คอมพิวเตอร์เป็นสิ่งใหม่สำหรับคุณครูบางคนโดยเฉพาะคุณครูรุ่นเก่า แต่สำหรับคุณครูรุ่นใหม่ ใหม่ในที่นี้คืออายุไม่มากนัก ก็จะถือว่าการใช้คอมพิวเตอร์เป็นเรื่องธรรมดา

           มีโอกาสได้ไปเรียน ฝึกเขียนกรณีศึกษาโดยมีคุณครูจูเป็นวิทยากรจากโครงการของสพฐ.(ครูดาวเจ้าของโครงการ)กว่าจะออกมาเป็นเรื่องได้ทำเอาซีเรียสไปหลายวัน กินไม่ได้ นอนไม่หลับกลัวว่าผลงานออกมาจะไม่ดี พบวิธีการใหม่ๆที่เราต้องขอขอบคุณท่านวิทยากรคุณครูจูที่สอนลูกศิษย์ด้วยใจจริงๆ..เรื่องที่เราเขียนชื่อเรื่องว่า
               "เมื่อคุณครู (รุ่นเก่า) ต้องใช้ ICT จัดการเรียนการสอน" ลองอ่านและช่วยติชมด้วยนะคะ   
             คอมพิวเตอร์เป็นสิ่งใหม่สำหรับคุณครูบางคนโดยเฉพาะคุณครูรุ่นเก่า   แต่สำหรับคุณครูรุ่นใหม่ ใหม่ในที่นี้คืออายุไม่มากนัก ก็จะถือว่าการใช้คอมพิวเตอร์เป็นเรื่องธรรมดาที่ต้องใช้ควบคู่กับการทำงานในยุคปัจจุบัน  แต่มีคุณครูกลุ่มหนึ่งที่หลายๆคนได้พูดหยอกล้อว่าเป็น“ครู สว.” คำย่อนี้มาจาก ครูสูงวัย ฟังแล้วน่าจะภูมิใจกับคุณครูกลุ่มนี้เพราะท่านเหล่านั้นล้วนแล้วแต่มากด้วยประสบการณ์ในด้านการสอน แต่ปัญหาที่พบในบางคนเป็นบางคนไม่ใช่ทั้งหมด คือท่านไม่ยอมรับกับการใช้คอมพิวเตอร์ ทั้งที่ในปัจจุบันนี้คอมพิวเตอร์เป็นอุปกรณ์หลักที่คุณครูจำเป็นต้องใช้ประกอบการจัดการเรียนการสอน  ท่านจะมีความรู้สึกว่าคอมพิวเตอร์เป็นสิ่งที่น่ากลัว  จากการที่ได้มีโอกาสสัมผัสพูดคุย แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับคุณครูในกลุ่มที่ถูกเรียกว่า สว. บางคนในเรื่องของการใช้คอมพิวเตอร์ ส่วนมากจะได้รับคำตอบว่าไม่กล้าทำกลัวข้อมูลในเครื่องเขาหาย  คุณครูท่านหนึ่งอายุประมาณ 56 ปี บอกกับดิฉันว่า ‘คอมพิวเตอร์เป็นเรื่องยาก ไม่กล้าที่จะจับจะสัมผัส ยิ่งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้กำหนดให้ครูทุกคนใช้คอมพิวเตอร์ในการผลิตสื่อการสอนให้ได้ทุกคน ยายก็จะขอลาออกจากการเป็นครู’  คุณครูยายที่พูด เป็นคุณครูของโรงเรียนในฝัน ซึ่งโรงเรียนในฝันจะกำหนดให้ครูทุกคนใช้คอมพิวเตอร์ได้ และสามารถผลิต สื่อบทเรียนออนไลน์ได้  ฟังแล้วน่าใจหาย  นึกถึงว่าคุณครูที่มากด้วยประสบการณ์เกิดความท้อแท้ ท้อถอยกับการใช้คอมพิวเตอร์  ถึงขนาดที่คิดว่าจะต้องลาออกจากการเป็นครู จึงดูว่าคอมพิวเตอร์เป็นอะไรที่มาสร้างความกดดันสำหรับคุณครูบางคนจริงๆ 
