The Toyota Way (10)

Lean Thinking

         ที่จริงนี่เป็นหนังสืออีกเล่มหนึ่งชื่อ Lean Thinking : Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation  แต่งโดย James P. Womack & Daniel T Jones, 2003  ไม่ใช่หนังสือที่เขียนเกี่ยวกับโตโยต้าโดยตรง   แต่ก็มีข้อมูลของโตโยต้ามาเป็นตัวอย่างหลายเรื่อง

         ผมคิดว่าโตโยต้าคงจะได้ประยุกต์ใช้หลักการ Lean (ไร้ความสูญเปล่า) มากทีเดียว   จึงนำมาเล่าไว้    สำหรับผู้จะไปดูงาน KM ที่โตโยต้าได้อ่านไว้ประกอบความเข้าใจเวลาไปดูงาน

         หลักการของ Lean Thinking มี 5 ประการคือ Value,  Value Stream, Flow, Pull และ Perfection


Value
         ฝรั่งใช้คำว่า value แต่เราต้องใช้ 2 คำคือ คุณค่าและมูลค่า  หลักสำคัญที่สุดคือ   ต้องเปลี่ยนความสูญเปล่า (waste) ให้กลายเป็นคุณค่าและมูลค่า   คือคิดเชิงบวก  อย่าคิดเชิงลบ  อย่าคิดลด waste และเพิ่ม efficiency โดยการลดคนหรือทำลายโอกาสทำงานของคน   ให้เพิ่มโอกาสทำงานของคนโดยการทำให้เกิดการเพิ่มคุณค่าและมูลค่า ณ ทุกจุดของหน่วยงาน/ทีมงาน   ต้องร่วมกันคิดไตร่ตรองให้จงหนักว่าการสร้างคุณค่าและมูลค่าเกิดตรงไหน  อย่างไร    และต้องหมั่นมองคุณค่าและมูลค่าจากมุมของลูกค้าหรือผู้ใช้บริการ

         เพิ่ม value เป็นหลัก   ไม่ใช่เพิ่มประสิทธิภาพเป็นหลัก


Value Stream
         มอง "ธารคุณค่า"   คือมองให้เห็นตลอดสายของธุรกิจ   ตั้งแต่การผลิตวัตถุดิบ  บริษัทผู้ส่งชิ้นส่วน   บริษัทของตนเอง   หน่วยงาน/กลุ่มของตน   บริษัทผู้แทนจำหน่าย  ลูกค้า  บริการหลังการขาย ฯลฯ   นี่คือการคิดเชิงระบบ (Systems Thinking) ที่จะช่วยให้มองเห็นโอกาสในการลด waste และเพิ่ม value ได้อีกมากมาย   เงื่อนไขสำคัญของ "ธารคุณค่า" คือต้องเปิดเผยข้อมูลต่อกัน   มีความไว้วางใจและรักษาประโยชน์ซึ่งกันและกัน  มองอีกมุมหนึ่งเป็นการจัดการความสัมพันธ์ระหว่างบริษัท นั่นเอง   โดยมีเป้าหมายร่วมกัน

         เพิ่ม value ของกันและกัน   สร้าง synergy ในการลด waste และเพิ่ม value


Flow
         เป็นการปฏิบัติระบบการผลิตจาก batch system เป็น continuous flow system   มีการเลื่อนไหลของสายพานการผลิตอย่างต่อเนื่อง มีผลให้ลดเวลา   ลดต้นทุน  เกิดการเพิ่ม value ณ จุดของแต่ละทีมและเพิ่ม value ตลอด "ธารคุณค่า"   มีการรับผิดชอบงาน ณ จุดของทีม   และในขณะเดียวกันก็ร่วมกันรับผิดชอบตลอด "ธารคุณค่า"

         ผมมองว่าระบบการผลิตแบบ flow ทำให้พนักงานมี systems thinking และเมื่อผสมผสานกับองค์ประกอบอื่น ๆ ทำให้เกิดการเรียนรู้เป็นทีม   นำไปสู่ LO


Pull
         ไม่ใช้วิธีคิดแบบเดิมที่ผลิตสินค้าแล้ว push สินค้านั้นไปรอการซื้อ   แต่ดำเนินการสวนทาง   คือให้ความต้องการสินค้าของลูกค้าหรือตลาดเป็นตัว pull ปริมาณการผลิต   แล้วให้ปริมาณการผลิตไป pull การส่งชิ้นส่วนและวัตถุดิบสำหรับการผลิต    การปฏิบัติแนวนี้จะลดการสะสมชิ้นส่วน   ลดการสะสมสินค้าที่ผลิตแล้วแต่ยังส่งไปยังตลาดไม่ได้  ต้องรอ order


Perfection
         ทั้ง 4 องค์ประกอบข้างต้นจะนำไปสู่การดำเนินการพัฒนาอย่างต่อเนื่องเป็นพลวัต   ภายใต้ความเชื่อว่าคนในองค์กรจะต้องเรียนรู้และปรับปรุงเพื่อให้ work smarter อยู่ตลอดเวลา   โดยที่พลังสำคัญของ perfection คือพลังของข้อมูลข่าวสารที่เปิดเผย   หรือ transparency ตลอดสายธารคุณค่า/มูลค่า

         ทั้ง 5 องค์ประกอบนี้ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอเข้มข้น   ความสูญเปล่าจะลดน้อยลงเรื่อย ๆ จนองค์กรอยู่ในสภาพ "ไร้ความสูญเปล่า" และ "ไร้สิ่งไม่จำเป็น" (lean)

The Toyota Way (1-9)

วิจารณ์ พานิช
 16 ก.พ.49