ทันทีที่ปิดเทอม ..ผมไม่ลังเลที่จะนำพาลูกชายแสนซนทั้งสองกลับไปใช้ชีวิตที่บ้านนอกขอบชนบท
หลายท่านให้คำแนะนำว่าน่าจะให้ลูก ๆ ได้เรียนพิเศษ หรือไม่ก็ให้เรียนดนตรี หรือศิลปะ ซึ่งก็น่าจะดีกว่าปล่อยให้ไปใช้ชีวิตอยู่ชนบทกับปู่ย่า ...
ผมน้อมรับคำแนะนำเหล่านั้นด้วยใจ, แต่ก็ยังยืนยันในเจตนารมณ์ว่า “ยังไม่รีบร้อน” ที่จะเคี่ยวเข็ญหรือเตรียมความพร้อมในด้านการเล่าเรียนให้กับพวกเขา เพราะอยากให้พวกเขาได้กลับไปใช้ชีวิตในแบบชนบท ๆ ที่ห้อมล้อมด้วยเครือญาติแบบอีสาน ๆ และมีอาณาจักรอันกว้างใหญ่จากทุ่งนาและสายน้ำจากลำเขื่อนเป็นห้องเรียนชีวิตและเป็นพี่เลี้ยงให้เขาได้สัมผัสเรียนรู้.. ตื่นเช้าได้ตักบาตรไปวัด สายมาได้ขุดดินปีนต้นไม้ ได้ฟังนิทานจากคนหลากวัย พอตกค่ำก็ได้อาบน้ำเย็น ๆ ที่ปราศจากเครื่องทำน้ำอุ่น ได้นั่งล้อมวงกินข้าวเหนียวกับพี่ ๆ น้อง ๆ ... ฯลฯ
และผมก็ทึกทักเองว่า นั่นคือการพาลูกไปเรียนพิเศษที่บ้านนอกดี ๆ นั่นเอง

นั่นคือเจตนารมณ์ที่ผมพึงปรารถนาให้ลูกได้สัมผัส และยืนยันว่านั่นไม่ใช่การผลักภาระเจ้าตัวซนไปให้พ่อกับแม่รับผิดชอบแทนตัวเอง แต่ผมและเพื่อนชีวิตก็ทำความเข้าใจร่วมกับนักเลงลูกทุ่งทั้งสองอย่างชัดเจน ซึ่งเขาก็ดูประหนึ่งจะมีความสุขกับการได้ไป (เรียนพิเศษ) ใช้ชีวิตในบริบทเช่นนั้นอยู่มากอย่างเห็นได้ชัด


เย็นวันแรกที่ทั้งสองกลับเข้าสู่ชายคาบ้านของปู่และย่า .. พวกเขารบเร้าให้ผมและเพื่อนชีวิตพาไปเล่นน้ำที่เขื่อนท้ายหมู่บ้าน พวกเขารบเร้าว่าอยากว่ายน้ำ, อยากงมหอย, อยากจับปลา, อยากนั่งเรือ, อยากไปดูสถานที่ที่ผมเคยเลี้ยงวัวและจับปลาในสมัยที่ยังเป็นเด็ก ฯลฯ

รถจักรยนต์คันเดียวแต่อัดแน่นด้วยคนถึงสี่ชีวิตตะลอนลงสู่สายน้ำท้ายหมู่บ้านอย่างมีความสุข ลูก ๆ พาตัวเองลงเล่นน้ำอย่างตื่นเต้น มีการแข่งกันงมหอย, น้องดินก็พยายามสาธิตการว่ายน้ำให้เจ้าจุกได้ดูเป็นบุญตา ส่วนเจ้าจุกก็ไม่วายงมหอยมาอวดพี่ชายอยู่เป็นระยะ ๆ ... มิหนำซ้ำยังแกล้งอำพี่ชายว่าให้ระวังจระเข้งับขาไปโน่น รวมถึงขู่ให้ระวังว่า “เดี๋ยวกะถึกปิงดูดเลือด..”
