เริ่มจากเรื่องเล่าที่ 1 ของรพ.ลานกระบือ เล่าว่า" ผู้ใช้บริการ G2P1 last child 15 ปี หลังคลอด ญาติขัดขวางการให้สุขศึกษาของเจ้าหน้าที่ ญาติต้องการให้เลี้ยงลูกด้วยนมผสม เพราะต้องการให้มารดาไปทำงานไกลบ้าน แต่มารดาอยากเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เจ้าหน้าที่แนะนำจนยอมเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ขณะอยู่รพ. แต่พอD/C ไปเจ้าหน้าที่ไปเยี่ยมบ้านพบว่า ญาติให้นมผสมด้วย และญาติให้มารดากินน้ำเกลือ เจ้าหน้าที่จึงให้ความรู้ซ้ำ สอนการบีบเก็บน้ำนม ให้ลูกดูดตอนไปทำงาน พอไปเยี่ยมบ้านอีกครั้งญาติและมารดาได้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่และเลี้ยงจนครบ 6 เดือน"
เรื่องเล่าที่ 2 จากรพ.หนองบัว เล่าว่า " ผู้ใช้บริการพาลูกมาตรวจด้วยเรื่องตัวเหลือง เจ้าหน้าที่จึงให้อุ้มลูกดูโนมแม่ให้ดู พบว่าท่าทางที่เด็กดูดไม่ถูฏต้อง แต่แม่น้ำนมไหลดี"
เรื่องเล่าที่ 3 จากรพ.หนองบัว เล่าว่า "ผู้ใช้บริการเป็นพยาบาล ลูกตัวเหลืองแต่ก็สังเกตว่าน้ำนมออกดี ลูกดูดแรงทำไมจึงตัวเหลืองได้ พอตรวจพบว่าลูกลิ้นติด"
เรื่องเล่าที่ 4จากรพ.เก้าเลี้ยว เล่าว่า" ผู้ใช้บริการคลอดC/S เจ็บแผลผ่าตัด น้ำนมไม่ไหลช่วงแรก ให้นมลูกด้วยท่าทางไม่ถูกต้อง หัวนมแตก ลูกตัวเหลือง พยาบาลได้แนะนำการนอนให้นมลูก การดูแลหัวนมที่แตกจนสามารถให้นมลูกดูดได้ดี และตัวไม่เหลือง"
เรื่องเล่าที่ 5 จากรพ.ทุ่งโพธิ์ทะเล เล่าว่า " ผู้ใช้บริการมีสามีเป็นชาวต่างชาติ ANCที่กรุงเทพ คลอดทที่รพ.นี้ไม่ได้ refer ไปคลอดที่รพ.กำแพงเพชร หลังจากเจ้าหน้าที่รู้ว่า refer ผู้ใช้บริการไปคลอดรพ.อื่น ประมาณ 3 วันได้ลงไปเยี่ยมบ้านในวันที่ 4 หลังคลอด พบว่า ผู้ใช้บริการเต้านมคัด ทำให้ไม่อยากเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ จะให้นมผสม เจ้าหน้าที่จึงสอนการประคบเต้านมด้วยน้ำอุ่นและให้ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของนมแม่ ญาติและผู้ใช้บริการตั้งใจฟัง และยอมรับพร้อมทั้งปฏิบัติตามได้ จนสามารถเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้ครบ 6 เดือน"
เรื่องเล่าที่ 6 จากรพ.ลานกระบือ เล่าว่า " ผู้ใช้บริการ ANC รพ.เอกชนและคลอดC/S รพ.เอกชน หลังคลอดถูกแยกแม่-ลูก 2 วัน หลังคลอด4-5 วันหลังD/C จากรพ.เอกชนมารดาเต้านมคัด อักเสบ มาตรวจที่รพ.ลานกระบือ พยาบาลให้ความรู้เรื่องสาเหตุที่เต้านมอักเสบ และวิธีการประคบเต้านมด้วยน้ำอุ่น การบีบน้ำนมให้ลูกดื่มจากแก้ว การให้นมลูกที่ถูกวิธีแก่มารดา สามีและญาติที่ช่วยดูแลลูก และให้ทดลองปฏิบัติที่รพ.นาน 2 ชม.จนลูกดูดนมได้ และเต้านมคลายบรรเทาความเจ็บปวด เต้านมได้"
เรื่องเล่าที่ 7 จากรพ.สวรรค์ประชารักษ์ เล่าว่า " ผู้ใช้บริการมีความคิดว่าไม่อยากเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เพราะกลัวว่าหลังลูกเลิกนมแล้วจะทำให้นมเสียทรงไม่สวย และผู้ใช้บริการคลอด C/S หลังC/S น้ำนมยังไม่ไหล จึงกังวลกลัวนมไม่พอ ญาติที่ช่วยดูแลจะป้อนน้ำและนมผสมแต่ผู้ใช้บริการเป็นพยาบาล ซึ่งมีความรู้และมุ่งมั่นที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ จึงไม่ยอมให้ญษติป้อนน้ำและนมผสม และพยายามกระตุ้นลูกดูดนมตนเองไปบ่อยๆจนสามารถเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อ่างเดียวได้ 6 เดือน"
เรื่องเล่าที่ 8 จากรพ.ทุ่งโพธิ์ทะเล เล่าว่า "ผูใช้บริการอายุ 17 ปีท้อง 2 ท้องแรกเลี้ยงลูกด้วยนมผสมเพราะนมไม่ไหล พอมาคลอดท้อง 2 จึงเตรียมขวดนมมารพ.ด้วยเลยเพราะไม่มั่นใจว่าน้ำนมจะไหลหรือไม่ ผู้ใช้บริการอยากให้น้ำและนมผสมแต่พยาบาลห้ามและให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว สุดท้ายน้ำนมไหล ลูกดูดได้ ผู้ใช้บริการดีใจและภูมิใจมากและยอมรับคำแนะนำของพยาบาล"
สรุปประเด็นจากเรื่องเล่า
- ควรมีการประเมินความรู้,ทัศนคติของมารดาและญาติต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพื่อแก้ไขได้ตรงประเด็น
- ในกลุ่มเด็กตัวเหลืองควรค้นหาสาเหตุที่แท้จริงของการตัวเหลือง เช่น ท่าอุ้ม ลิ้นติด ที่ส่งผลให้การได้รับน้ำนมไม่เพียงพอ
- การเยี่ยมบ้านควรเยี่ยมให้เร็วที่สุด และตามเยี่ยมทั้งที่คลอดในรพ.ตนเองและคลอด จากรพ.อื่น จะได้ช่วยเหลือแก้ไขได้ทันเวลา
- ส่งเสริมครอบครัวให้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาด้วย
- มารดาควรมีพื้นฐานความรู้เรื่องนมแม่ตั้งแต่เมื่อมาฝากครรภ์ และต่อมาหลังคลอดควรรูการดูแลแก้ปัญหาการให้นม
- เจ้าหน้าที่ต้องเข้าไปดูแล แก้ปัญหาอย่างใกล้ชิดจนกว่าผู้ใช้บริการจะปฏิบัติได้และมั่นใจว่าให้นมแม่ได้