 จากคำพูดของคุณครูท่านนั้นดิฉันอรุณรัตน์ คำพีพงษ์ ศึกษานิเทศก์ กลุ่มงานส่งเสริมพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม เขต 1 จึงเกิดความคิดว่าจะต้องทำโครงการที่ช่วยเหลือคุณครูกลุ่ม สว. ให้ได้  ประกอบกับตำแหน่ง หน้าที่ของดิฉันก็รับผิดชอบกับการผลิตสื่อโดยตรงอยู่แล้วดิฉันจึงได้ทำการสำรวจความต้องการของคุณครูเพื่อเข้ารับการอบรมเทคนิคการใช้ ICT ในการจัดการเรียนการสอนโดยเริ่มต้นที่หลักสูตรการใช้คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตเบื้องต้นและผลิตสื่อจาก PowerPoint อย่างง่ายๆ  ปรากฏว่าได้รับใบตอบรับแสดงความประสงค์ที่จะเข้ารับการอบรมเป็นจำนวนเกือบ 200 คน
             ดิฉันรีบดำเนินการเสนอโครงการเทคนิคการใช้ ICT ในการจัดการเรียนการสอนไปตามลำดับขั้นตอนและได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากท่านผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม เขต 1 รองผู้อำนวยการและหัวหน้ากลุ่มนิเทศ ติดตาม ประเมินผลการจัดการศึกษา  แต่เป็นที่น่าเสียดายว่าการอบรมต้องรับจำนวนคนจำกัดจึงรับได้เพียง 50 คน ด้วยข้อจำกัดในหลายๆอย่าง เช่นงบประมาณ  ระยะเวลา และเวลาของวิทยากร ซึ่งวิทยากรในที่นี้ดิฉันและทีมงานคือศึกษานิเทศก์ในกลุ่มงานส่งเสริมพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษาร่วมมือและร่วมใจ เต็มใจที่จะความรู้กับคุณครูกลุ่มที่สมัครใจเข้ารับการอบรม  เฉลี่ยอายุโดยรวมแล้วผู้เข้ารับการอบรมมีอายุเฉลี่ยอยู่ที่ 50 ปี  จึงได้กำหนดช่วงเวลาของการปิดภาคเรียนเป็นวันอบรม จัดอบรมในวันที่ 5-– 7  เดือนเมษายน 2549
            วันที่หนึ่งของการอบรมเป็นหลักสูตรของการใช้คอมพิวเตอร์เบื้องต้น
 วิทยากรตกลงกันว่าจะใช้วิธีการสอนแบบพาคุณครูทำตามคำบอกของวิทยากรทุกอย่าง เพราะพื้นฐานของคุณครูที่เข้ารับการอบรมคือไม่มีความรู้เรื่องคอมพิวเตอร์เลย หรือมีก็มีไม่มาก จึงต้องค่อยเป็นค่อยไปค่อยๆสอนไปอย่างช้าๆวิทยากรพี่เลี้ยงต้องประกบอย่างใกล้ชิด  การเรียนคอมพิวเตอร์เบื้องต้นเริ่มตั้งแต่คุณครูมาเรียนรู้ส่วนต่างๆของคอมพิวเตอร์ รู้จักขั้นตอนของการเปิดและปิดคอมพิวเตอร์ที่ถูกวิธี  มาถึงตอนนี้มีคุณครูท่านหนึ่งบอกว่า  ท่านเปิดเป็นแต่เวลาปิดท่านถอดปลั๊กออกเลย มันก็ปิดได้เหมือนกันนั่นแหล่ะ  เพิ่งจะรู้ว่ามีวิธีปิดแบบนี้ เป็นอันว่าเริ่มแรกคุณครูเริ่มเข้าใจขั้นตอนการเปิดและปิดคอมพิวเตอร์อย่างถูกวิธี  
            วิทยากรเริ่มสอนการพิมพ์งานโดยบอกให้คุณครูจับเมาส์และคลิ๊กเมาส์  ช่วงนี้ก็เกิดคำถามขึ้นว่า  ‘คลิ๊ก..เมาส์ทำอย่างไรท่านวิทยากร’ ดิฉันก็ลืมนึกไปว่าเป็นเรื่องใหม่สำหรับคุณครูจริงๆเลยต้องสอนการจับเมาส์และคลิ๊กเมาส์ ด้วย  ต่อจากนั้นก็สอน การพิมพ์งาน  การผลิตสื่อจาก Microsoft Word อย่างง่ายๆ  เช่นการทำบัตรคำ การแทรกภาพ  การพิมพ์ข้อความศิลป์ จากการสังเกตเห็นอาการของคุณครูในช่วงแรกๆคุณครูส่วนหนึ่งกล้าๆกลัวๆกับการได้สัมผัสกับคอมพิวเตอร์รวมถึงคุณครูยายของดิฉันด้วย  
