สูตร ๕ ประการของการหยั่งรู้ ของปราชญ์ชาวจีน

      การหยั่งรู้เกิดได้ต่อเมื่อ เกิดความสงบนิ่ง หรือ มีสติ รู้จักใช้สมาธิและปัญญา ใจจดใจจ่อในเรื่องที่ “ต้องรู้”

คนจีนโบราณ ใช้แนวคิดการหยั่งรู้ด้วยสูตร ๕ ประการ ดังนี้ครับ

๑.            การมองด้วยตา การมองด้วยตาจะเห็นเพียงเปลือกนอก เป็นการประเมินขั้นต้น

๒.           การคาดคะเน เป็นการประเมินด้วยหู ดูด้วยใจ

๓.           การสังเกตการณ์ เป็นการเก็บรายละเอียดรอบข้าง และ สังเกตสิ่งที่เป็น สิ่งที่เห็น และ สิ่งที่เกิดขึ้น

๔.          การเห็นรายละเอียด เป็นการเห็นถึงสิ่งความเป็นไปของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

๕.          รู้จักธรรมชาติ คือ การรู้ธรรมชาติของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจากสรรพสิ่งที่ได้สังเกต และ เก็บรายละเอียด โดยเราจะต้องรู้ธรรมชาติของเหตุการณ์นั้นๆว่าธรรมชาติมักจะไปในทางใด

ท่านเสี่ยวคัง กล่าวถึงวิธีทำความเข้าใจในเรื่องราวต่างๆ ว่าการดูเรื่องราวนั้น

อย่าดูแต่ตา

ต้องดูด้วยใจ

จากนั้นใช้เหตุผลประกอบความรู้สึก ใช้สิ่งต่างต่างมองดูสิ่งต่างๆ

จากนั้นจึงเอาสิ่งต่างๆมาเชื่อมโยง จะค้นพบความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งหนึ่งกับอีกสิ่งหนึ่ง ก็จะเข้าใจสิ่งนั้นๆ

นี่แหละครับ

การเรียนรู้ การถอดบทเรียน การวิเคราะห์ โดยเรียนรู้จากภูมิปัญญาของ คนจีน นำมาประยุกต์ใช้กับการ “ประเมิน เพื่อพัฒนา”

กิจกรรม Action Learning ที่น่าจะลองไป “ปฏิบัติ” ครับ

JJ2008 ฅ ฅน ธรรมดา