เพื่อนไปช่วยเพื่อนในการกำหนดเป้าหมายการทำงานระดับอำเภอ ณ. สำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย
เมื่อวันที่ 23 กรกฏาคม 2551 ผมและอ.สิงห์ป่าสัก ได้หารือกันว่า เราควรจะไปเยี่ยมเพื่อนนักส่งเสริมการเกษตร ของสำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย ซึ่งเป็นอำเภอนำร่องในการทำงานตามระบบส่งเสริมการเกษตรใหม่ ทั้งนี้เราได้ไปเยี่ยมแบบไม่เป็นทางการ แต่เราตั้งใจว่าเราจะไปช่วยเพื่อนในการทำงาน แบบทีมนั่นเอง


ทันทีเมื่อเราเดินทางไปถึงสำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย เวลาประมาณ 09.00 น. พบว่ามีเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ได้เดินทางมาขอรับใบรับรองการปลูกข้าว เพื่อที่จะเข้าร่วมโครงการรับจำนำข้าวจำนวนหลายราย ทางท่านเกษตรอำเภอพรานกระต่ายท่านวาด วานิช ก็ได้มอบหมายให้เจ้าหน้าที่ของสำนักงานเกษตรอำเภอ เป็นผู้รับจดทะเบียนพร้อมออกใบรับรองการปลูกข้าวให้แก่เกษตรกร ที่มาขอรับการบริการ

เท่าที่ได้สังเกตดู การทำงานของบุคลากรในสำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย ก็เป็นระบบค่อนข้างดี ในช่วงนี้ อ.สิงห์ป่าสักและผม ก็ได้เข้าไปทักทาย สวัสดีท่านเกษตรอำเภอพรานกระต่าย ท่านวาดวา วานิช พร้อมได้พูดคุยถึงความก้าวหน้าของการนำระบบส่งเสริมการเกษตรที่มีการปรับปรุงใหม่ ไปปรับใช้ผลเป็นอย่างไรบ้าง ท่านวาด ได้เล่าให้ฟังว่า ได้มีการสร้างความเข้าใจแก่เจ้าหน้าที่ ไป 2ครั้งแล้ว แต่ในขณะเดียวกันก็จะพยามให้เจ้าหน้าที่ได้เข้าใจว่า เป็นภาระของเราที่จะต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาระบบการทำงาน จากแนวดิ่ง ไปเป็นแนวระนาบ ซึ่งมีกระบวนการที่ได้มีการนำมาหารือกันในระยะแรก

สำหรับวันนี้ ก็จะมีการทบทวนการทำงานร่วมกัน โดยเราได้จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน ระหว่างเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่ายร่วมกับทีมจังหวัด ซึ่งจะประกอบด้วยกระบวนการดังนี้

ขั้นที่ 1. การวิเคราะห์ข้อมูลระดับอำเภอ มีการทบทวนฐานข้อมูลที่มีอยู่ ซึ่งได้มาจากระบบการจัดเก็บข้อมูลได้แก่ แนวทางพัฒนาการเกษตรระดับตำบล ซึ่งจัดทำเมื่อปี2544 แผนพัฒนาท้องถิ่นของอปท. แผนพัฒนาการเกษตรระดับตำบล 3 ปี ทะเบียนเกษตรกร ทะเบียนกลุ่มอาชีพ ทะเบียนปราชญ์ชาวบ้าน-ภูมิปัญญา ข้อมูลการปลูกพืชเศรษฐกิจระดับตำบล –อำเภอ ข้อมูลจปฐ.และกชช.2ค. ข้อมูลพื้นฐานของศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบล ทั้งนี้อยู่ระหว่างการทบทวน การจัดหมวดหมู่ของข้อมูล การใช้ข้อมูลเชิงตำแหน่งหรือข้อมูลแผนที่ ทั้งระดับตำบลและอำเภอ จะต้องบ่งบอกระบบการผลิตทั้งในเขตชลประทาน-นอกเขต บ่งบอกที่ตั้งของกลุ่มอาชีพ บ่งบอกถึงผลของงานส่งเสริมการเกษตรที่ได้ดำเนินการไปแล้วมีปริมาณเท่าใด และมีเป้าหมายที่จะดำเนินการต่อไปอีกเท่าไร ทั้งนี้จะต้องมีการวางแผนพัฒนาการผลิต แต่ละชนิดพืชหรือแต่ละด้านอย่างไร


สำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย จะต้องจัดหมวดหมู่ข้อมูลไว้ในระดับอำเภอ สามารถสืบค้นหาข้อมูลได้อย่างมีระบบและรวดเร็ว

ขั้นที่ 2. การกำหนดเป้าหมายงานส่งเสริมการเกษตรระดับอำเภอ ในขั้นตอนนี้จะต้องเชื่อมโยงมาจากการวิเคราะห์ข้อมูลในขั้นที่ 1. สำนักงานเกษตรอำเภอจะต้องบอกได้ว่า ในปีนี้มีเป้าหมายการพัฒนางานส่งเสริมการเกษตรอย่างไร และอีก2-3 ปีข้างหน้าจะมีการกำหนดเป้าหมายงานอย่างไรในขั้นตอนนี้จะไม่ง่ายที่คนในองค์กร จะต้องเริ่มตั้งแต่การปรับวิธีคิด นั่นเอง หากคนมีคนยังคิดต่างกันอยู่มาก จะต้องเป็นภาระหนักสำหรับเกษตรอำเภอจะต้องพยามสร้างเวทีให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในองค์กร ทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ บางครั้งจึงจำเป็นที่จะต้องลงไปAction ในชุมชน มีการฝึกทักษะการใช้เครื่องมือ การออกแบบงาน การเป็นคุณอำนวย รวมทั้งเป็นคุณลิขิต เป็นต้น แต่ต้องคำนึงอยู่เสมอ คือเมื่อมีการจัดเวทแลกเปลี่ยนจะต้องได้งานและบรรยากาศในการทำงานร่วมกันนั่นเองครับ ทั้งนี้เป้าหมายก็อยู่ที่การสร้างทีมในการทำงานนั่นเอง

ต้องยอมรับว่าสำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย ทีมงานได้ร่วมกันแชร์ประสบการณ์การทำงานพร้อมนำผลการทำงานในระดับตำบล โดยมีการใช้ศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลเป็นกลไกในการทำงานในระดับพื้นที่อยู่แล้ว ซึ่งผ่านการทำงานแบบมีส่วนร่วมกับชุมชนที่เรียกว่าเวทีชุมชนทั้งระดับหมู่บ้าน ตำบล ซึ่งประกอบไปด้วย เกษตรกร กลุ่มอาชีพ ผู้แทนชุมชน รวมทั้งอปท.หน่วยงาน และภาคีในการพัฒนา ได้ร่วมกันจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น 3 ปี และแผนพัฒนาการเกษตรระดับตำบล 3 ปี
จากการที่เราได้เข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ กับทีมงานของสำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย เพื่อกำหนดเป้าหมายการพัฒนางานส่งเสริมการเกษตรระดับอำเภอ เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2551 ได้มีการหารือและแลกเปลี่ยนร่วมกัน ซึ่งมองเห็นเป้าหมายการพัฒนางานระดับอำเภอ ซึ่งมีความสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของแต่ละระดับ พร้อมทั้งกำหนดพันธกิจ และเป้าหมายต่อไป

จากนั้น ท่านเกษตรอำเภอพรานกระต่าย และทีมงานระดับอำเภอ ได้สรุปผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ร่วมกัน พร้อมทั้งจะต้องนำข้อสรุปไปปฎิบัติจริง แล้วจะนำผลมาแลกเปลี่ยนกันในครั้งต่อไป ท้ายสุดผมและอ.สิงห์ป่าสัก ขอลากลับสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร.
สวัสดีครับ พี่เขียวมรกต
ดีมากเลยครับ จะขอนำแนวทางไปใช้เมื่อไปเยี่ยมเยียนอำเภอบ้างครับ
ขอพระคุณมากครับกับสิ้งดีๆ
ดีมากเลย ที่เห็นบ้านเรามีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง คนพรานกระต่าย ต่ายคับข้างวัดป่า
ฝากเข้าไปดูเกี่ยวกับการทำนาที่บ้านทุ่งรวงทอง ต. เขาคีริส เพื่อให้มีการทำนาได้ผลผลิตมากขึ้น เพราะว่ายังใช้สารเคมีมากอยู่ จรึงทำให้ได้กำไรน้อยอยากได้เเนวทางที่ดีกว่านี้ให้ใช้สารเคมีน้อยลง ฝากเเนวทางนี้ให้ถึงจริง ๆ ขอบคุณคับ จากคนพรานกระต่ายลูกชาวนาเเต่ผมไม่ได้ทำนาเเล้ว