             บรรยากาศของห้องอบรมดูเหมือนว่าผู้เข้ารับการอบรมส่วนใหญ่จะเครียดมากสังเกตเห็นคุณครูยายของดิฉันจะเรียกวิทยากรพี่เลี้ยงอยู่ตลอดเวลาเพราะไม่มั่นใจว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้างกับคอมพิวเตอร์ ถึงช่วงพักรับประทานอาหารว่าง  คุณครูแทบจะไม่อยากลุกจากที่นั่งเพราะกำลังตื่นเต้นกับของเล่นใหม่ ขออนุญาตประมวลคำถาม คำอุทาน คำพูด ที่เกิดขึ้นในระหว่างอบรมในวันแรกซึ่งบางทีเป็นคำถามที่ตัวดิฉันเองมองผ่านไปและลืมอธิบายให้ชัดเจน
  ‘ท่านวิทยากร..ช่วยด้วยคอมพิวเตอร์ ปิดไม่ได้สักที ปิดแล้วก็เปิด ปิดแล้วก็เปิด ’สาเหตุที่แท้จริงก็คือท่านไปคลิ๊กที่ Restart ทุกครั้งไม่ใช่ ปุ่ม Turn off  เมื่อวิทยากรบอกและอธิบายให้ฟังท่านหัวเราะเสียงดังลั่น  ดิฉันดีใจที่เรียกเสียงหัวเราะกลับมาได้
 ‘โอ๊ะ..โอ๊ะ.. โต๊ะคอมพิวเตอร์สั้นจัง..ยาวกว่านี้มีไหม?’ เวลาที่ท่านคลิ๊กเมาส์  เมาส์ก็จะเลื่อนไปเรื่อยๆเพราะท่านเกร็งมาก ท่านบอกก็ครั้งแรกของการได้จับเมาส์
 ‘วิทยากรขา..ช้าๆหน่อยตามไม่ทัน’ บางครั้งวิทยากรเองที่ลืมตัวไปเหมือนรถด่วน
 ‘วิทยากรดิฉันหาตัว ย ไม่เจอบ้าง ตัว ก ไม่เจอบ้าง ’ซึ่งเกิดขึ้นบ่อยมากกับการหาตัวอักษรบนแป้นพิมพ์ไม่เจอ..ก็ถือว่าธรรมดากับการใช้คอมพิวเตอร์ใหม่ๆ อย่าว่าอย่างนั้นเลยตัวดิฉันเองบางทีก็หาตัวอักษรบางตัวอักษรอยู่นานเหมือนกันเพราะบางครั้งตัวไหนที่ไม่ได้ใช้เราก็ลืมได้
              ที่กล่าวมาเป็นบรรยากาศที่เกิดขึ้นจริงๆในห้องอบรม...วิทยากรต้องทำให้เห็นให้ได้ว่าคอมพิวเตอร์ไม่ยากเลยสำหรับคุณครูไม่ว่ากลุ่มไหน  ดิฉันและทีมงานมีความมุ่งมั่นและตั้งใจในการเป็นวิทยากรครั้งนี้เป็นอย่างมาก เพื่อคุณครูที่รักและนักเรียนตาดำๆที่รอคอยจะเรียนสื่อICTจากคุณครูอยู่ 
               วันที่สองของการอบรมเป็นหลักสูตรอินเตอร์เน็ตเบื้องต้น
 เริ่มต้นที่พาคุณครูรู้จักส่วนต่างๆของเว็บไซต์และการเข้าไปใช้งานในเว็บไซต์ต่างๆได้ ต้องแจ้งถึงประโยชน์ของเว็บไซต์ เพราะคุณครูบางท่านยังมองไม่เห็นประโยชน์เท่าใดนัก  โดยเฉพาะการสืบค้นข้อมูลทางอินเตอร์เน็ต การค้นหาสิ่งที่ตนเองต้องการหา  ทำให้คุณครูทราบว่าอินเตอร์เน็ตเป็นแหล่งที่ค้นหาข้อมูลได้อย่างมากมาย และง่ายนิดเดียว คุณครูเริ่มท่องโลกอินเตอร์เน็ตอย่างสนุกสนาน  คุณครูสุภาพบรุษหลายท่านเริ่มเรียกเพื่อนพ้องน้องพี่ไปดูภาพสุดสวยที่ตนเองค้นมาได้ ถึงขั้นนี้ก็เรียกชีวิตชีวาหลายๆท่านกลับมาได้ดีทีเดียว   สิ่งที่วิทยากรต้องการมากที่สุดตรงจุดนี้คือการนำรูปภาพ หรือข้อมูลจากอินเตอร์เน็ตมาใช้ประกอบเป็นสื่อการเรียนได้
