มีหลายสิ่งหลายอย่างที่เป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จในการดำเนินงานห้องสมุดโรงเรียน แต่ที่ลืมไม่ได้คือครู นักเรียน และชุมชน

เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2551 มีโอกาสได้กลับไปโรงเรียนบ้านโนนท่อนวิทยา อ.เมือง จ. ขอนแก่น อีกครั้งหนึ่ง หลังจากได้แวะไปมาเมื่อกลางปี 2550 ซึ่งวันนั้นไปในฐานะผู้ทำงาน ที่ไปเชิญชวนโรงเรียนให้เข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ที่สำนักวิทยบริการ มข. จัดขึ้น และไม่เคยผิดหวัง เพราะคณะครูและนักเรียน   ให้ความสนใจเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้เป็นอย่างดี

แต่วันนี้เราไปในฐานะบุคคลหนึ่งในชุมชน โดยนำเอาหนังสือและวารสารไปบริจาคให้กับโรงเรียน หนังสือนั้นก็ได้จากการรวบรวม การขอ มารวบรวมไว้ รวมทั้งแผ่นปลิวแผ่นพับที่หน่วยงานอื่นจัดทำขึ้นมาเป็นเอกสารแจก เช่น 

  • เอกสารแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
  • เอกสารแนะนำโรคต่างๆ และการรักษาที่โรงพยาบาลต่างๆ จัดทำขึ้น เป็นต้น

สำหรับวารสารนั้นก็เป็นวารสารที่บอกรับ เมื่อครบปีแล้วก็นำมาบริจาค เป็นสื่อการเรียนรู้ต่อไป สำหรับเรื่องขอบริจาคนี้ คิดว่าชุมชนน่าจะมีส่วนร่วมได้มาก กรณีนี้ไม่เฉพาะห้องสมุดโรงเรียนนะคะ...ห้องสมุดประชาชนก็ทำได้เช่นเดียวกัน เพราะหลายๆ คนยินดีที่จะบริจาคแต่ไม่มีช่องทาง....การขอบริจาคนี้...ขอความอนุเคราะห์การประชาสัมพันธ์ผ่านวิทยุชุมชนก็น่าจะช่วยให้ทั่วถึงมากยิ่งขึ้น

เมื่อไปถึงรู้สึกประทับใจในความสำเร็จของโรงเรียนบ้านโนนท่อนวิทยา ไม่ว่าจะเป็นผู้บริหาร, อ.วิภาวรรณ สำราญกิจ อาจารย์ผู้ดูแลห้องสมุด, และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ที่กระตือรือร้นในการนำเสนอการดำเนินงานของห้องสมุด

ห้องสมุดของโรงเรียนบ้านโนนท่อนวิทยา เป็นอาคารเดี่ยว มีการจัดสถานที่ในการอ่านได้อย่างเหมาะสม มีทั้งโต๊ะสำหรับนั่งอ่าน  บริเวณการอ่านที่สามารถนั่งหรือนอนตามอัธยาศัย มีสื่อสิ่งพิมพ์มากพอสมควร ที่ว่ามีความสำเร็จนั้น ดูจากอะไร? นอกจากหนังสือแล้ว โรงเรียนยังมีการบอกรับหนังสือพิมพ์ และวารสารสำหรับเยาวชน จึงมีวารสารและสารสนเทศที่เป็นปัจจุบันสำหรับบริการ)  นอกจากนั้นยังมีนิตยสารต่างๆ อีกจำนวนหนึ่งสอบถามอาจารย์ได้ความว่า เป็นวารสารส่วนตัวของอาจารย์บ้าง และได้ขอบริจาคกับหมู่เพื่อนๆ ไปบ้าง ส่วนใหญ่จะเป็นวารสารฉบับเก่า เพราะหากเป็นการบอกรับอาจจะมีปัญหาเรื่องการจัดส่ง เพราะโรงเรียนอยู่ค่อนข้างไกลจากเมือง

จำนวนทรัพยากรและความหลากหลายของสื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่ความสำเร็จของห้องสมุดโรงเรียนเพียงอย่างเดียว แต่ก็ต้องมีกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการใช้ห้องสมุดที่เข้มแข็งด้วย วันนั้นที่รู้สึกได้ของความสำเร็จของห้องสมุดคือ อ.วิภาวรรณ ได้นำเรื่องราวและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา จากหนังสือพิมพ์มาเล่าประกอบการเรียนในนักเรียนชั้นป. 5 ฟัง แต่ยังเล่าไม่จบ ต้องมารับมอบหนังสือจากสิริพรก่อน อ.วิภาวรรณบอกกับนักเรียนว่า ส่วนที่เหลือให้ไปอ่านเอง รู้ไหมคะ ว่าการที่นักเรียนกระตือรือร้นที่จะอ่านส่วนที่เหลือต่อนั้นน่าประทับใจเช่นไร  นอกจากความกระตือรือร้นในการอ่านแล้ว ภาพอาสาสมัครที่มายกหนังสือจากรถไปไว้ที่ห้องสมุด ความสนใจหนังสือและวารสาร ที่ฉายแววความสนใจเมื่อพลิกปกหนังสือและวารสารไปมา

ยังมีเรื่องเล่าต่อ...การที่ผู้บริหารให้ความสำคัญก็เป็นส่วนหนึ่งของความสำเร็จ โดยจะเห็นว่าผู้บริหารให้ความสำคัญในการมาพูดคุย-แลกเปลี่ยนในการรับมอบหนังสือ มาถ่ายรูปด้วยตนเอง และสนับสนุนให้ติดคำขวัญเชิญชวนให้รักการอ่าน ตลอดจนติดระเบียบและมรรยาทในการใช้ห้องสมุด

จากสิ่งที่เหล่ามาข้างต้น จะเห็นว่า ชุมชนซึ่งส่งบุตรหลานเข้ามาเรียนหนังสือ ก็พร้อมที่จะสนับสนุนการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในชุมชน เพื่อให้เยาวชนในชุมชนของตนเองมีการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์มากที่สุด รักที่จะเรียนรู้และนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อไปในภายภาคหน้า ครู ที่ทำหน้าที่ดูแลห้องสมุดอย่างเต็มที่ การคิดสร้างงานและทำกิจกรรมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และนักเรียน หรือผู้เรียนที่สนใจ ใคร่รู้และรักการเรียนรู้ ก็จะทำให้สื่อการเรียนรู้ได้ใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่...และสร้างความมีชีวิตชีวาให้กับห้องสมุด

นี่แหละความสำเร็จของห้องสมุดอย่างแท้จริง