อดีตอาจารย์ที่ปรึกษาของผมพูดกับผมเสมอว่าการเลือกอาจารย์ที่ปรึกษานั้นคล้ายกับการเลือกภรรยา ในด้านของชีวิต การตัดสินใจที่ส่งผลกระทบกับชีวิตในอนาคตมากที่สุดคือการแต่งงาน (เลือกผิดคิดจนตัวตาย) ส่วนในด้านการศึกษาก็เช่นกัน ไม่มีอะไรจะทำให้ชีวิตการศึกษาน่าเศร้าไปมากกว่า การเลือกอาจารย์ที่ปรึกษาผิด

 

ผมขอลอกคำพูดอาจารย์ผมมาเลยนะครับ....  อาจารย์ที่ปรึกษาที่ดี สามารถช่วยเราได้ทั้งเรื่องการเรียน การทำวิจัย และเรื่องส่วนตัว อาจารย์ที่ปรึกษาที่ดีจะคอยให้กำลังใจเราเวลาเราทำงานล้มเหลว คอยอยู่ฝ่ายเดียวกับเรา และที่สำคัญคือ จะไม่ซ้ำเติมเรา ผมนึกถึงตอนที่ผมเรียนเกือบจะตกวิชาบังคับแกนวิชาหนึ่งของที่ University of Chicago อาจารย์ระดับบริหารบางคนเริ่มพิจารณาถึงความสามารถของผม ว่าผมคู่ควรกับการได้รับทุน (ปีละ $30,000) ของมหาวิทยาลัยต่อไปหรือไม่ อาจารย์ที่ปรึกษาของผมไม่ลังเลเลยที่จะรับรองตัวผมกับระดับบริหาร แล้วขอให้เขาให้โอกาสผมต่อ นี่คือ อาจารย์ที่ปรึกษาที่ผมเห็นว่าดี ตอนนั้นผมซึ้งจนน้ำตาจะไหลเลยครับ

 

ในด้านการทำวิจัยเช่นกัน อาจารย์ที่ปรึกษาของเราควรเป็นคนที่ทำวิจัยในเรื่องที่เราสนใจ ควรเป็นคนที่เราทำงานด้วยง่าย ในเรื่องนี้ก็คล้ายๆกับการเลือกคู่ชีวิตเช่นกัน ผู้หญิงบางคนเข้ากับเราได้ดี แต่บางคนไม่ได้  การที่คนบางคนเข้ากับเราไม่ได้ ไม่ได้หมายความว่าคนๆนั้นเป็นคนไม่ดีนะครับ แค่เราอาจจะเข้ากับเขาไม่ได้โดยธรรมชาติของนิสัยเท่านั้น ซึ่งเมื่อไรก็ตามที่ความสัมพันธ์ไปต่อได้ไม่ดี เราก็ไม่ควรจะยืดเยื้อกับมัน 

การเลิกกับแฟนที่เข้ากันไม่ได้ไม่ใช่เรื่องแย่อะไร ในด้านการศึกษาก็เช่นกัน การเปลี่ยนอาจารย์ที่ปรึกษาก็ไม่ได้แย่มาก เรื่องที่แย่กว่านั้นคือการยึดติดกับอาจารย์ที่ปรึกษาที่เข้ากับเราไม่ค่อยได้ เปรียบเหมือนกับการทนอยู่กับคู่ชีวิตที่เข้ากับเราไม่ได้ไปตลอดชีวิต

*** หมายเหตุ: ผมเปลี่ยนอาจารย์ที่ปรึกษาหลังจากเรียนปริญญาเอกไปแล้ว 2 ปีครึ่ง