การดูแลด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์

วันนี้ 31 กค. 51 พอลล่าและทีมกระบวนกร นำโดยรองผอ.สถาบันฯ อ.ยงยุทธ ได้ไปร่วมสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับแพทย์ พยาบาล บุคลากรสาธารณสุขของรพ.ในจังหวัดสระบุรี จำนวน 125 -130 คน  รพ.ที่ร่วมกระบวนการเรียนรู้ได้แก่ รพ.หนองโดน บ้านหมอ เกษมราษฎร์ วังม่วงสัทธาธรรม  แก่งคอย สระบุรี วิหารแดง เสาไห้ ศูนย์อนามัยที่ 2 หนองแซง ค่ายอดิศร หนองแค พระพุทธบาท มวกเหล็ก และดอนพุด สรุปว่ามาทุกรพ.เลยค่ะ

คำพูดที่ว่า “พัฒนางานต้องพัฒนาคน แต่พัฒนาคนต้องพัฒนาที่ใจ” เป็นคำพูดของผู้เข้าร่วมประชุมที่ได้แสดงความคิดเห็นมา หลังจากที่ทีมกระบวนกรของเราได้สร้างกระบวนการเรียนรู้ ให้กับรพ.ในจังหวัดสระบุรี ที่ได้รับคัดเลือกเป็นจังหวัดนำร่องของโครงการพัฒนารพ.คุณภาพด้วยความรัก (Humanize Healthcare) เราใช้ world café เพื่อกระตุ้นต่อมความดี ความงาม ความเป็นมนุษย์ ของบุคลากรสาธารณสุขให้ฮึกเหิม ขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งเป็นเป้าหมายของโครงการนี้ค่ะ

การพูดคุยกัน โดยการฟังอย่างลึกซึ้ง เข้าใจเจตนารมณ์ อารมณ์ความรู้สึกของผู้เล่า ในเรื่องราวดีๆเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วย ก่อให้เกิดพลังขึ้นในวงสนทนาอย่างกว้างขวาง ผู้เล่าจะรู้สึกอิ่มเอมใจเมื่อกัลยาณมิตร ได้ตั้งใจฟังเรื่องของเขา ฟังอย่างตั้งใจ มองตา ประสานสายตาอย่างเข้าใจ บางคนก็บันทึกเรื่องที่เพื่อนเล่า ทำให้ผู้เล่าเกิดความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า สิ่งที่ตนเองทำมีความหมาย มีคนชื่นชอบ บางคนไม่เคยเล่าเรื่องราวดีๆ ให้กับใครฟังมาก่อน ในมุมของผู้ฟัง เมื่อได้ฟังเรื่องราวดีๆ จากเพื่อนแล้ว จะรู้สึกว่า เรื่องดีๆ แบบนี้ตัวเราก็เคยมี เคยทำมาก่อน จึงนำมาเล่าให้ซึ่งกันและกันฟัง

เมื่อกระบวนกรให้มาเล่าในวงใหญ่ของที่ประชุม ทีมเรามีของรางวัลเล็กๆ น้อยๆ เป็นหนังสือ มาตรฐาน HA Update เรื่องเล่าการทำความดี ฯลฯ ซึ่งก็เป็นการสร้างสีสรรให้กับที่ประชุมเป็นอย่างดี

สรุปได้ว่า รพ.ในสระบุรี คิดว่า การบริการด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์ จากความเห็นและประสบการณ์ของชาวจังหวัด สระบุรี นั้น หมายถึง

·       การดูแลผู้ป่วยด้วยใจ

·       การดูแลแบบองค์รวม

·       การดูแลเสมือนญาติมิตร

·       รับรู้ รับฟังความรู้สึกของผู้ป่วยมากกว่าโรค

·       การให้บริการด้วยใจ เอื้ออาทร ยิ้มแย้มแจ่มใส

·       มีความสุขทั้งผู้ให้บริการและผู้รับบรืการ

·       การเอาใจเขามาใส่ใจเรา

·       สามารถทำได้ในทุกโอกาส ทุกสถานที่ทุกๆงาน แม้กระทั่งห้องฉุกเฉินยังหาโอกาสที่ทำความดีได้

