พอทำงานคุณภาพไปนาน ๆ สิ่งหนึ่งที่ถูกถามถึงคือเรื่อง วัฒนธรรมองค์กร  ซึ่งเป็นอีกบทหนึ่งแห่งการบริหารระบบงานคุณภาพ

      วัฒนธรรมความปลอดภัย  เป็นอย่างไร ?

    องค์กรนั้น ๆ จะไม่เน้นการลงโทษ  มุ่งเน้นที่ระบบและกระบวนการ  มีการสื่อสารที่เปิดกว้าง  มีการแลกเปลี่ยนความคิดอย่างอิสระ ส่งเสิรมการเปลี่ยนแปลงและการลงมือทำ เน้นกิจกรรมที่ระดับปฏิบัติ ขับเคลื่อนโดยผู้นำ

      บนพื้นฐานการสื่อสารในองค์กรที่มีวัฒนธรรมความปลอดภัย คือ ความเชื่อใจกันและกัน (trust) มีการรับรู้ร่วมกันถึงความสำคัญของความปลอดภัย (perception) และมีความมั่นใจในประสิทธิภาพของมาตรการป้องกัน (confidence)

      ซึ่งทุกครั้ง ข้าพเจ้าจะเน้นเรื่อง ความเชื่อใจกันและกัน เพราะหากขาดจุดนี้ไป ย่อมทำงานด้วยกันยากลำบากทีเดียว  เพราะหากเราตัดสินผู้อื่น เรามักจะกล่าวโทษบุคคล ซึ่งถือเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่การกล่าวโทษไม่ได้เกิดคุณค่าใด ๆ ในการแก้ปัญหา

       การบริหารระดับองค์กร ซึ่งหนึ่งที่จะแก้ปัญหานี้ได้ คือ การปฐมนิเทศที่เน้นเรื่อง วัฒนธรรมองค์กร หรือรวมทั้งวัฒนธรรมความปลอดภัย ตั้งแต่เริ่มแรกในการทำงาน ก็จะช่วยแก้ปัญหานี้ได้ระดับหนึ่ง เช่นเดียวกับ การสอนเด็กตั้งแต่วันแรกเริ่มเรียนที่โรงเรียน

     วัฒนธรรมการกล่าวโทษ ทำให้ไม่สามารถค้นพบความบกพร่องที่แฝงเร้น และไม่สามารถสร้างวัฒนธรรมของการรายงาน

      การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมองค์กร

ความพยายามในการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมองค์กรมักจะนำไปสู่ความผิดหวัง สิ่งที่ยึดถือในองค์กรมีพลังมากเกินกว่าที่จะเปลี่ยนแปลงได้

     การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมประกอบด้วยกระบวนการสองส่วน คือ การค้นพบตนเอง (self discovery)  และการปรับปรุงตนเอง (self - improvement)

     การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมเป็นเรื่องเกี่ยวกับ

- การค้นหาวิสัยทัศน์ร่วมซึ่งเกี่ยวข้องและเอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง

- การวินิจฉัยความยุ่งเหยิงและอุปสรรคขัดขวางการเปลี่ยนแปลง

- การทำให้สมมติฐานที่ซ่อนอยู่ปรากฏออกมาด้วยการสนทนาและเสวนาในที่สาธารณะ

- การทำความเข้าใจร่วมกันว่าจะเกิดอะไรขึ้นถ้าวิธีกาทำงานที่เป็นอยู่เป็นสิ่งล้าสมัย และไม่ถูกต้อง

 

