เรื่องเล่าจากเวทีเครือข่ายการผลิตและตลาดสินค้าเกษตรปลอดภัย ณ.ห้องประชุมสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร
เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2551 ผมได้มีโอกาสเข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เครือข่ายการผลิตและการตลาดสินค้าเกษตรปลอดภัย ณ.ห้องประชุมสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร โดยมีตัวแทนกลุ่มผู้ผลิตข้าว พืชผัก และมันสำปะหลัง จากอำเภอต่างๆรวม 11 อำเภอ รวมทั้งเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรที่รับผิดชอบงานเครือข่ายกลุ่มระดับอำเภอ ทั้ง 11 อำเภอ ซึ่งการดำเนินการในวันนี้ ได้เชิญ ผู้จัดการตลาดสินค้าเกษตรปลอดภัยระดับจังหวัด( ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชร )ชื่อคุณชัยพันธ์ ศรีคชไกร มาเล่าประสบการณ์ที่ได้ดำเนินการเครือข่ายการผลิตและการตลาดสินค้าเกษตรปลอดภัยระดับจังหวัด พร้อมได้ร่วมเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ด้วย
คุณชัยพันธ์ ศรีคชไกร ได้เล่าว่า ตนเองได้มีบทบาทหน้าที่คือเป็นผู้จัดการตลาดการผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัยของจังหวัดกำแพงเพชรมานานหลายปีแล้ว โดยเริ่มแรกได้มีแนวคิดว่า ตลาดสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยจะต้องมีในจังหวัดกำแพงเพชรเพื่อเปิดโอกาสให้ทั้งผู้ผลิต ผู้จำหน่าย และผู้บริโภค รวมทั้งเจ้าของตลาด ได้เกิดการประสานความร่วมมือกันอย่างจริงใจและจริงจัง ทุกคนอยู่ได้ด้วยข้อตกลงร่วมกัน เพื่อเป้าหมายสูงสุดก็คือผู้บริโภคได้บริโภคสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยจากสารปนเปื้อน
กลไกที่ใช้ในการขับเคลื่อนในการทำงานของตลาดสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยของจังหวัดกำแพงเพชรนั้น(ตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพเพชร)คือการใช้การสื่อสารความเข้าใจร่วมกัน ของคณะทำงานรวมทั้งสื่อมวลชนในท้องถิ่น ได้ลงไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับกลุ่มผู้ผลิตผัก และผลไม้ในเขตพื้นที่จังหวัดกำแพงเพชร พร้อมได้สุ่มตัวอย่างเพื่อเก็บตัวอย่างผลผลิตของสินค้าเกษตรที่เกษตรกรผลิตอยู่ในแปลงของตนเอง รวมทั้งสินค้าที่ผู้จำหน่ายรับมาวางจำหน่ายในตลาด ทำการตรวจปริมาณสารพิษปนเปื้อนด้วยวิธีวิทยาศาสตร์ หากพบปริมาณสารพิษปนเปื้อนก็จะทำการตักเตือนพร้อมให้คำแนะนำควบคู่กันไป อีกประการหนึ่งก็คือการจัดระบบการตลาด โดยจัดกลุ่มผู้จำหน่ายผัก ผลไม้ อื่นๆ แยกตามกลุ่มชนิดสินค้า โดยกำหนดช่วงการจัดการด้านเวลาของการจำหน่าย สลับกับการจำหน่ายสินค้าร่วมกันหลายชนิด เนื่องจากเห็นใจเกษตรกรผู้ผลิตที่มีการผลิตสินค้าเกษตรหลายชนิดพร้อมกันมาจำหน่าย อีกประการหนึ่งก็คือให้ความสำคัญกับภาคีเครือข่าย โดยการเชื่อมประสานระหว่างผู้ผลิต ผู้จำหน่าย เจ้าของตลาด หน่วยงานสนับสนุน โดยผู้จัดการตลาดจะรับเป็นผู้ประสานงาน
จากการที่ได้แลกเปลี่ยนและซักถามกับคุณชัยพันธ์ ศรีคชไกร ยังทำให้เราได้รับทราบถึงเทคนิคที่ผู้จัดการตลาดฯได้นำมาใช้คือการจัดระบบการตลาด การสุ่มตรวจสอบปริมาณสารพิษปนเปื้อนทั้งในแปลงและที่นำมาวางจำหน่าย อย่างสม่ำเสมอ การจัดตั้งกองทุนเพื่อสนับสนุนสมาชิกที่เข้าร่วมในการผลิตสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยรวมทั้งผู้ผลิตและผู้จำหน่าย โดยใช้กองทุนถึง 600,000 บาท การสร้างจิตสำนึกแก่ผู้ผลิตและผู้จำหน่ายพร้อมที่จะถูกสุ่มตรวจสอบย้อนกลับว่ามีปริมาณสารพิษปนเปื้อนหรือไม่ และอีกประการหนึ่งก็คือการประชาสัมพันธ์อย่างต่อเนื่อง
ที่กล่าวมาแล้วข้างต้น คุณชัยพันธ์ ยังได้บอกถึงข้อจำกัดที่พบก็คือ การวางแผนการผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัยโดยเฉพาะพืชผักและผลไม้ มักจะพบว่าบางช่วงผลผลิตขาดตลาด ผลผลิตออกสู่ตลาดไม่ต่อเนื่อง จึงจำเป็นที่จะต้องประสานงานกับเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรที่รับผิดชอบในพื้นที่ต่างๆได้เข้าไปร่วมการวางแผนการผลิตกับกลุ่มผู้ผลิตในพื้นที่ หากจะมีการจัดเวทีเครือข่ายการผลิตและการตลาดที่ต่อเนื่องก็จะเป็นสิ่งที่ดี ทางตลาดศูนย์การค้ากำแพงเพชรยินดีที่จะให้ความร่วมมือกับสำนักงานเกษตรอำเภอ สำนักงานเกษตรจังหวัดต่อไป
จึงนับได้ว่าเป็นการให้แนวคิดแก่ผู้แทนกลุ่มอาชีพสินค้าเกษตรที่ปลอดภัย ทั้งกลุ่มข้าว กลุ่มพืชผักและกลุ่มมันสำปะหลัง ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยกัน เพื่อการยกระดับของการพัฒนาเครือข่ายกลุ่มอาชีพทั้งระดับตำบล อำเภอ และจังหวัด ต่อไป อีกทั้งในวันนี้ยังได้ฝึกทักษะการถอดบทเรียนและการสรุปบทเรียนแก่เจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรผู้รับผิดชอบงานเครือข่ายกลุ่มระดับอำเภออีกทางหนึ่งอีกด้วย