·       การดูแลที่เข้าใจในข้อจำกัดและปัญหาด้านอื่นๆของผู้ป่วย  

·       การให้บริการที่เท่าเทียมกัน / ใช้ปัญญา ใช้ธรรมะ                  

·       การบริการที่เป็นการสร้างความดี ได้รับโอกาสในการทำความดี เป็นต้น

ไปดู Flip Chart ที่บันทึกกันค่ะ

ผู้เข้าอบรมท่านหนึ่งได้เขียนเล่าสิ่งที่อยากจะบอก ไว้ดังนี้ค่ะ

“รู้สึกว่าทุกคนพยายามทำงานด้วยหัวใจ ทุกคน แต่อาจจะมีเรื่องเวลา ภาระงานที่ประดังประเดเข้ามา ทำให้ เราเริ่มรู้สึกว่า ความเป็นมนุษย์ของเราเริ่มหายไปตั้งแต่เมื่อไหร่ ไม่รู้ หลายเรื่องราวมากระทบใจของเรา ตั้งแต่เรื่องผู้ป่วยที่ให้คำแนะนำในประเด็นที่เราคิดว่าเขามีปัญหา โดยที่ไม่ได้ฟังปัญหาจากใจของเขา เรามุ่งเข้าไปในส่วนของโรค หรือส่วนปัญหาที่เราสนใจ โดยมิได้มองใจของเขาเลย ทำไมล่ะ เราควรทำอย่างไร สิ่งที่เราจะเปลี่ยนแปลงสองสิ่งแรกได้แก่

1)  เมื่อออกจากห้องนี้ไป จะยิ้มแย้มอย่างจริงใจมากกว่านี้ เราจะยิ้มและตั้งใจรับฟังปัญหาของผู้ป่วยให้มากกว่านี้ เราจะไม่มุ่งตัดสิน ในบางเรื่องที่เราได้ยิน เราจะฟังมากขึ้น พร้อมกับยิ้มอย่างเข้าใจ... จะพยายามเข้าใจเขา โดยเอาตัวเราไปตั้งไว้ในใจเขา เอาใจเขามาใส่ใจเรา

2)  เราจะเก็บความสุขเล็กๆ น้อยๆ มาใส่ตัวเรา อาจจะเป็นความสุขเล็กๆ ที่เจอได้ทั่วไป หาก เราคิดว่ามีความสุข ความสุขก็จะเต็มในหัวใจ แล้วเราจะแบ่งปันความสุขของเราให้คนอื่น เราจะเริ่มเสาะแสวงหาความสุข โดยการเปลี่ยนมุมมอง มองในมุมที่สวยงามทุกภาพจะสวยงามเหมือนดอกไม้ที่งดงามทุกดอก แล้วความสุขใจก็จะเกิดขึ้นที่....ใจ...ของเรา.....

สิ่งนี้ค่ะ ที่เป็นความสุขของเรา ทีมกระบวนกร เราคาดการณ์ว่าคนส่วนใหญ่ที่มาร่วมกระบวนการเรียนรู้กับเรา มีคำมั่นสัญญาที่เขียนและพูดจากตัวเขาเองที่จะเปลี่ยนแปลง ความคิด ความรู้สึกที่มีต่อตนเอง ต่อคนรอบข้างและที่สำคัญคนนั้นเป็นผู้ป่วย ญาติ ผู้รับบริการซึ่งพวกเขามีความทุกข์ทรมานจากโรค และจากจิตใจที่วิตกกังวล  ที่ต้องการเยียวยาต้องการความรัก ความเข้าใจอย่างมากมายจากพวกเราเหล่าบุคลากรสาธารณสุข.... เราเยียวยาเขา......เขาหายป่วย เราได้มากกว่า...ที่เขาหายจากโรค... เราได้ความสุขใจ...และความงดงามที่เริ่มจากเรา จะแผ่ขยายออกไปสู่มวลชน...สืบต่อไป นี่แหละค่ะ พัฒนาคนต้องพัฒนาที่ใจอย่างแท้จริง.....