25 ม.ค. สำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน ที่กำลังจะเปลี่ยนชื่อใหม่เป็นสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เชิญผมไปประชุมเพื่อสร้างเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ในโครงการวิจัยเรื่อง การพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ณ ห้องประชุม 2 สำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน
ก่อนหน้านี้ 25 -26 ธ.ค. 50 เขาประชุมพัฒนาโครงการวิจัยไปครั้งหนึ่งแล้วที่ขอนแก่น ผมไม่ได้ไปร่วมด้วย
จังหวัดต่างๆที่สำนัก กศน.เขาชวนมาร่วมวิจัยด้วยมี 5 จังหวัดคือ ลำปาง นนทบุรี ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา และนครศรีธรรมราช ภาคละ 1 จังหวัด จังหวัดละ 2 หมู่บ้าน หรือ 2 ชุมชน ที่เป็นชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในการเรียนรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียง การประชุมครั้งนี้ก็เพื่อบอกจุดเด่นหรือไฮไลท์ว่าทำไมจึงได้เลือกพื้นที่ 2 พื้นที่ดังกล่าว และพิจารณายกร่างเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล
สำหรับนครศรีธรรมราชเราเสนอไป 2 หมู่บ้าน คือ บ้านบางสะพาน หมู่ที่ 7 ตำบลบางจาก อำเภอเมือง ซึ่งโดนเด่นในเรื่องสวัสดิการหมู่บ้าน จนพัฒนาสวัสดิการระดับหมู่บ้านขึ้นสู่ระดับตำบลได้ จัดกิจกรรมศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง จนได้รับรางวัลและโล่มากมายหลังสุดโล่พระราชทานจากสมเด็จพระเทพฯ และจัดรูปแบบการปกครองหมู่บ้านเป็นสภาหมู่บ้านเปรียบดังห้องเรียนของผู้นำทั้งผู้นำเชิงพื้นที่(เขตปกครองย่อย)และเชิงประเด็น(กลุ่ม องค์กร เครือข่ายต่างๆ) กับ หมู่ที่ 7 ตำบลขอนหาด อำเภอชะอวด ที่โดดเด่นในการจัดทำแผนแม่บทชุมชนพึ่งตนเองตามแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้ไอทีพัฒนาระบบฐานข้อมูลชุมชนที่เรียกว่าโปรแกรมขอนหาดขึ้นใช้ โปรแกรมนี้ต่อมาได้ใช้แพร่หลายในจังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดอื่นๆ นำข้อมูลที่อยู่ในแผนแม่บทชุมชนพึ่งตนเอง ที่ชุมชนจะสามารถทำเองได้มาเรียนรู้ต่อเนื่อง จนในที่สุดเกิดกลุ่ม กิจกรรมมากมาย ได้รับรางวัลจากหลายหน่วยงานเช่นเดียวกัน
สำหรับหมู่บ้านที่จังหวัดอื่นนำเสนอผมจำไม่ได้เพราะมีรายละเอียดมาก
ผลที่คาดว่าจะได้รับ เบื้องต้นจะได้ทราบว่า ผู้จัด / ผู้ส่งเสริม และเครือข่ายที่จัดกระบวนการเรียนรู้ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนมีใครบ้าง ลักษณะ รูปแบบ วิธีการจัด วิธีการส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นอย่างไรบ้าง ผลการดำเนินงาน ปัญหา อุปสรรค ความต้องการความร่วมมือเพื่อส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานการจัดกระบวนการเรียนรู้ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นอย่างไรบ้าง กรณีการดำเนินงานของชุมชนที่ประสบความสำเร็จในการจัดกระบวนการเรียนรู้ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีปัจจัยภายนอกชุมชน และปัจจัยภายในชุมชน อะไรบ้างและอย่างไร แนวทางการพัฒนารูปแบบการจัดกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในด้านระบบบริหารจัดการ ด้านการจัดกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิต และความร่วมมือของเครือข่ายควรเป็นอย่างไร
