ว จากความเมตตาที่ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี ได้ให้กรมทรัพยากรธรณี มาขุดเจาะน้ำบาดาลเพื่อการเกษตรกรรมยั่งยืนของหนองแจงโดยตรง น้ำน่ะ ยังเจาะไม่ได้หรอก จะมีน้ำได้ดั่งใจหรือเปล่า ก็ยังไม่รู้ แต่ชาวนาหนองแจง ดอนเจดีย์ ก็กระตือรือร้นในการที่จะคัดพันธุ์ข้าวหอมมะลิแดง และข้าวเหลืองเลาขวัญ ตุนเอาไว้กันยกใหญ่  หวังไว้ว่าจะได้พันธุ์ข้าวดีไว้ขยายภายในกลุ่มปีนี้ ซึ่งนับจากนี้ไป พวกเราชาวข้าวขวัญ ก็มีกิจกรรมแบบหัวไม่ได้วางหางไม่ได้เว้นอย่างแน่นอน เพราะโครงการชุมชนชาวนาผลิตพันธุ์ข้าวในระบบเกษตรกรรมยั่งยืน กำลังก่อร่างสร้างตัวแล้ว KM ของพวกเราในขณะนี้ คงหนีไม่พ้น วิธีการเก็บและคัดพันธุ์ข้าวไว้ใช้เอง เพราะฉะนั้น ถ้าใครผ่านไปผ่านมา ใน 4 พื้นที่ของข้าวขวัญแล้วล่ะก็ อาจจะพบภาพ คุณกิจ ถือแว่นขยาย หรือ กล้องส่องพระ หรือนั่งหรี่ตาข้างเดียว คัดพันธุ์ข้าวกล้องที่สมบูรณ์ที่สุดอย่าขมักเขม้น ( หาดูไม่ได้ง่ายนะจะบอกให้ ) ถ้าอยากจะลองตรวจเช็คคุณภาพตาของตัวเองแล้วล่ะก็ เร่เข้ามาเลยเจ้าค่ะ  แล้วคุณจะรู้ว่า เพียงข้าว 1 เม็ด ที่คุณคัดออกมาได้อย่างมั่นใจว่าดีที่สุดนั้น มันมีคุณค่าและความหมายต่อชาวนาของข้าวขวัญอย่างไร