ประวัติพัฒนาการของอุดมศึกษาในโลก ที่ความคิดของนักวิชาการถูกแทรกแซงด้วยสังคม บนฐานของความเชื่อทางศาสนา ทำให้มีความจำกัดในการใช้ความคิดอย่างเสรีที่เรียกว่า เสรีภาพทางวิชาการ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นในการที่ความคิดจะเจริญงอกงาม

เสรีภาพทางวิชาการ

  • สมัยโบราณ เมื่อยังไม่มีมหาวิทยาลัย ไม่ว่าจะเป็นคนชนชาติใดที่มีวัฒนธรรมรุ่งเรืองมานาน  เช่น อียิปต์  จีน  อินเดีย จะมีนักคิด  และผู้รู้ในศาสตร์ต่างๆ เกิดขึ้นเสมอ
  • หลังจากนั้น ก็จะเริ่มมีการถ่ายทอดวิทยาการแก่ศิษย์ เช่น  สมัยขงจื้อตั้งเป็นโรงเรียนชางหยาง มีการสอบจอหงวนของจีน  ในอินเดียก็มีตักศิลา

            ขงจื้อ     

  • ศาสตร์ต่างๆ ที่สอนกัน ได้แก่  ภาษา  ปรัชญา คณิตศาสตร์  ดาราศาสตร์การสงคราม  ศิลปะการสู้รบ  การป้องกันตัว  เวชศาสตร์  เป็นต้น
  • เริ่มมีตำรา  คัมภีร์  พระเวท  สูตร  มหาวิทยาลัย
  • ความเจริญของมหาวิทยาลัย  ขึ้นอยู่กับ การให้ความสนพระทัยมากน้อยของกษัตริย์ในประเทศนั้นๆ
  • วัฒนธรรมกรีกโบราณ  เป็นพัฒนาการสำคัญสู่ระบบความรู้ที่เป็นสากลในปัจจุบัน โรงเรียนในระยะนั้น สอน 3 วิชา (trivium) เป็นหลัก ได้แก่  ภาษาหรือไวยากรณ์  ตรรกะ และการแสดงความคิดเห็นด้วยการพูดสาธารณะ
  • หรือบางแห่งเป็น 4 วิชาหลัก (quadrivium)  ได้แก่ คณิตศาสตร์  เรขาคณิต ดนตรี และดาราศาสตร์ ซึ่งถือว่าเป็นฐานของศาสตร์ต่างๆ  (ไม่เห็นเยอะเท่าสมัยนี้เลยเน๊าะ)
  • แต่ถ้ากษัตริย์ที่ปกครองประเทศ  อยู่ใต้อิทธิพลของศาสนจักร สถานันการศึกษาชั้นสูงก็มักจะเรียนตามคัมภีร์ในศาสนานั้นเป็นหลัก  ทั้งกฎของพระเจ้า  และกฎของธรรมชาติ ศาสนจักรจะคอยกำกับแนวความคิด ไม่ให้ออกนอกกรอบศาสนา
  • ในประวัติศาสตร์ จึงมีเรื่องที่มีการกำจัดตำรา ความรู้  และผู้ที่คิดนอกกรอบอยู่ไม่น้อย  เช่น โสคราตีส  ไฮโปเตีย  กาลิเลโอ  ฯลฯ

          

          ประวัติพัฒนาการของอุดมศึกษาในโลก  ที่ความคิดของนักวิชาการถูกแทรกแซงด้วยสังคม บนฐานของความเชื่อทางศาสนา  ทำให้มีความจำกัดในการใช้ความคิดอย่างเสรีที่เรียกว่า  เสรีภาพทางวิชาการ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นในการที่ความคิดจะเจริญงอกงาม


สรุปจาก ความเป็นอิสระของมหาวิทยาลัยไทย : จรัส  สุวรรณเวลา   สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2551

 

  กาลิเลโอ

 

 

 

 

 


 

 โสกราตีส