การศึกษาจะสามารถแก้ปัญหาประชาธิปไตยในประเทศไทยได้ แต่เป็นห่วงว่าเราเข้าใจการศึกษาดีหรือเปล่า

 

ปัญหาต่าง ๆ ของสังคมไทยนั้น ต้องแก้ไขที่จุดของการศึกษาก่อน

 

"สิ่งที่ผมครุ่นคิดอยู่ตลอดเวลาว่า ปัญหาต่าง ๆ ของสังคมไทยนั้น ถ้าจะสืบสาวกันต่อไปแล้ว มันกลับมาจุดที่ว่า ต้องแก้ไขที่จุดของการศึกษาก่อน ไม่ว่าจะเป็นระบบการปกครอง ระบบการเมือง ระบบสภา ระบบเศรษฐกิจ ระบบสังคม การกระจายอำนาจ การกระจายรายได้สู่ชนบท การแก้ปัญหาคนยากจน Key Answer ก็คือว่า ระดับการศึกษาของเมืองไทยและเราต้องเข้าใจว่าการศึกษาคืออะไร ถ้าเผื่อเราจะพูดถึงคุณภาพการประกันคุณภาพของการศึกษาในระดับอุดมศึกษาแล้ว ผมก็อยากเริ่มต้นด้วยการพูดในทำนองที่ว่า คุณภาพอยู่ที่ไหน เราเคยได้ยินภาษาคอมพิวเตอร์บอกว่า Garbage in garbage out หรือถ้าผมมาจากธุรกิจ มาจากโรงงาน เรารู้ว่าถ้าวัตถุดิบมันไม่ดี ผลิตภัณฑ์ที่ออกมาจากเครื่องจักรหรือออกมาจากโรงงานมันก็จะไม่ดี เพราะฉะนั้นถ้าเผื่อเราจะพูดถึงการศึกษาแล้ว ผมว่าเราจะต้องไปที่จุดเริ่มต้น และไม่ใช่เริ่มต้นตอนเข้าอุดมศึกษา แต่จะเป็นจุดเริ่มต้นตั้งแต่คลอดออกมา เข้าโรงเรียนชั้นอนุบาลก็ดี ประถมศึกษาก็ดี หรือมัธยมศึกษาก็ดี จะต้องมีการกลั่นกรอง มีการขัดเกลา มีการปรับปรุงคุณภาพของเด็กและของวัตถุดิบอันนั้น จนกระทั่งมาถึงขั้นอุดมศึกษา เรามาแก้ที่อุดมศึกษาไม่ได้"

 

"เรื่องการศึกษาจะสามารถแก้ปัญหาประชาธิปไตยในประเทศไทยได้ แต่เป็นห่วงว่าเราเข้าใจการศึกษาดีหรือเปล่า ถ้าเข้าใจว่าเป็นการเรียนตามวิชาต่าง ๆ ในห้องเรียนนั้นไม่ใช่การศึกษา แต่การศึกษาคือการเรียนรู้วิชาการ และการสร้างอุปนิสัยให้รู้ว่าอะไรชอบอะไรไม่ชอบ ให้รู้ว่าอะไรควรทำหรือไม่ควรทำ คนที่แก่ความรู้แต่ไร้จริยธรรม ให้เป็นถึงดอกเตอร์หรือยศอะไรก็ให้ความเคารพยาก"

 

ฯพณฯ อานันท์ ปันยารชุน

อดีตนายกรัฐมนตรี