 และชั่วโมงสุดท้ายของวันที่สอง วิทยากรพาคุณครูสมัครอีเมล์เพื่อจะได้ทดลองเขียนอีเมล์และเพื่อทำให้คุณครูได้ทราบว่าการสื่อสารในปัจจุบันยังมีช่องทางการสื่อสารผ่านระบบอินเตอร์เน็ต โดยใช้อีเมล์เป็นตัวกลางเชื่อมต่อได้ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนของโลก  เพื่อคุณครูจะได้มองเห็นประโยชน์ของการใช้อีเมล์ โดยเฉพาะคุณครูโรงเรียนในฝันจะต้องมีอีเมล์ทุกคน ซึ่งในกลุ่มผู้เข้ารับการอบรมมีคุณครูในฝันอยู่มากเหมือนกัน  คุณครูเริ่มเรียนรู้อย่างมีความสุข เสียงเริ่มดัง มีการลุกจากที่นั่งเพื่อไปดูจดหมายของตัวเองที่ส่งให้เพื่อนๆ มีเสียงเฮ เสียงปรบมือ กับความสำเร็จของตนเอง แต่ก็มีบางคนที่หน้าดำคร่ำเครียดกับการสมัครอีเมล์ไม่ได้ บางคนซึ่งมากกว่า 10 คน ก็ลืมPasswordของตนเองทั้งที่เพิ่งสมัครไปไม่กี่นาที ทั้งที่วิทยากรย้ำให้เขียนไว้ทันทีที่สมัครเสร็จ...คุณครูยายของดิฉันก็เป็นหนึ่งในจำนวนนั้น...‘ ก้อยายคิดว่ายายจะจำได้เลยยังไม่ได้จด  แต่ทำไมมันลืมก่อนก็ไม่รู้ ’...คำตอบที่ทำเอาวิทยากรพูดไม่ออก...แต่ในที่สุดก็สมัครและเขียนอีเมล์ได้ทุกคน...วิทยากรปลื้มยิ้มจนแก้มปริ
                 วันสุดท้ายหลักสูตรการผลิตสื่ออย่างง่ายด้วย Powerpoint
 คุณครูบางส่วนเกิดความวิตกกังวลตั้งแต่ยังไม่ได้ลงมือทำอะไรเลย วิทยากรเปิดตัวอย่างสื่อการเรียนอย่างง่ายๆที่ทำจาก Powerpoint ให้ดู เพื่อกระตุ้นความอยากทำ แต่ส่วนหนึ่งก็ไม่วิตกกังวลแล้ว เริ่มมั่นใจตัวเอง มั่นใจวิทยากรที่จะพาทำได้จริงๆ ตอนนี้ดิฉันสังเกตคุณครูยาย คุณครูยายมีอาการมั่นใจมากทีเดียว ตั้งใจจะจดเพราะกลัวลืม  วิทยากรพาคุณครูพิมพ์ข้อความ แทรกภาพ ใส่เสียง เปลี่ยนภาพนิ่ง คุณครูพอใจกับผลงานที่ได้เป็นอย่างมากสังเกตจากเมื่อทำเสร็จจะปรบมือ ส่งเสียงดัง เรียกวิทยากรไปดู และมีคุณครูท่านหนึ่งถึงกับโทรศัพท์ไปบอกลูกว่าแม่ทำ Powerpointได้ด้วยนะ คุณครูยายแอบมากระซิบดิฉันว่า ..‘ ยายคิดว่าชั่วชีวิตนี้ยายจะทำไม่ได้ แต่ยายก็ทำได้แล้ว ’..จะไม่ให้วิทยากรปลื้มก็ไม่ทราบจะว่าอย่างไรแล้ว..จริงไหมคะ
                 สามวันกับการอบรม คุณครูภูมิใจกับผลงานที่ได้รับอย่างน้อยในสามวันที่เข้ารับการอบรมคุณครูก็สามารถนำเทคนิคการใช้ ICT ไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนได้ ผลงานของคุณครูในสามวันได้แก่ บัตรคำจาก Microsoft Word  , การรับ – ส่งอีเมล์  , สื่อการสอนจากPowerPoint  ทีมงานวิทยากรปลื้มกับคำชมของคุณครูผู้เข้ารับการอบรม ที่ชมวิทยากรว่าใจดีจริงๆ สอนแบบใจเย็นมาก ถามอะไรก็ไม่ดุ ไม่เหมือนถามครูที่โรงเรียนมีแต่ดุและยังห้ามเราไม่ให้ไปใช้คอมพิวเตอร์เขาอีกเพราะเขากลัวข้อมูลเขาหาย และสิ่งสำคัญที่ดิฉันอดที่จะกล่าวถึงไม่ได้คือ คุณครูยายของดิฉันนั่นเองท่านบอกว่า ‘ท่านศึกษานิเทศก์ ยายไม่ลาออกแล้ว คอมพิวเตอร์ไม่ยากอย่างที่คิดเลย รู้อย่างนี้ยายทำไปนานแล้ว ’ แถมท่านยังบอกว่าจะไปซื้อโน๊ตบุ๊คจะได้ไม่ต้องง้อคอมพิวเตอร์โรงเรียน
