ช่วงฤดูแล้งที่ผ่านมาผมไม่ได้ปลูกผักอะไรเพิ่ม เนื่องจากกลัวน้ำไม่พอใช้ ช่วงนี้ฝนตกลงมาแล้ว ก็ได้ลงมือปลูกผักไปบ้างแล้ว แต่ที่น่าดีใจกว่าผักปลูกเอง คือผักที่เราไม่ได้ปลูก ผักที่มันขึ้นมาเองตามธรรมชาติ ซึ่งมันขึ้นมาในร่องผักที่หน้าบ้าน นั่นคือ ผักกาดนกเขา (ไม่ใช่นกเรา) เป็นผักที่ผมรู้จักและกินมาตั้งแต่สมัยเด็กๆ สำหรับผมแล้วผักกาดนกเขากินสดเป็นผักเหนาะ ก็ถือว่าหรอย ได้แรงอก หลังจากที่ได้เก็บกินไปบ้างแล้วก็ลองมาค้นหาข้อมูลดูว่าผักกาดนกเขามีประโยชน์อย่างไร จึงนำมาฝากครับ


1. ชื่อ ผักกาดนกเขา
2. ชื่ออื่น ผักบั้ง ลิ้นปี่ หูปลาช่อน ผักแดง หางปลาช่อน เฮียะเออัง
3. ชื่อวิทยาศาสตร์ Emilia sonchifolia (L.)DC.
4. วงศ์ COMPOSITAE
5. ชื่อสามัญ -
6. แหล่งที่พบ พบทั่วไปของทุกภาค
7. ประเภทไม้ ไม้ล้มลุก
8. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

     ต้น เป็นพืชล้มลุกปีเดียว สูง 20 – 30 ซม. ลำต้นมีขนอ่อนตลอดก้านใบและยอดสีเขียวนวล ใบ เป็นใบเดี่ยวเกิดสลับตำแหน่ง ใบยาว 2 - 5 ซม. ก้านใบห่อหุ้มลำต้น ปลายมนโคนใบกว้างใบมีรูปไข่รีมีขน ขอบใบโค้งหยักเว้าเล็กน้อยคล้ายหูปลาช่อน หลังใบมีสีเขียวเข้มท้องใบมีสีม่วงแดง มีขนปกคลุม

   ดอก ออกดอกเป็นช่อปลายยอด แต่ละช่อแตกเป็น 2 - 3 แขนง ก้านช่อดอกยาวและมีใบเล็กๆ ที่ก้านช่อดอก กลีบประดับยาวเกือบหุ้มดอกซึ่งมีขนาดเล็ก กลีบดอกส่วนโคนเชื่อมติดเป็นท่อ กลีบดอกสีม่วงชมพูหรือสีม่วงแดงมีเกสรสีขาว

    ผล เป็นผลเดี่ยวเปลือกแข็ง ภายในมีเมล็ดเดียว เมล็ดลักษณะแบนรี ตรงปลายมีขนเป็นพู่ ปลิวตามลมได้ง่าย

9. ส่วนที่ใช้บริโภค ยอดอ่อน ใบอ่อน
10. การขยายพันธุ์ เมล็ด
11. สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ที่ลุ่มชื้นในทุ่งนาหลังการเก็บเกี่ยวข้าว
12. ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ ฤดูฝน
13. คุณค่าทางอาหาร คุณค่าทางอาหารในส่วนที่รับประทานได้ 100 กรัม ประกอบด้วย


Cal Moist ure Protein Fat CHO Fibre Ash . Ca P Fe  A.I.U B1  B2 Niacin C

Unit % Gm. Gm. Gm. Gm. Gm mg. mg. mg.
mg. mg. mg. mg.

19 93.5 1.8 0.3 2.4 0.9 1 73 43 Tr. - 0.01 0.56 12 5

หมายเหตุ : Tr. มีเล็กน้อย

14. การปรุงอาหาร ยอดอ่อน ใบอ่อน นำมารับประทานเป็นผักสดร่วมกับน้ำพริก ลาบ ก้อย ส้มตำ
15. ลักษณะพิเศษ ผักกาดนกเขามีรสจืด เย็น ช่วยบรรเทาความร้อนในร่างกาย

  นอกจากนั้นยังมีสรรพคุณทางสมุนไพร
ใบ คั้นเอาน้ำแก้คออักเสบ แก้เจ็บคอ ทั้งต้น แก้ไฟลามทุ่ง ฟอกเนื้องอกที่เต้านม แก้ปวดบวม
เหง้า แก้บิด ห้ามเลือด แก้มดลูกอักเสบ ชงกับชาดื่มหลังคลอด ขับประจำเดือน


ที่มา :
http://www.tungsong.com/NakhonSri/vegetable/group_1/1_20.html

http://www.palungjitrescuedisaster.com/wiki/index.php/ผักกาดนกเขา


รูปผักกาดนกเขาที่ร่องผักหน้าบ้านขึ้นเยอะพอสมควร

รูปนี้ตอนที่ยังเล็กประมาณอาทิตย์ที่แล้ว

รูปถ่ายวันนี้กำลังน่ากิน หรือจะให้โตกว่านี้ให้มีดอกออกมาซักนิดก็ได้

ดอกผักกาดนกเขาครับ ยังไม่บาน เวลาบานและสุก ก็จะปลิวเช่นเดียวกันกับผักกาดปลิว

คิดย้อนกลับไปที่ผักตามธรรมชาตินี้ มาขึ้นให้ชื่นชม และได้เป็นอาหารโดยที่ไม่ต้องซื้อหา ก็น่าจะมากจากการที่ไม่ได้ใช้สารเคมี