ปัญหาหนึ่งของคนไร้รัฐไร้สัญชาติที่มักจะเผชิญ คือ ความยากไร้และความด้อยโอกาส

<p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">เอาจดหมายของเด็กไร้รัฐ ไร้สัญชาติคนหนึ่งมานั่งอ่าน  เธอชื่อ เหน่ง  นายยอด  วัย 14 ปี เรียนอยู่ชั้น ม. 2 โรงเรียนบ้านท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เธอเล่าว่า แม่ของเธอคลอดเธอเองที่บ้าน ไม่ได้ไปคลอดที่โรงพยาบาล เพราะขณะนั้น ที่บ้านไม่มีเงินเลย แม่กลัวว่าจะไม่มีตังค์จ่ายค่าคลอด และ ไม่มีตังค์ซื้ออาหารกินขณะที่อยู่โรงพยาบาล</p> ..สะท้อนให้เห็นปัญหาหนึ่งของคนไร้รัฐไร้สัญชาติที่มักจะเผชิญ คือ ความยากไร้และความด้อยโอกาส <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ดังนั้นเมื่อมีเหตุต้องรักษาพยาบาล…ในใจของพวกเขาแล้วอย่าว่าแต่เงินค่ารักษาพยาบาลเลย แม้แต่ค่าเดินทางและเงินซื้อข้าวก็ยังจะไม่มี</p>  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">นักวิจัยจึงเชื่อว่า คำว่า หลักประกันสุขภาพ อันหมายถึง ค่ารักษาพยาบาล สำหรับพวกเขาแล้วคงจะทำให้ชุ่มชื้นหัวใจไม่น้อย..และทำให้เขาพร้อมที่จะเข้าถึงการรักษาพยาบาลอย่างเต็มที่มากขึ้น</p>

ลองมาอ่านความในใจของเด็กไร้รัฐไร้สัญชาติคนหนึ่งกัน </span> <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">——————————————————————————-</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ครอบครัวของหนูจนมาก ในครอบครัวของหนูมีสมาชิกอยู่ 3 คน ซึ่งมีแม่ หนู และน้องของแม่ ซึ่งมาอาศัยอยู่ในกระท่อมหลังเล็กๆ ที่ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกอะไรเลย  เราสามคนอยู่อย่างเรียบง่าย </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ตั้งแต่หนูเกิดมา หนูยังไม่ได้เห็นหน้าพ่อของหนูเลย หนูก็ถามแม่บ่อยๆ ว่าพ่อของหนูเป็นใครและตอนนี้พ่อของหนูอยู่ที่ไหน แม่ก็เล่าให้หนูฟังว่า หลังจากแต่งงานกันไม่นาน   พ่อและแม่ก็ทะเลาะและตบตีกันทุกวัน  แม่หนูท้องหนูและไม่นาน แม่ก็คลอดหนูออกมา  </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">แม่บอกว่าแม่คลอดหนูออกมาโดยไม่ได้เข้าโรงพยาบาล เพราะแม่ไม่มีเงิน และ ถ้าเข้าโรงพยาบาล ก็จะไม่มีเงินมาซื้ออาหารกิน พอแม่คลอดหนูไม่นาน พ่อก็ทิ้งเราไป หลังจากนั้นก็ไม่ได้ข่าวพ่ออีกเลย </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">และแม่กับน้าก็ช่วยกันทำงานหาเงินมาเลี้ยงหนู จนหนูโตจนถึงวันนี้ และ ตอนนี้แม่ก็ยังไปรับจ้าง และน้าก็ไปทำงานที่อื่น เพื่อหาเงินส่งหนูเรียน และเสาร์อาทิตย์ หนูก็ไปรับจ้าง เพื่อบรรเทาภาระของแม่และน้า จนตอนนี้หนูก็ได้เรียนถึงชั้น ม. 2 ที่โรงเรียนบ้านท่าตอนแล้ว  ตั้งแต่หนูเรียนมา หนูยังไม่เคยได้รับความช่วยจากกองทุนอะไรเลย </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">และมาถึงตอนนี้หนูก็ยังไม่ได้รับสัญชาติ ซึ่งหนูอยากได้สัญชาติมาก เพราะหนูอยากเรียนสูงๆ เหมือนเด็กคนอื่นๆ เพื่อที่จะได้ทำงานดีๆ หาเงินมาเลี้ยงดูแม่และน้า เพื่อตอบแทนบุญคุณท่านทั้งสองที่เลี้ยงหนูมาจนถึงทุกวันนี้ ….. </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">เหน่ง  นายอด</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">———————————————————–</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">จากหนังสือทำมือ story telling by Mae Ai people โดยนางสาวบงกช นภาอัมพร และ นางสาวชลฤทัย แก้วรุ่งเรือง , 2550</p>