พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 เริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2540 มาถึงตอนนี้ จึงมีอายุ 10 ปีบริบูรณ์เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2550 ที่ผ่านมา
ดร.นคร เสรีรักษ์ แจ้งว่า การขับเคลื่อน พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสารฯ มีคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ (กขร.) เป็นองค์กรระดับนโยบายสูงสุด ในการกำกับดูแลการบังคับ ใช้กฎหมายฉบับนี้
องค์ประกอบของ กขร. นั้นมี รัฐมนตรี ที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน โดยประธาน กขร. คนแรกคือ คุณหญิงสุพัตรา มาศดิตถ์ ซึ่งมีบทบาทอย่างมากในช่วงเริ่มต้นการใช้กฎหมายนี้ หลังจากนั้นผู้ดำรงตำแหน่ง ประธาน กขร. ได้แก่ นพ.กระแสร์ ชนะวงศ์ นายวิษณุ เครืองาม พล.อ.ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา นายสุวัจน์ ลิปตพัลลภ และ นายสุรนันทน์ เวชชาชีวะ
สำหรับประธาน กขร. คนปัจจุบัน คือ รศ.ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ กรรมการที่เหลือประกอบด้วย ผู้บริหารระดับสูงจากภาคราชการโดยตำแหน่งจำนวน 13 คน ได้แก่ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ปลัดกระทรวงกลาโหม ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปลัดกระทรวงการคลัง ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงพาณิชย์ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา เลขาธิการคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ผู้อำนวยการสำนัก ข่าวกรองแห่งชาติ และผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ
นอกจากนี้ กขร.ยังประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิจากภาครัฐและภาคเอกชน ซึ่งคณะรัฐมนตรี แต่งตั้งอีก 9 คน ซึ่งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิใน กขร.ชุดปัจจุบัน คือ นายกิตตศักดิ์ ปรกติ นายขวัญชัย วศวงศ์ นายครรชิต มาลัยวงศ์ นางจุรี วิจิตรวาทการ นายชูชัย ศุภวงศ์ นายทศพร ศิริสัมพันธ์ นายเธียรชัย ณ นคร นายมานิจ สุขสมจิตร และ นายเดชอุดม ไกรฤทธิ์
10 ปีที่ผ่านมา กขร.ได้ผลักดันกิจกรรมสำคัญในการใช้กฎหมาย ข้อมูลข่าวสารมากมาย จุดเด่นที่สุดคือ การมอบหมายให้สำนักงาน ก.พ.ร. กำหนดตัวชี้วัดระดับความสำเร็จในการเปิดเผย ข้อมูลข่าวสารเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดในการประเมินประสิทธิภาพของหน่วยงานราชการทุกแห่ง และขยายผลไปสู่การประเมินองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย เรื่องนี้เป็นการกระตุ้นให้หน่วยราชการหันมาปัดฝุ่นศูนย์ข้อมูลของหน่วยงาน รวมทั้งทำให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายข้อมูลข่าวสารอย่างกระฉับกระเฉงมากขึ้น
ล่าสุด พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี ได้ให้ความเห็นชอบในการมอบหมายให้ กขร. และ สขร. เป็นองค์กรหลักในการติดตามประเมินความโปร่งใสของหน่วยงานของรัฐด้วย
กขร.ในวันนี้จึงนับว่ามีความสำคัญอย่างยิ่ง ในฐานะกลไกขับเคลื่อนความโปร่งใส ในระบบการบริหารราชการแผ่นดินอีกองค์กรหนึ่ง
ไทยรัฐ (คอลัมน์มุมข้าราชการ) 14 ม.ค. 51
