ภาษาถิ่นมีความหลากหลาย และมีความงามซ่อนอยู่เสมอ น่าเสียดายหากภาษาเหล่านี้จะถูกกาลเวลากลืนหายไป

เมื่อวันที่  17-18 มกราคม 2551  ฉันนัดหมออนามัยมาสอนเรื่องการแปลผลการตรวจสุขภาพประจำปีของเขา  ระหว่างพักเที่ยง  เรื่องสัพเพเหระถูกนำมาเล่าสู่กันฟัง  ฉันเล่าเรื่องอาหาร 5 หมู่ให้เขาฟัง   จึงเลยเถิดเล่าเรื่อง "ผักทอดแกง"  เรื่องราวที่รับรู้มาจากวันที่ฉันไปฝึกการทำค่ายเบาหวานให้น้องๆหมออนามัยอีกกลุ่ม 

แน่นอนว่าในหลักสูตรค่ายเบาหวานทุกค่าย หนีไม่พ้นต้องวนเวียนวางเรื่องราวเรื่องการเลือกกินอาหาร    จะคุยเรื่องอาหารให้เป็นกันเอง  คุณอำนวยก็ต้องหว่านล้อมไม่ให้คนไข้รู้สึกว่ากำลังถูกซักถาม   เรื่องที่เป็นธรรมชาติที่สุดที่จะชวนคุยเกริ่นก่อนจึงน่าจะเป็นเรื่องวิธีการปรุงอาหาร

ฉันรู้สึกว่า คนไข้มีความสุขมากที่ได้เล่าเรื่องราวของเขาให้เราฟัง  ครั้งนี้ก็เช่นกัน  ฉันสัมผัสได้ว่า  เขารู้สึกมีอิสระ สบายใจ และผ่อนคลายมากเมื่อเราฟังเขา    เรื่องเล่าหลั่งไหลออกมาเรื่อยๆอย่างเป็นธรรมชาติ    มีการแย่งกันเล่า  พร้อมรอยยิ้มตลอดเวลา  บางครั้งก็ได้ยินเสียงหัวเราะเฮฮาแทรกเป็นระยะๆ    งานนี้คุณลิขิตฟังเพลินจนบันทึกตามไม่ทัน

แล้วก็มาถึงคิวของ ป้าแดง คนหลังเขา (ที่เรียกอย่างนี้ไม่ได้ดูถูกแกนะค่ะ  หมู่บ้านที่แกอยู่เขาเรียกกันว่า "หลังเขา" ค่ะ )    แหละนี่คือ คำสนทนาที่ขอนำมาเล่าสู่กันฟัง

ป้าแดง    "ป้าไม่กินแกงกะทิหรอกหนุ่ย  ส่วนใหญ่จะแกงส้มปลา"   

หมอใจ คุณอำนวยประจำกลุ่มฟังแล้วพยักหน้า ส่งเสียงรับรู้เบาๆในลำคอ    "อือ! อือ!"

ป้าแดง   " เวลาแกง ป้าจะตั้งน้ำให้เดือด ปลาที่แกงป้าไปตกมาเอง  ผักก็หามาใส่ด้วย  ผักทอดแกงก่อนอย่างอื่น"    

หมอใจฟังแล้วคิ้วผูกโบว์เล็กน้อย ด้วยความแปลกใจ  ในใจพูดว่า "อะไรนะ ผักทอดแกง ไม่เคยได้ยิน"   แต่ปากคุยว่า  "เหรอๆ  ที่บ้านป้า เวลาแกงใส่ผัก ทอดผักก่อนเหรอ   บ้านหนุ่ย   เวลาหนุ่ยแกง หนุ่ยไม่ทอดผักน่ะ   วิธีทอดผักแกงเขาทำกันพันพรือ   ป้าบอกบ้างแหล้"  

ป้าแดง " พอน้ำเดือด ป้าจะทอดผักก่อน  น้ำเดือดแรงดี  ป้าก็ใส่ปลา พอปลาสุกก็ยกลง  ซีอิ๊วไม่ใส่หรอก ใส่ผงขูรสนิดหน่อย"

หมอใจ  " แล้วแกงป้าไม่มันเหรอ  ผักทอดต้องใช้มันมาก  ไม่ใช่หรือ"

ป้าแดง  " ม่าย......!    ป้าทอดในแกงนั่นแหละ "

หมอใจ " หนุ่ยงง!   ทอดในแกงได้พรือ"

ป้าแดง " ได้แหล้  พอน้ำเดือดก็หยิบผักที่ฝานไว้แล้ว  ใส่ลงในหม้อ  เดือดแล้วก็ใส่ปลา  พันพรืออีหนุ่ยถึงแกงไม่เป็น "

หมายเหตุ  หลายคำเป็นภาษาถิ่นของกระบี่  หลายคำเป็นภาษาถิ่นที่คนใต้ทั่วไปใช้พูดคุยกัน

"หนุ่ย"   -   คำเรียก ผู้ที่อ่อนอาวุโสกว่า หรือ เด็กกว่า

"แกงส้ม"  -  แกงเหลืองปักษ์ใต้

"พันพรือ"  -  อย่างไร

"บ้างแหล้"   -  บ้างซิ

"ใช้มันมาก"  -  ใช้น้ำมันมาก

"ได้แหล้"   -    ได้ซิ

"ได้พรือ"   -   ได้ยังไง

"ฝาน"  -  หั่น

"ทอดผักในแกง"  -   ใส่ผักในแกง

 

21 มกราคม 2551