ระยะปานกลาง ก็จะเป็นชุดความรู้ให้ กศน.ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการจัดและส่งเสริมการศึกษาตลอดชีวิตนำไปผลักดันเชิงนโยบายต่อไป
จะเป็นเนื้อหาเศรษฐกิจพอเพียงนี้หรือเนื้อหาเรียนรู้ใดก็ตามก็อาจจะต้องตั้งท่าส่งเสริมการเรียนรู้ในแนวทางคล้ายๆวิจัยนี้ก็ได้ หมดยุคที่จะไปสอนอะไรใครโดยไม่ได้ศึกษาทุนเดิมของชุมชนอีกต่อไป
ผมได้เสนอให้นักวิจัยได้ใช้ Blog เป็นเครื่องมือสำหรับนักวิจัยด้วย ซึ่งที่ประชุมเห็นด้วย
รูปคณะนักวิจัยข้างล่างครับ
![]()

สวัสดีครับครูนง
ยินดีด้วยครับที่งานวิจัยการพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้มีการเริ่มดำเนินการแล้ว และจะใช้ BlocK เป็นเครื่องมือด้วย จะได้ติดตามกันต่อไปครับเพราะได้ติดตามเรื่องราวของครูนงมาตลอดอยู่แล้ว
ขอบคุณครับ
เห็นด้วยในแนวคิดที่จะให้ใช้บล็อกมาช่วยในการวิจัยด้วยค่ะ
กระผมคิดว่าบล็อกคงจะเป็นส่วนสนับสนุนการแลกเปลี่ยนข้อมูลเพื่อสนับสนุนการวิจัยที่สำคัญ เพราะบุคลากรที่สื่อสารในบล็อกล้วนมีความคิดเห็นที่น่าสนใจ ที่จะนำไปสู่การวิจัยเชิงปฏิบัติการจริงๆในแต่ละพื้นที่ เพราะแต่ละพื้นที่ย่อมมีปัจจัยและความต้องการที่แตกต่างกัน ดังนั้นกระบวนการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต ย่อมต้องเปลี่ยนแปลงตามการเจริญเติบโตของทุกฝ่ายทุกด้าน ผลการวิจัยคงจะเป็นการสรุปให้รู้ถึงการเจริญเติบโตได้เป็นอย่างดีครับ (ดีใจจังครับการศึกษามีชีวิตจริง)
ชื่นชมที่ครูนง เสนอให้นำเครื่องมือของคนใฝ่รู้มาใช้ในงานวิจัย แต่สิ่งหนึ่งที่ผมอยากแสดงความคิดเห็นคือเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง
เราต้องยอมรับกันว่าสุดท้ายปลายทางของเศรษฐกิจพอเพียงคือ 3 ห่วง 2 เงื่อนไข แต่จังหวะการก้าวเดินที่จะนำไปสู่จุดสุดท้ายมีความหลากหลายในกิจกรรม ถึงเวลาหรือยังที่ กศน. จะช่วยกันคิดหาแนวทางการก้าวย่าง ในลักษณะของ road map เพื่อเป็นกรอบหลวม ๆ ให้ทุกจังหวัด ทุกอำเภอนำไปเป็นแนวทางในการปฏิบัติ ไม่เช่นนั้นจะปวดหัวเหมือนผม อำเภอนี้จัดการอบรมปุ๋ยหมัก ก็เศรษฐกิจพอเพียง ส่งเสริมให้คนปลูกพืชผักสวนครัวก็เศรษฐกิจพอเพียง สุดท้ายก็เข้าไปไม่ถึง 3 ห่วง 2 เงื่อนไข
หวัดดีครับนายช่างใหญ่
ขอบคุณนะครับ ที่มีอะไร จะทุกข์จะสุข จะงาน หรือจะการใดเราก็นำมาแลกเปลี่ยนกันที่ G2K แห่งนี้ วิจัยก็แลกได้ไม่ผิดกติกาแต่อย่างใด แต่ก็ยังไม่ทราบว่าจะมีใครเปิดบล็อกเข้ามาแลกกันครับ แต่บางทานก็เปิดบล็อกอยู่แล้วครับ
คุณ sasinanda ครับ
คิดถึงนะครับ เห็นร่องรอยที่เข้ามาเยี่ยมแล้วก็มีกำลังใจ เราอาจจะอ่านบางสิ่งบางอย่างได้จากความรู้สึกครับ มิใช่เท่าแต่ตัวหนสังสือเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ขอบคุณที่ส่งผ่านความรู้สึกดีๆ
