เล่าเรื่องโดย... ครูโน้ต-สุมนา แทนบุญช่วย ครูคณิตศาสตร์ ช่วงชั้นที่ ๓
“อัตราส่วนและร้อยละ” เป็นเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์ที่ทุกคนควรรู้และเข้าใจ เพราะเราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าในกิจวัตรประจำวันของเรา โดยส่วนใหญ่จะพบว่ามีการนำอัตราส่วนและร้อยละไปใช้กันมากในเรื่องที่เกี่ยวกับการซื้อ การขาย การเงิน การธนาคาร การติดป้ายลดราคาสินค้า การคิดกำไรหรือขาดทุน รวมถึงการคิดอัตราดอกเบี้ยต่างๆ
ในภาคฉันทะนี้ เนื้อหาแรกในหน่วยวิชาคณิตศาสตร์ที่นักเรียนชั้น ๘ (ชั้นมัธยม ๒) ได้เรียนรู้ คือ เรื่อง “อัตราส่วนและร้อยละ” เริ่มจากการเรียนรู้อัตราส่วนและอัตราส่วนที่เท่ากัน โดยให้นักเรียนสังเกตจากข้อความที่เขียนเกี่ยวกับการเปรียบเทียบที่เป็นอัตรา เช่น สบู่ ๔ ก้อน ๕๐ บาท จนกระทั่งนำความรู้เรื่องสัดส่วนมาใช้คำนวณหาอัตราส่วนที่กำหนดให้ได้
เมื่อนักเรียนสามารถหาค่าจากสัดส่วนได้คล่องแล้ว ครูได้นำเข้าบทเรียนโดยเปรียบเทียบจำนวนใดจำนวนหนึ่งกับ ๑๐๐ นั่นคือคำว่า ร้อยละหรือเปอร์เซ็นต์นั่นเอง การเรียนการสอนเรื่องร้อยละนี้นักเรียนจะได้คำนวณการลดราคาจากแผ่นโฆษณาตามห้างสรรพสินค้า
เมื่อครบทุกกระบวนการแล้วก็มาถึงกิจกรรมสุดท้าย คือ “โรงเรียนขนมไทย” นักเรียนได้แบ่งกลุ่ม ๔ กลุ่ม กลุ่มละ ๗ คน เพื่อทำขนมฝอยทอง ทุกอย่างจะเกิดขึ้นจากนักเรียนทุกขั้นตอน ครูโน้ตมีหน้าที่เพียงหาสูตรการทำฝอยทอง (สูตรจากคุณแม่ครูโน้ตเอง ซึ่งสืบทอดกันมากว่า ๖๐ ปีตั้งแต่รุ่นคุณยาย รับประกันความอร่อยค่ะ) แนะนำอุปกรณ์ และช่วยคาดคะเนจำนวนผู้ซื้อเท่านั้น ขณะที่นักเรียนแต่ละกลุ่มจะต้องนำความรู้เรื่องอัตราส่วนมาช่วยกันคำนวณว่ากลุ่มของตนต้องเตรียมวัตถุดิบเท่าไร วางแผนและจัดการเรื่องต้นทุน ออกแบบใบโฆษณาเชิญชวนลูกค้า ตั้งราคาขายและจัดโปรโมชั่นลดเปอร์เซ็นต์เมื่อลูกค้าซื้อในจำนวนมาก
ช่วงบ่ายวันศุกร์ที่ ๑๓ มิถุนายนที่ผ่านมา นักเรียนแต่ละกลุ่มต่างช่วยกันทำฝอยทองอย่างสนุกสนาน และตั้งใจ ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าจากฝอยทองสูตรเดียวกันจะทำให้ได้ฝอยทองที่แตกต่างกันถึง ๔ ชนิด ทั้งฝอยทองสีเหลืองอมส้มจากไข่เป็ด ฝอยทองสีเหลืองนวลจากไข่ไก่ ฝอยทองสีเหลืองอมน้ำตาลจากการใช้น้ำตาลไม่ฟอกสี และฝอยทองราดซอสช็อกโกแลต เมื่อทำเสร็จแล้วนักเรียนแต่ละกลุ่มก็นำฝอยทองในกระทงใบตองมาจำหน่ายตามราคาและโปรโมชั่นที่โฆษณาไว้ ซึ่งก็ขายหมดอย่างรวดเร็ว
หลังจากนั้นนักเรียนแต่ละกลุ่มได้นำรายได้มาคำนวณว่าได้กำไรหรือขาดทุนกี่เปอร์เซ็นต์ ในส่วนกำไรที่ได้จะนำไปซื้อของตกแต่งห้องเรียนชั้น ๘ ต่อไป เรียกว่าได้ทั้งห้องเรียนสวยงาม ได้รับประทานทานฝอยทองอร่อยๆ ฝีมือตนเอง และยังเป็นการนำเรื่องอัตราส่วนและร้อยละมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงด้วยค่ะ