              หลังจากที่คุณครูเข้ารับการอบรมแล้วคุณครูได้สร้างสื่อการเรียนการสอน พัฒนาต่อยอดสื่อที่ได้ผลิตไว้ในวันที่เข้ารับการอบรม คุณครูยายของดิฉันพัฒนาบัตรคำแทรกภาพ ใส่สี อย่างสวยงาม และทำสื่อเพื่อเน้นให้ผู้เรียนอ่านออกเขียนได้ โดยทำจาก PowerPoint แม้จะยังไม่ถึงขั้นที่ว่าดีแต่ก็มองเห็นความตั้งใจของคุณครูยาย เวลาที่ดิฉันออกไปเยี่ยมที่โรงเรียน คุณครูยายจะต้องนำผลงานใหม่ๆมาอวดทุกที      
              ทีมงานศึกษานิเทศก์ได้ออกนิเทศ กำกับ ติดตามผลในกลุ่มคุณครูผู้เข้ารับการอบรม จากการนิเทศพบว่าคุณครูมีสื่อการเรียนการสอนที่หลากหลาย คุณครูนำเทคนิคการใช้ ICT มาใช้ในการจัดการเรียนการสอน  ส่งผลไปที่ผู้เรียนโดยตรง จากการสอบถามผู้เรียนพบว่าผู้เรียนมีความพอใจกับสื่อการสอนที่ใช้ICT เป็นอย่างมาก ผู้เรียนมีความกระตือรือร้น สนใจและตั้งใจเรียนมากขึ้นกว่าเดิม เมื่อเทียบกับการสอนแบบเดิมๆของคุณครู เด็กชายคนหนึ่งเรียนชั้นป.4 บอกว่า ชอบมากกับสื่อการสอนที่คุณครูได้ทำขึ้นมา และที่สำคัญผู้เรียนยังได้สัมผัสกับคอมพิวเตอร์ด้วย นอกจากนั้นจากการวัดผลประเมินผลในระดับโรงเรียนและการวัดผลประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับชาติพบว่ามีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น ทั้งนี้เป็นผลเนื่องมาจากการที่ครูได้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการสอนจากวิธีการสอนแบบเดิมๆมาวางแผนระบบการสอนที่มีสื่อการเรียนการสอน โดยเฉพาะสื่อ ICT มาประยุกต์ใช้
               การนำเทคนิค ICT มาใช้ในการจัดการเรียนการสอน  นับว่ามีประโยชน์สำหรับคุณครูและส่งผลโดยตรงต่อผู้เรียน ผลที่ได้รับมากเกินกว่าที่คิด คุณครูได้เทคนิคใหม่ๆจากการใช้ ICT มีสื่อการเรียนการสอนที่คุณครูรุ่นเก่าๆคิดว่าชั่วชีวิตนี้จะทำไม่ได้ แต่คุณครูก็ทำสำเร็จ ได้สิ่งดีๆที่เกิดจากICT เพื่อนำไปสอนลูกศิษย์ที่ตั้งใจรอคอยสื่อใหม่เหล่านั้น  และสุดท้ายสิ่งที่น่าพอใจกับการใช้เทคนิค ICT มาจัดการเรียนการสอนก็คือ ผู้เรียนมีความสนใจในบทเรียน  กระตือรือร้นมากขึ้น ในที่สุดสิ่งที่ตามมาก็คือช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนได้ ทำให้เห็นว่า ICT ช่วยเป็นสื่อการเรียนการสอนได้ดีจริงๆ