สวัสดีครับ อ.วุฒิชัย
ประสบการณ์ต่างกันแน่นอนครับเพราะบริบทต่างกัน ต่างพื้นที่ ต่างคน ต่างกาลเวลา ต่างกรรมวิธี ฯลฯ G2K คือแหล่งรวมสีสันของความแตกต่างของประสบการณ์ครับ
ขอบคุณที่เข้ามาแจมๆครับ
สวัสดีครับท่าน ผอ.สมนึก พี่น้อยที่รักนับถือ
ประการสำคัญประการหนึ่งนะพี่นึกนะ ผมว่าในการส่งเสริม ศกพพ. ส่งเสริมผ่านช่องทางหน่วยวงานใด มันจะต้องปะยี่ฮ้อกึ๋นของหน่วยงานนั้นครับ ผมหมายถึงว่าอย่าง กศน.เราบทบาทหลักเราคือสร้างเครื่องมือในการเรียนรู้ให้แก่ชาวบ้าน กลุ่มเป้าหมาย หรือหมู่บ้านที่เราเข้าไปส่งเสริมจะต้องได้รับทักษะ สมรรถนะ เครื่องมือเรียนรู้เหล่านี้ติดตัว ไม่งั้นแล้ว เราก็ทำ ศกพพ.ไม่ต่างไปจาก หน่วยงานอื่น อย่างเช่น เกษตร พช. ฯลฯ ต้องแฝงเอาสิ่งเหล่านี้เข้าไว้ครับ
3 ห่วง 2 เงื่อน โดยเฉพาะ 2 เงื่อน เงื่อนหนึ่งคือการศึกษาหรือการเรียนรู้ เราต้องสร้างกระบวนการเรียนรู้ควบคู่กับการปฏิบัติจริง ต้องแทรกกิจกรรมเรียนรู้ในทุกเรื่องราวของชีวิต ไม่งั้น กศน.จะเป็นกระทงหลงทาง แกว่งไปแกว่งมาหาอัตลักษณ์อะไรไม่ได้ เราต้องไม่ลืมว่าเราคือ ครู กศน.ต้องส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ครับ เอกลักษณ์เราอยู่ตรงนี้ไม่ใช่หรือครับ
ขอบคุณนะครับ
สวัสดีค่ะ ครูนงเมืองคอน ฉะเชิงเทราได้มีโอกาสเข้าร่วมทีมวิจัยด้วย แต่เป็นคนถ่ายรูป เลยไม่ได้ออกหน้าจอ กำลังคิดว่า ทำอย่างไร การทำงาน จะผ่านช่องทางไหนที่จะติดต่อกันได้ และสามารถพูดคุยถึงปัญหาต่างๆ ได้ ตอนนี้ยังไม่ได้เริ่มลงมือเลยค่ะ
สวัสดีครับ อ.วัชรินทร์
ผมก็ยังไม่ได้ขยับอะไรเหมือนกัน ทราบว่าท่านรองเกษร รอง ผอ.ศนจ.นครศรีฯที่ไปประชุมด้วยกันได้นำเรื่องนี้รายงานที่ประชุมประจำเดือนผู้บริหารแล้ว ปรากฏว่ามีหลายอำเภอในจังหวัดนครศรีฯสนใจเข้าร่วมวิจัยด้วยด้วยงบของอำเภอเองไม่เกี่ยวกับทาสงโครงการฯที่จะจัดสรรให้เฉพาะสองจุดต่อหนึ่งจังหวัด เป็นเรื่องน่าดีใจที่เราจะได้เรียนรู้ไปพร้อมๆกัน โจทย์เดียวกัน เครื่องมือเดียวกัน เป็นวงเรียนรู้หนึ่งของ กศน.จังหวัดนครศรีฯไปเลย ท่าน ผอ.ศนจ.ใหม่ ดร.วินัย ไชยทอง ก็สนใจเป็นพิเศษของ research project ไปศึกษา และสำเนาแจก กศน.อำเภอทุกอำเภอ น่าดีใจครับ
เรื่องจุดวิจัยทั้งสองจุดผมได้ประสานภายในแล้วครับ ให้เตรียมความพร้อมไปพลางๆ
กำลังให้จุดวิจัยแต่ละจุดคัดตัวจริงเสียงจริงนักวิจัยในพื้นที่ ที่อย่างน้อยจุดหนึ่งน่าจะประกอบด้วยคนทำกระบวนการเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ คนทำหน้าที่จดบันทึกร่องรอยหลักฐานการเรียนรู้ และคนทำหน้าที่ประสานทั่วไปในพื้นที่และกับประสานกับผู้เกี่ยวข้อง ระดับจังหวัดก็จะให้ท่าน ผอ./รอง ผอ.ดูแลวงเรียนรู้ของทุกๆจุดในจังหวัด
ได้รายชื่อทั้งหมดแล้วจะเมลล์ หรือส่งจดหมายไปให้อาจารย์ศิริพรรณ สายหงส์ กลุ่มงานพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียนที่รับผิดชอบโครงการต่อไป
ก.พ.51 เครื่องมือมา เราก็จะได้ศึกษาและวางแผนการจัดเก็บข้อมูลต่อไป
คืบเล็กๆมาอย่างนี้ครับ
ขอบคุณครับ