การวิจัยเชิงปฏิบัติการ

    วันนี้ มีโอกาสได้รับการต่อยอดเรื่องวิจัยในชั้นเรียนกับ โครงการโรงเรียนแห่งการเรียนรู้ฐานวิจัย คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เรื่องการนำข้อมูลที่เรามีอยู่ มาถอดรหัส ตั้งแต่ 9 นาฬิกา ถึง 15 นาฬิกา ต่อจากนั้นเดินทางไปประชุมต่อ เรื่องการขับเคลื่อนโรงเรียนฐานวิจัย ของผู้บริหาร ที่โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 22 อ.ปาย ตั้งแต่ 16.00 - 18.00 น.

     วันนี้เลยอยากจะมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่อง การถอดรหัสจากข้อมูลที่เรามี ข้อมูลในการทำงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action  Research) เราก็จะม้ข้อมูล ในส่วนของพฤติกรรมการสอนของเราเอง  พฤติกรรมการเรียนรู้ของเด็ก  ผลการเรียนรู้ของเด็ก ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนจากการทดสอบ  คะแนนจากผลงานเด็กที่เราใหน้ำหนักคะแนน(Rating scale) ในแบบวัดและประเมินผลตามสภาพจริง (Rubric) จะเป็นแบบแยกส่วนหรือองค์รวมก็ตามแต่  พวกนี้เราจะทำอย่างไร เพื่อใช้เขียนในงานวิจัย?

     ข้อมูลพวกนี้จะได้รับการถอดรหัส แล้วปรากฏในบทที่ 4 ผลการวิจัย  ครูหลายท่าน แม้แต่โรงเรียนผมเอง งงมาก และสับสนวุ่นวายกับข้อมูล ที่เป็นเชิงคุณลักษณะ และข้อมูลเชิงปริมาณ จะอธิบายตามลักษณะข้อมูลนะครับ

    1. ข้อมูลเชิงคุณลักษณะ ได้แก่ (1.)ข้อมูลที่เราได้จากบันทึกหลังสอนเชิงพรรณา บรรยาย (ดูบันทึกที่ผ่านมาว่าทำอย่างไร)  2. ข้อมูลจากการพูดคุยกับนักเรียนแบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ 3. ข้อมูลจากสะท้อนคิดของนักเรียนหลังจากเรียนจบ 1 แผน หรือ 1 หน่วยการเรียนรู้ หรือเมื่อใดก็ตามแต่ที่เราให้นักเรียนเขียน 4. ข้อมูลจากการพูดคุยกับเพื่อนครู ผู้ปกครองเด็กนักเรียนห้องที่เราทำวิจัย ซึ่งเราเลือก 1 ห้อง 1 สาระการเรียนรู้

        ข้อมูลเชิงคุณลักษณะ ให้เราถอดแบบนี้นะครับ

บันทึกหลังสอน   เราอ่านแล้ววิเคราะห์ดูว่า เราใช้วิธีสอนอะไร บ้างในแต่ละขั้น เช่นขั้นนำเข้าสู่บทเรียนใช้ เพลง  เกม  สื่อของจริง ปริศนาคำทาย เชื่อมโยงความรู้เก่าไปสู่ความรู้ใหม่ หรือการซักถามเป็นต้น ให้ถอดออกมาให้หมด หลังจากนั้น นักเรียนเกิดความรู้ ความเข้าใจอะไร ให้เขียนออกมาเป็นข้อ   นักเรียนเกิดกระบวนการคิดออะไร อย่างไร เขียนมาเป็นข้อ ๆ  ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สอนกับนักเรียนเป็นอย่างไร เขียนออกมาเป็นข้อ เราได้เรียนรู้อะไรจากวิธีสอนของเรา   เราได้เรียนรู้อะไรจากผู้เรียน (เราสามารถวิเคราะห์ทีละแผนการเรียนรู้ หรือถ้าขี้เกียจวิเคราะห์ทีละหน่วยการเรียนรู้ก็ได้ แต่ก็ไม่ควรขี้เกียจนะครับ) เราอาจจะสร้างเป็นแผนผังความคิด หรือเป็นกรอบที่เราออกแบบก็ได้นะครับ

