ศูนย์การให้คำปรึกษาเรื่องความรับผิดเกี่ยวกับเคมีภัณฑ์
นายเคอิอิชิ โตริอิ ผู้อำนวยการสมาคมอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์แห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan Chemical Industry Association: JCIA) นายมายูมิ ฟูจิตะ หัวหน้าแผนกการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับความรับผิดชอบในผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับเคมี และนายทากาฮาชิ ผู้ให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์ได้สรุปให้ผู้เขียนรับทราบดังนี้
ประวัติความเป็นมาของการก่อตั้งสมาคมฯ มีลักษณะเช่นเดียวกับศูนย์การให้คำปรึกษาซึ่งมีอยู่ด้วยกันทั้งหมดมีจำนวน ๑๓ แห่ง ซึ่งศูนย์การให้คำปรึกษาเรื่องความรับผิดเกี่ยวกับเคมีภัณฑ์เป็นหนึ่งใน ๑๓ แห่ง ที่มีการดำเนินงานให้คำแนะนำทั่วไปด้านสินค้าที่มีเคมีภัณฑ์ผสมแก่ผู้บริโภค ผู้ผลิตและผู้จำหน่ายโดยมีสมาคมอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ประเทศญี่ปุ่นเป็นผู้สนับสนุนงบประมาณดำเนินการ โดยจัดตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. ๑๙๙๕ ทั้งนี้ การบริหารงานได้แยกเป็นเอกเทศจากสมาคมเพื่อรักษาความเป็นกลางในการให้คำแนะนำประกอบด้วย
๑. กรรมการบริหารซึ่งเป็นบุคคลที่ ๓ มีกรรมการ ๗ คน เป็นผู้มีคุณวุฒิทางด้านวิทยาศาสตร์เคมีและประสบการณ์เกี่ยวกับปัญหาผู้บริโภค
๒. เจ้าหน้าที่ผู้ดุแล มีจำนวน ๑๓ คน ทำหน้าที่เป็นฝ่ายธุรการและจัดหาข้อมูลเพื่อให้คำปรึกษาแก่ผู้บริโภค
๓. องค์กรเอกชนและผู้ประกอบการด้านเคมีภัณฑ์ที่สนับสนุนด้านการวิเคราะห์ข้อมูลของสารเคมีรวม ๒๔๑ แห่ง โดยดำเนินการประสานงานในรูปของเครือข่ายด้านความรับผิดต่อผลิตภัณฑ์ แนวทางการให้คำปรึกษา ไม่ว่าจะเป็นผู้บริโภค ผู้ผลิตเคมีภัณฑ์ และผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง สามารถปรึกษาถึงปัญหาต่างๆ ที่เกิดจากสารเคมีในผลิตภัณฑ์ ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ โดยทางศูนย์จะรับคำปรึกษาทางโทรศัพท์ โทรสาร จดหมาย หรือมาด้วยตัวเอง (ไม่รับปรึกษาทางอินเตอร์เนต) อย่างไรก็ตามหากมีการร้องขอให้ทางศูนย์ฯ ช่วยทดสอบวิเคราะห์ ผู้ร้องขอต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเนื่องจากค่าใช้จ่ายในการวิเคราะห์ค่อนข้างสูง
สถานการณ์ในปัจจุบัน ในปี ค.ศ. ๒๐๐๒ มีผู้ขอคำปรึกษาทั้งสิ้น ๔๘๕ ราย และคาดว่าจะมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปีโดยประมาณ ๓ ใน ๔ เป็นการปรึกษาเรื่องทั่วๆ ไป ส่วนที่ ๑ ใน ๔ เป็นความคิดเห็นและคำร้องเรียนเกี่ยวกับคุณภาพและอุบัติเหตุจากผลิตภัณฑ์ เช่น การเจ็บป่วยเนื่องจากได้รับสารเคมีในวัสดุก่อสร้าง เฟอร์นิเจอร์ ยาฆ่าแมลง ผงซักฟอก เสื้อผ้า ฯลฯ
การจัดการคำร้องเรียน เรื่องร้องเรียน ถ้าเป็นเรื่องอื่นๆ จะดำเนินการให้คำแนะนำสถาบันที่ให้คำปรึกษาที่เหมาะสม ถ้าเป็นเรื่องเคมีภัณฑ์ จะให้คำแนะนำคู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่มาติดต่อโดยให้ข้อมูลสาเหตุของปัญหาและไปดำเนินการเจรจากันเองกับคู่กรณี จนกว่าเรื่องจะยุติ หากการเจรจาไม่เป็นผล และคู่กรณีทั้งสองยินยอมให้ศูนย์เป็นคนกลางไกล่เกลี่ย ศูนย์ฯ จะดำเนินการสนับสนุนโดยจะนำเสนอข้อมูลที่เป็นประโยชน์ทั้งสองฝ่ายเพื่อพิจารณาโดยจะไม่มีบทบาทเป็นผู้ตัดสินปัญหา
การนำเสนอข้อมูลส่วนสาธารณชนในผลอันเกิดจากปัญหาสารเคมีในผลิตภัณฑ์ที่ผู้ให้คำปรึกษาของให้ทางศูนย์ฯ ดำเนินการวิเคราะห์ จะมีการสรุปและนำเสนอข้อมูลทาง โฮมเพจ อินเตอร์เนต และเอกสารรายงานประจำปี เพื่อผลทางการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาขึ้นซ้ำอีกในอนาคต โดยจะไม่เปิดเผยชื่อจริงของคู่กรณีเพื่อรักษาสิทธิส่วนบุคคล
ข้อสังเกตของผู้เขียน
การดำเนินงานของศูนย์ฯ เป็นตัวอย่างที่ดีของบริษัทในการรับผิดชอบต่อสังคม โดยทางศูนย์มีการเผยแพร่ข้อมูลอันเป็นประโยชน์ต่อการเตือนภัยผู้บริโภคในปัญหาผลิตภัณฑ์ที่มีองค์ประกอบของสารเคมี