แต่ในที่สุดก็เจ้าจุกเองนั่นแหละที่พลาดไปเหยียบเปลือกหอยจนได้เลือด แต่เจ้าตัวกลับร้องบอกพี่ชายว่า "ปลิงไม้กัดขา.."

ผมค่อนข้างให้อิสระกับเขาอย่างเต็มที่ ผมอยากให้เขาเห็นความแตกต่างระหว่างน้ำในสระว่ายน้ำที่สวยใสกับน้ำอันขุ่นข้นจากลำเขื่อนอันเป็นธรรมชาติ และอยากให้เขาเห็นว่าสายน้ำ หรือลำน้ำที่เขากำลังระเริงเล่นอยู่นี้ได้หล่อเลี้ยงผู้คนและสรรพสัตว์กี่มากน้อย รวมถึงการได้รู้ว่า “ชนบท...มีคุณค่าไม่ด้อยไปกว่าเมืองใหญ่”
บางทีเขาอาจจะยังเด็กเกินไปที่จะตอบคำถามเหล่านี้ แต่ผมก็ยังหวังว่าบรรยากาศของวันนี้ จะกลายเป็นส่วนหนึ่งที่ตกตะกอนอยู่กับตัวเขาได้บ้าง (ไม่มากก็น้อย) และความมอมแมมที่จะมีขึ้นกับตัวเขาตลอดช่วงปิดเทอมนี้ก็คงพอบอกเขาได้บ้างกระมังว่า “ปู่ย่าตายายและพี่ป้าน้าอา ... ใช้ชีวิตกันเช่นใดบ้าง”
.....


สิ่งเหล่านี้จะเรียกว่าคาดหวังก็ไม่เชิง แต่มันคือความรักของผมที่มีต่อพวกเขา, ... รักที่จะให้เขาได้เรียนรู้และสัมผัสกับวิถีอันเป็น “รากชีวิต” ของต้นตระกูลของเขาเอง ส่วนเขาจะเรียนรู้ได้มากน้อยแค่ไหนและอย่างไร ตรงนั้นก็ขึ้นอยู่กับเขาเป็นสำคัญ
ตอนนี้เขาสองคนก็เริ่มรู้ความหมายของคำเหล่านี้บ้างแล้วว่าหมายถึงอะไรบ้าง นั่นคือ “อีสาน, เว้าลาว, บ้านนอก, ชนบท” ...
นี่เป็นการเรียนพิเศษที่ผมส่งลูกไปเรียนที่บ้านนอก... แต่ตอนนี้น้องดินก็ได้กลายเป็น "เณรน้อย" อีกครั้งแล้วนะครับ
สวัสดีค่ะน้องชาย
ขอบคุณค่ะ ที่ทำให้คิดถึงตอนยังเล็ก
คิดถึงทุกคนเลยนะคะ....ปรีวาสนา
เจ้าคิดดี ทำดี ลงตัวดี ที่สุดแล้วละ แผ่นดิน เอ๊ย!
มีแต่คนทิ้งลาว ทิ้งกำพืดตนเอง
ปู่ย่าเหงาวังเวง
จะครื้นเครงเมื่อหลานมาอยู่ด้วย
ที่สอนพิเศษแห่งไหนจะสู้ได้ในโลกนี้
เมื่อ ปู่ ย่า หลาน เรียนรู้วิชารักกันสุดหัวใจ
เรียนเรื่องใจ จะเป็นเรียนพิเศษที่ไหน ใครสอน?
