การแก้ปัญหาหรือการเยียวยาก็ต้องช่วยกันดูแลรักษาทั้งระบบไม่ใช่แก้แต่สิ่งที่เห็นหรือจุดที่เป็นปัญหา

          จากที่ดิฉันมีโอกาสเข้าร่วมฝึกในครั้งนี้ตลอดทั้ง ๔ วัน  ดิฉันได้เรียนรู้หลายเรื่อง ดังนี้

  • Deep Listening  ตลอดกระบวนการวิทยากรจะพูดย้ำและให้ความสำคัญกับ Deep Listening อยู่เสมอไม่ว่าจะเวลาทำสมาธิ  ฟังบรรยาย  เข้ากลุ่มย่อย  รวมกลุ่มใหญ่    ให้ฟังอย่างลึกซึ้ง ใคร่ครวญ  เชื่อมโยงกับสิ่งต่างๆ  แต่อย่าเพิ่งเชื่อจนกว่าจะได้ลองทำเอง    ยิ่งฟังได้ลึกซึ้งและเชื่อมโยงได้มากเท่าไร ยิ่งทำให้เรารู้จริงและทำให้เรามีสติมากขึ้นเท่านั้น --- ซึ่ง Deep Listening ก็เป็นปัจจัยสำคัญของการใช้ KM ให้ประสบผลสำเร็จเช่นเดียวกัน

  • เชื่อมโยงกับวิทยาศาสตร์   สิ่งที่วิทยากรฝึกผู้เข้าร่วมอีกอย่างคือ อย่าเพิ่งเชื่อในสิ่งที่เขาพูดเพราะต้องนำมาพิจารณา ใคร่ครวญ  ทดลองใช้  แล้วจึงเชื่อ  ซึ่งจริงๆ แล้วก็เป็นคำสอนของศาสนาพุทธ   ดิฉันคิดว่าแนวคิดนี้ก็เหมือนกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และกระบวนการ KM  ดังนี้

คำสอนทางพุทธศาสนา

กระบวนการทางวิทยาศาสตร์

กระบวนการ KM

๑

ฟังอย่างลึกซึ้ง แต่อย่าเพิ่งเชื่อ

ตั้งสมมุติฐาน

ฟังอย่างลึกซึ้ง แต่อย่าเพิ่งเชื่อ

๒

พิจารณา ใคร่ครวญ

พิจารณา หาข้อมูล วางแผนการทำลอง

พิจารณา ใคร่ครวญ หาข้อมูลอื่นๆ เพิ่มเติม (BAR)

๓

ทดลองปฏิบัติจริง

ทดลองตามแผน

ปฏิบัติจริง

๔

พิจารณา ใคร่ครวญสิ่งที่ได้ทำ

สรุปและวิเคราะห์ผลการทดลอง

AAR

๕

ตัดสินเองว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อ

ตัดสินเองว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อ

ตัดสินเองว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อ

            ทั้ง ๓ แนวคิดดังกล่าวเมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการล้วนต้องนำไปปรับประยุกต์ใช้ เรียนรู้ต่อไปไม่สิ้นสุด

  • เชื่อมโยงกับทุกสิ่งรอบตัว   สิ่งที่ได้เรียนรู้อีกเรื่องคือการเชื่อมโยงของวิทยากร ถึงแม้วันสุดท้ายดิฉันจะไม่เข้าใจเนื้อหาที่วิทยากรต้องการถ่ายทอดเท่าไร   แต่ตลอดกระบวนการทั้ง ๔ วันวิทยากรจะพูดเสมอว่าสิ่งที่เราทำ หรือ สิ่งที่เกิดขึ้นแม้เหตุการณ์เล็กๆ น้อยๆ  มันมีผลกระทบเชื่อมโยงต่อสิ่งอื่นๆ  เหมือนที่พูดกันว่า "เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว"   ดังนั้นการแก้ปัญหาหรือการเยียวยาก็ต้องช่วยกันดูแลรักษาทั้งระบบไม่ใช่แก้แต่สิ่งที่เห็นหรือจุดที่เป็นปัญหา  ซึ่งถือเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ   และในความจริงแล้วเราทุกคนก็เป็นต้นเหตุแห่งปัญหานั้นเช่นกันเพียงแต่จะมากหรือน้อยเท่านั้น  เพียงแค่จุดเกิดเหตุไม่ได้ตกตรงจุดที่เราอยู่เท่านั้นเอง

  • วิทยากร มีความนิ่ง  ผ่อนคลาย  ยืดหยุ่นตามสถานการณ์มาก   โดยแต่ละกระบวนการไม่เร่งรีบ ไม่บังคับผู้เข้าร่วมว่าต้องทำอย่างนั้น อย่างนี้  กิจกรรมนั้นๆ ต้องจบกี่โมง  วิทยากรจะสังเกตผู้เข้าร่วมและคอยปรับตลอดเวลาให้ได้ตามที่ผู้เข้าร่วมต้องการและรับได้  ไม่ใช่ปรับตามที่วิทยากรต้องการ    คิดๆ แล้วก็คล้ายกับตอนไปร่วม workshop กับ สรส. ที่กระบวนการจะถูกปรับไปได้ตลอดเวลาแต่ปรับอย่างแนบเนียนและทำให้ผู้เข้าร่วมผ่อนคลาย

  • ล่าม   เนื่องจากการอบรมนี้เป็นภาษาอังกฤษ ภาษาที่ใช้เป็นศัพท์ชั้นสูง ไพเราะ และมีความลึกซึ้งมาก  ดังนั้นการแปลจึงเป็นการช่วยกันตีความ  ล่ามเพียงคนเดียวไม่สามารถแปลได้ครบถ้วน  ซึ่งประทับใจทีมงานและผู้เข้าร่วม  ที่ช่วยกันแปล ช่วยกันตีความเป็นอย่างดี  กลายเป็นทีมล่ามเฉพาะกิจที่น่ารัก   เห็นการทำงานกันเป็นทีมโดยไม่ได้นัดหมาย

        การเข้าร่วมอบรมครั้งนี้ถือว่าดิฉันได้เรียนรู้ในสิ่งที่ไม่เคยได้เรียนรู้เยอะมาก  แต่ถ่ายทอดออกมาได้เพียงบางส่วนเท่านี้นะคะ... ทึกการเรียนรู้ครั้งนี้ดิฉันจึงขอปิดหัวข้อนี้เพียงเท่านี้นะคะ

URAImAN