ในโลกแห่งธรรมนี้ไม่มีสิ่งใดผิดและสิ่งใดถูก ทุกอย่างเป็นสิ่งที่เราสมมติขึ้น เปรียบเทียบขึ้น แต่งเติมขึ้น สิ่งต่าง ๆ เหล่านั้นย่อมเป็นธรรมดา ธรรมชาติ เกิดขึ้น ตั้งอยู่และดับไปเป็นธรรมดาของเขาเอง มีแต่จิตเราเท่านั้นที่ไปคอยจับ คอยวัดว่าสิ่งเหล่านั้นเป็นอย่างไร จิตเราเองต่างหากที่เคลื่อนไหว เสาะส่ายไปมาแล้วคอยหาว่าสิ่งนั้นนั่นผิดหรือถูก...

อนึ่ง อันชีวิตที่ยืนอยู่ในโลกนี้แล้วนแต่ยืนอยู่บนเรื่องน่าเศร้า
คนเราเกิดมาล้วนแต่ต้องนำความทุกข์นั้นติดตัวมาด้วยเสมอ
เมื่อเราเกิดเราก็เกิดมาพร้อมกับหยดน้ำตา
ครั้นมาเราต้องลาจากโลกนี้ไป แล้วก็ไปพร้อมกับหยดน้ำตาเช่นเดียวกัน ถึงอาจจะมิใช่น้ำตาเรา เรานั้นก็ยังเป็นสาเหตุให้บุคคลอื่นหลั่งน้ำตา

ชีวิตในโลกนี้ชอบกลนัก ชีวิตนี้ชอบที่จักเกลือกกลิ้งไปกับกามรมณ์

ดวงจิตที่กลิ้งกลอกชอบนักหนาที่จะไปเสพสมกับเรื่องกาม กิน และเกียรติ
รสอร่อย กลิ่นหอม สัมผัสอันอ่อนนุ่ม แววตาลิ้มละมุน กามคุณทั้งหลายเหล่านี้ชีช้ำนัก

ดวงจิตที่ยังวิ่งวุ่นอยู่ในกามคุณ จิตนั้นย่อมที่จะต้องเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏนี้ และการใดนั้นพระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ว่าเป็น “ทุกข์”

ความทุกข์เป็นสิ่งที่ดวงจิตนี้กอดรัดมัดตรึงไว้มานานนัก
แต่นั่นก็เถอะ เรายังพึงพอใจที่จะกอดไว้ซึ่งความทุกข์นั้นถึงแม้รู้อยู่แก่ใจว่าเป็นหนทางสู่หุบเหว

ความพอใจหรือความสุขเล็กน้อยบนเบื้องหน้า ทำให้หมู่มนุษย์มากหน้าหลายตาหยิบฉวยความสุขอันจอมปลอมเหล่านั้น
เขามีความยินดี ลิงโลด ผาดโผนไปกับความสุขอันฉาบทาไว้ด้วยยาพิษ
จิตทั้งหลายที่มีกายอยู่ในสังคมนี้จึงแทบหาความสุขไม่ได้เลย ต้องวิ่งวุ่นเสาะแสวงหาความสุขที่ฉาบทาอยู่กับความทุกข์อยู่ร่ำไป

ดวงจิตที่ผ่องแผ้วนี้เองจะนำตนพ้นเสียจากบ่วงทุกข์ทั้งปวงนั้น
ศีลและสมาธิจะช่วยขวางกั้นความผิดอันผิดทางที่มารจะนำพาเราเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ

อันความรู้ในศีลและสมาธิท่านทั้งหลายมีมากแล้ว
อันความรู้ในทุกข์ท่านทั้งหลายก็มีมากแล้ว
ท่านทั้งหลายจงนำความรู้เหล่านั้นมาใช้ให้เกิดประโยชน์เถิด
เพียรลุซึ่งกุศลให้ถึงพร้อม
ทำความดีประกอบการเสียสละ
รักษาใจให้ดี ศีลนั้นอยู่ที่ใจ กิจการอันใดที่จะทำให้ดวงจิตนั้นผ่องแผ้วปราศจากมลทินเป็นเครื่องมัวหมอง ท่านจงรักษาสภาวะแห่งดวงจิตนั้นไว้เถิด
ความเพียรนั้นเองจะทำให้ท่านมีกำลังอันแก่กล้าที่จะล่วงพ้นจากมารและบ่วงแห่งมารนั้นได้
พุทธบริษัททั้งหลายท่านจงยังกุศลให้ถึงพร้อมเถิด เร่งเพียรสร้างกรรมดีไว้ตั้งแต่วันนี้ ใครเล่าจะรู้ความตายแม้นพรุ่งนี้ ท่านจงยังกุศลของตนและส่วนรวมให้ถึงพร้อมเถิด

ความเพียรแม้เพียงเล็กน้อย ย่อมทรงคุณค่ากว่าคำพูดร้อยคำพันคำ
ความเพียรในกุศลกรรม ย่อมนำพาดวงจิตนี้ล่วงพ้นจากสังสารวัฏแห่งทุกข์พลันสุขเอย...