สิ่งหนึ่งที่ต้อมบอกกับตัวเองมาโดยตลอดว่า หากมีลูก(ซึ่งชาตินี้ก็คงจะไม่มี) ต้อมจะเลี้ยงเขาให้มีความสุขตามอัตภาพ โดยไม่แกว่งไปกับสภาพสังคมที่แข่งขันแก่งแย่งชิงดีกันในทุกๆ ด้าน เขาจะได้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขตามวัยของเขา แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่ให้รู้สึกว่าตัวเองแปลกแยกไปจากสังคม
จะบอกให้ว่า..แอบหลงรักน้องดินและน้องแดนค่ะ ^^
สวัสดีค่ะ
- แวะเข้ามาทักทายค่ะ
- การเรียนรู้นอกหนังสือ มีอะไรมากมายให้เรียนรู้จริง ๆ ค่ะ เรียนเท่าไหร่ก็ไม่หมด
สมัยนี้ใครๆ ก็มุ่งเน้นเรียนพิเศษ โลกหนังสือช่างแคบ เทียบไม่ได้กับโลกแห่งความจริง
- เด็ก ๆ สมัยนี้พ่อแม่เน้นเรื่อง IQ กันสูง แต่ EQ,AQ นั้นยิ่งน้อยลงไปเรื่อย ๆค่ะ
สวัสดีค่ะ
เห็นน้องๆเล่นน้ำแล้วนึกถึงสมัยที่ยังเป็นเด็กๆ ก็ชอบเล่นน้ำ จับหอย จับปลา
และก็จับจั๊กจั่นหน้าร้อนด้วย สนุกมากๆ อยากย้อนวันเวลาไปเป็นเด็กอีกครั้ง
Librarian
นั่นคือ ห้องเรียนที่กว้างใหญ่ พร้อมด้วยอุปกรณ์เสริมการเรียนรู้ บวกด้วยความสุขที่รายล้อม
หลานๆมีโอกาสนั้น ผมดีใจด้วยนะครับ
-------------
สังเกตว่า หลานแผ่นดิน อ้วนขึ้นมากครับ
คราวนี้พี่ต้องปรากฏตัว อิอิ
เพราะชอบ สนับสนุน ชื่นชม ที่ทำเช่นนั้น
ขอให้ทำบ่อยๆที่มีโอกาสนะครับ พี่เชื่อว่าการที่เอาเด็กๆไปอยู่กับ ปู่ย่า ตายายตามโอกาส โดยเฉพาะเมื่อมีประเพณีอะไรก็แล้วแต่ พี่ถือว่านี่เป็นการส่งไม้ต่อทางจิตวิญญาณ ส่งไม้ต่อทางทุนทางสังคม ส่งไม่ต่อทางความคิดจิตสำนึกแห่งท้องถิ่น ที่ปู่ย่ามีให้แก่ลูกหลาน มันจะค่อยๆซึมซับไปกับการคลุกคลี ความสัมพันธ์ที่มีต่อกัน
หากเด็กมีส่วนนี้ เขาจะไปผสมผสานกับชีวิตในเมือง เขาจะปรับตัวและยืดหยุ่นสูงต่อสภาวะต่างๆทางสังคม แน่นอนเขามีคำถาม เราก็บอกกล่าว ให้คำตอบ
เด็กในเมืองไม่เข้าใจสังคมชนบทเลย โดยเฉพาะเด็กกรุงเทพที่เอาแต่เรียน เรียน เห็นวัวเห็นควายก็บอกไม่ได้ แยกแยะไม่ได้ เห็นต้นข้าวก็ไม่รู้จัก โตขึ้นมาก็จะไม่เข้าใจประเทศไทยที่ถ่องแท้
เด็กชนบทซะอีกที่หันหน้าออกชนบท เข้าแต่เมือง สลัดทิ้งรากเหง้าแห่งเผ่าพันธุ์ ไปเสพสิ่งใหม่ที่คิดว่ามันจีรัง และเป็นของแท้แน่นอน ผิดหวังกลับตายรังกันทั้งน้าน....