     ฉากทัศน์ของวัฒนธรรมความปลอดภัย    

    องค์กรต้องการมุ่งเน้นหรือให้แรงจูงใจกับเรื่องใด

  1. ผลลัพธ์  outcome - focused ,priority -based

- มีการดำเนินการโดยใช้ balance scorecard ขององค์กรเป็นเครื่องมือ

- มุ่งเน้นที่การรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์

- ผู้ปฏิบัติงานมองว่าเป็นแฟชั่นประจำเดือน

- ไม่สามารถตกลงกันได้ถึงการเปลี่ยนแปลง

- ใช้วิธีการเก่า ๆ ในการทำงาน

- เจ้าหน้าที่เลือกที่จะเสี่ยงเพื่อให้บรรลุเป้าหมายได้เร็วและง่ายขึ้น

- หัวหน้าตอบแทนพฤติกรรมเสี่ยงโดยไม่ตั้งใจเพื่อให้ได้ผลงานมากขึ้น

  2. กระบวนการ process - focused,priority-based

- ให้ความรู้สึกว่าต้องเร่งดำเนินการ

- ผู้นำผลักดันแผนงานความปลอดภัยสำเร็จรูปเข้ามาในองค์กร

- เน้นที่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม สร้างความรู้สึกเชิงลบในกลุ่มผู้ปฏิบัติงาน

- มองว่าคู่มือการปฏิบัติงานเป็นสิ่งที่ต้องปฏิบัติตามเพราะผู้บริหารว่าอย่างนั้น

- ยอมรับความผิดพลั้งได้ที่ระดับหนึ่ง

- ไม่มุ่งเน้นการรับรู้อันตราย

- อัตราความผิดพลั้งลดลง แต่อัตราการบาดเจ็บยังมากอยู่

ฉากทัศน์นี้เป็นระบบที่เน้นการปฏิบัติตามข้อกำหนด ซึ่งยังคงส่งผลให้การปฏิบัติงานต่าง ๆ อยู่ในเขตอันตราย

  3. องค์กรมองว่าเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องทำ outcome - focused,value -based

- มุ่งเน้นที่เหตุเกือบพลาดแทนที่จะเน้นเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์

- ยกย่องผู้มีผลงานดีในการรายงานความผิดพลั้งด้วยความสมัครใจ

- ผู้นำส่งเสริมให้แต่ละคนรับผิดชอบเพื่อบรรลุเป้าหมายความปลอดภัย

- ใช้รางวัลเพื่อสร้างแรงจูงใจในเรื่อง ความปลอดภัย ให้รางวัลตามผลลัพธ์

- ผู้ปฏิบัติงานทำให้ตัวเลขลดลงด้วยการปรับเปลี่ยนวิธีการรายงาน

- มีการรายงานความผิดพลั้งเล็ก ๆ น้อยๆ ทำให้ไม่ได้ภาพผลลัพธ์เรื่องความปลอดภัยที่เป็นจริง

  4. มองเห็นคุณค่าที่เป็นประโยชน์ process - focused 4 ,valeu -based

- ผู้ปฏิบัติงานได้รับการอบรมเกี่ยวกับหลักการและเหตุผลเบื้องหลังกระบวนการที่ปลอดภัย

- ผู้นำอนุญาตให้ใช้นวัตกรรมปรับวิธีการปฏิบัติงานให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่

- ผู้คนยอมรับและปฏิบัติตามแนวทางปฏิบัติงานซึ่งมีส่วนร่วมกันจัดทำขึ้น ทำให้เกิดความเป็นเจ้าของ  เชื่อมั่นกันและกัน และมีส่วนร่วมมากขึ้น

- มองว่าแนวทางปฏิบัติที่ปลอดภัยเป็น "วิธีการที่ดีที่สุดที่จะทำ"

- ความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยเป็นคุณค่าหลักขององค์กร

 

   *** ฉากทัศน์นี้เป็นระบบที่เน้นการขับเคลื่อนด้วยวัฒนธรรม ส่งผลให้การปฏิบัติงานอยู่พ้นจากระดับที่จะเกิดอันตราย

 

แล้วเราอยากมีฉากทัศน์วัฒนธรรมองค์กรความปลอดภัยแบบไหน ? ลองเลือกและปฏิบัติอันไหนดีกว่าอันไหน บอกต่อด้วยนะค่ะ