การพูดคุยกับนักเรียน/ครู/ผู้ปกครอง (เป็นทางการ/ไม่เป็นทางการ)  เป็นการเก็บข้อมูลที่เราว่า 3 เส้า  ให้เขียนบันทึกไว้ว่าคุยกับใคร เมื่อวันที่เท่าไหร่ เราถอดออกมาบางประโยคที่คิดว่า ตอบสนองต่อวัตถุประสงค์การวิจัยของเรา  หรืออาจมีข้อความอื่นที่เราคิดว่าเป็นผลกระทบจากการทำวิจัยของเรา

สะท้อนคิดของนักเรียน  ข้อมูลอาจเป็น นักเรียนได้เรียนรู้อะไรบ้างในวันนี้ ความรู้ใหนที่เป็นความรู้เก่า ความรู้ใหนที่เป็นความรู้ใหม่ นักเรียนอยากรู้อะไรต่อไป นักเรียนรู้สึกอย่างไรในวันนี้ เป็นต้น สามารถเขียนในการวิเคราะห์บันทึกหลังสอนได้ เป็นข้อมูลที่ เราสามารถดึงออกมาเพื่อตอบต่อ วัตถุประสงค์งานวิจัย

ข้อมูลเชิงประมาณ ได้แก่ข้อมูล 1. คะแนนจากผลการทดสอบประจำแผนการเรียนรู้ (ไม่จำเป็นต้อง Pre - Post และไม่จำเป็นต้องมีทุกแผนการเรียนรู้) 2. คะแนนจากการทดสอบหลังเรียนจบ 1 หน่วยการเรียนรู้ 3. คะแนนจากการประเมินตามสภาพจริงของแต่ละแผน/หน่วยการเรียนรู้ (เราสามารถเก็บเป็นรายกลุ่ม หรือรายบุคคลก็ได้ แต่สมควรจะมีทั้งคะแนนรายบุคคลและรายกลุ่ม ) 4. ผลการสอบปลายปี หรือแม้กระทั่งผลการประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับชาติ (NT หรือ O-NET) 5. คะแนนจากการสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

  ข้อ 1- 4  เราเอาคะแนนมาหาค่าร้อยละ อาจนำเสนอผ่านเกณฑ์ ไม่ผ่านเกณฑ์ เป็นจำนวนคน 

  ข้อ 5  เรามาหาค่าเบี่ยงเบน ใช้โปรแกรม SPSS FOR WINDOW ออกมาเป็นตาราง และอธิบายตามตาราง

* เราจะหาคะแนนจากชิ้นงานของเด็กได้อย่างไร?

 ให้อาจารย์เราหาเกณฑ์มา ตัวอย่าง เราจะวัดความคิดเด็ก จากงาน 1 ชิ้น เราจะสร้างเป็น เป็น รูบริค

ไม่สามารถคิดเชื่อมโยงได้เลย  0 คะแนน

คิดเชื่อมโยงได้ 1 ข้อ  1 คะแนน

คิดเชื่อมโยงได้ 2 ข้อ 2 คะแนน

คิดเชื่อมโยงได้ 3 ข้อ หรือมากกว่า 3 คะแนนเป็นต้น

* สร้างเกณฑ์เป็น เป็นแบบ ให้นำหนักคะแนนนะครับ

พรุ่งนี้ถ้าว่างจะมาเขียนสรุปภาพรวมตั้งแต่เริ่มต้นทำนะครับ ว่าเราจะเริ่มอย่างไร เผื่อมีคนสนใจอยากทำ แต่เป็นแบบจานด่วนนะครับ