ชื่นชมครับที่ทำเช่นนี้
สวัสดีค่ะ อ.แผ่นดิน
ไม่ทักทายกันนานจังค่ะ
เด็กๆเรียนรู้ ซึมซับจากประสบการณ์เป็นแบบเรียนที่วิเศษสุดค่ะ
อ้าย
สุดยอดเลยอ้าย.... เมื่อไหร่มีลูกจะเอาเป็นตัวอย่างครับ...
เป็นตัวอย่างให้คนรุ่นใหม่ได้คิดตามค่ะ วิถีชีวิตดั้งเดิมที่คนรุ่นใหม่มักลืมเลือน
มาอ่านค่ะ..คิดถึงเด็กๆ คอิดถึงพ่อเด็ก...คิดถึงคุณแดนไท ด้วยค่ะ..
นี่แหล่ะ ความต่างระหว่าง "วิชาการ" กับ "วิชาชีวิต"
"วิชาชีวิต" ที่มีเงินมากแค่ไหนก็หาซื้อไม่ได้...อีกแล้ว...นอกจาก..บนแผ่นดิน
สุดยอดครับพี่นัส
สวัสดีคะน้องพนัส
เห็นเด็ก ๆ แล้วอดยิ้มไม่ได้ มาอวยพรปีใหม่ไทยๆ คะ ขอให้มีความสุขนะคะ ฝากความคิดถึงคุณเจี๊ยบด้วยคะ
สวัสดีครับ ครูอ้อย แซ่เฮ
ผมไม่เลยกังขาแม้แต่นิดเดียวว่า คุณปู่คุณย่า ธรรมชาติ ป่าเขา กลางดิน ทุ่งนา ... จะเป็นอุปสรรคกับการเติบโตของลูก ๆ ตรงกันข้ามกับเชื่อมั่นแรงกล้าว่า สิ่งเหล่านี้คือ "ต้นทุน" และ "ภูมิต้านทาน" อันดีสำหรับลูก ๆ ...
การสอนให้ลูกพูดอีสาน เหตุผลง่าย ๆ ประการหนึ่งเลยก็คือ ไม่อยากให้ปู่ย่าที่พูดภาษาไทยไม่เก่งต้องเคอะเขินที่จะพูดกับหลาน ๆ ....
ขอบคุณมากครับ,
....
สวัสดีครับ พ่อ ฯ
....
มีแต่คนทิ้งลาว ทิ้งกำพืดตนเอง
ปู่ย่าเหงาวังเวง
จะครื้นเครงเมื่อหลานมาอยู่ด้วย
....
เบื้องต้นที่พ่อพูดนั้น เป็นนาฏกรรมที่สะท้อนกลิ่นอายของโศกนาฏกรรมของคนอีสานบ้านเฮาอย่างเจ็บปวด
ทุกวันนี้ลูก ๆ ได้วิ่งเล่นอยู่รอบ ๆ บริบทของปู่ย่า เช้าไปวัด, ไปไปเพล หยิบจับใบต้องให้ย่าเย็บพานบายศรี หรือไม่ก็ตำหมากให้คนเฒ่าคนแก่ รวมถึงการนั่งสื่อกินข้าวอย่างเรียบง่าย ตลอดจนการฟังเรื่องราวในอดีตของหมู่บ้านจากคุณปู่ ผู้ที่ปากกัดตีนถีบมาอย่างทระนง ....
สิ่งเหล่านี้, เป็นเจตนาที่ผมอยากให้ลูก ๆ ได้สัมผัสด้วยตนเอง โดยที่ผมไม่จำเป็นต้องสวมบทบาทการเล่าเรื่องใด ๆ ให้ฟัง แต่ให้พบและเจอด้วยตัวเขาเองเป็นสำคัญ และเท่าที่ประเมินดู พวกเขาก็ดูจะมีความสุขมากโข ขณะที่ปู่กับย่า ก็ดูจะสดชื่น ..ยืนยาวขึ้นทุกปี
ประทับใจอาจารย์ มากค่ะ
เด็กบ้าน นอก