เจตนารมณ์ : เพื่อคุ้มครองสิทธิของประชาชนให้ได้รับบริการทางสาธารณสุขอย่างเสมอภาค
บทบัญญัติมาตรนี้จึงกำหนดให้รัฐมีหน้าที่ต้องจัดบริการสาธารณสุขและป้องกันโรคติดต่ออันตรายแก่ประชาชนได้อย่างมาตรฐาน ทั่วถึง เท่าเทียมกัน และมีประสิทธิภาพและกำหนดให้ผู้ยากไร้มีสิทธิเข้าถึงบริการสาธารณสุข หรือการรักษาพยาบาลจากสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ เช่น สถานีอนามัย หน่วยบริการทางการแพทย์ หรือสถานพยาบาลโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
หมายเหตุ
1) หลักการคงเดิมตามรธน. 2540 แต่เพิ่มบทบาทของรัฐในการให้หลักประกันแก่ประชาชนในการเข้าถึงระบบสาธารณสุข เพื่อคุ้มครองสิทธิของประชาชนให้ได้รับการดูแลด้านสาธารณสุขอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพและให้ตัดคำว่า "ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ" เพื่อให้สามารถใช้สิทธิได้ทันที
2) หลักการนี้บัญญัติไว้ใน รธน. 2540 เป็นครั้งแรก
3) รายงานการประชุมสภาร่างรัฐธรรมนูญ ครั้งที่ 25/2550 วันที่ 14 มิถุนายน 2550
ที่มา : เจตนารมณ์ รธน. 2540, คณะกรรมาธิการวิสามัญบันทึกเจตนารมณ์ จดหมายเหตุ และตรวจรายงานการประชุมสภาร่างรัฐธรรมนูญ, น.45-46.
ถ้ามาตรานี้เป็น "ฐานแห่งสิทธิ" พวกนักตีความกฎหมายแบบอมนุษย์นิยม ก็จะบอกว่า ใช้ไม่ได้ เพราะ "ประชาชน" ในมาตรานี้ ต้องมีสัญชาติไทย เนื่องจากอยู่ในหมวดที่ว่าด้วย "ปวงชนชาวไทย"
แต่พวกนักตีความกฎหมายแบบกลางนิยม ก็จะพยายามอธิบายคำว่า "ปวงชนชาวไทย" ว่าหมายถึง "ราษฎรไทย" คราวนี้ ประชาชนในมาตรานี้ ก็จะครอบ "คนต่างด้าวในทะเบียนราษฎรไทย"
ดังนั้น ต้องใช้มาตรา ๔ อีกด้วย เพราะคำว่า "มนุษย์" ไม่อาจถูกตีความให้มีความหมายแค่คนสัญชาติไทย และคำว่า "บุคคล" ในมาตรานี้ ก็ไม่อาจถูกตีความให้หมายความแค่คนสัญชาติไทย
แต่เมื่อมาตรา ๔ บัญญัติว่า "ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคของบุคคลย่อมได้รับความคุ้มครอง" ก็ไม่มีใครปฏิเสธที่จะเชื่อมโยงมาตรา ๔ กับปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ค.ศ.๑๙๔๘ ซึ่งรบรองสิทธิมนุษยชนทางสาธารณสุข
สรุปต้องใช้มาตรา ๔ แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.๒๕๕๐ เป็นเสาเข็มของสิทธิทางสาธารณสุขของมนุษย์ในสังคมไทยอีกด้วย
ที่นี้..ลองมาดูไหมค่ะว่า..ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (The Universal Declaration of Human Rights, 1948) ที่ถูกเรียกว่าเป็นหนึ่งใน The International Bill of Huan Rights กล่าวถึง "สิทธิในสุขภาพ (The Right to Health)" ว่าอย่างไรบ้าง
http://gotoknow.org/blog/bongkot-health4stateless/160542