ณ อาณาจักรของปลวก (ที่ใดที่หนึ่งบนพื้นโลกใบนี้)...เจ้าของอาณาจักรคือราชินีปลวก ซึ่งมีส่วนท้องใหญ่กว่าส่วนหัวและส่วนอก นับสิบเท่ากำลังนอนอยู่บนแท่นดินขนาดใหญ่รายล้อมไปด้วยลูกๆ ปลวกงานตัวขาวๆ ซึ่งกำลังคาบไข่ของแม่ไปไว้ตามห้องฟักไข่ ซึ่งอยู่รอบๆ ห้องโถงที่ราชินีปลวกอาศัยอยู่
![]() |
![]() |
| ภาพจาก http://www.ars.usda.gov/is/ graphics/photos/formosan/k8085-21i.jpg |
ณ ห้องโถงเหนือขึ้นไป ปลวกงานส่วนหนึ่งกำลังสร้างจอมปลวกให้สูงขึ้นไป ในขณะที่ปลวกทหารส่วนหนึ่งทำหน้าที่คุ้มกันอยู่ห่างๆ
![]() |
| ภาพจาก http://www.allpest.com/termites/workers.jpg |
|
| ภาพจาก http://farm1.static.flickr.com/ 146/401499948_98537c2499_m.jpg |
ณ ห้องที่ลึกลงไปใต้ดินอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งมีทางเดินติดต่อถึงกัน ว่าที่ราชินีปลวก และราชาปลวก (หรือที่เรารู้จักกันดีว่าแมลงเม่า) กำลังรอคอยโอกาสที่จะบินออกจากปล่องไปจับคู่ผสมพันธุ์กันนอกอาณาจักร แล้วพากันไปสร้างอาณาจักรแห่งใหม่
![]() |
| ภาพจาก http://entomology.unl.edu/images /subtermites/arid_subterm1b.jpg |
ช่างโชคร้ายเสียเหลือเกินที่วันนี้ ฝนได้ตกลงมาอย่างหนัก และน้ำฝนได้กัดเซาะจอมปลวกให้เกิดช่องน้อยๆ ขึ้นมา ทำให้น้ำไหลเข้าไปในจอมปลวกแล้วเกิดเป็นทะเลโคลนไหลไปตามห้องย่อยต่างๆ ในอาณาจักรของปลวก
ปลวกทั้งหลายหนีตายกันจ้าละหวั่น แต่ก็ไม่วายถูกทะเลโคลนโถมทับประชากรไปเกือบครึ่ง... ปลวกงานส่วนหนึ่งเป็นห่วงราชินีปลวก ซึ่งนอนอยู่บนแท่นไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ และพวกลูกๆ ก็ไม่สามารถช่วยยกย้ายไปที่อื่นได้...วิธีการเดียวที่ทำได้คือช่วยกันรายล้อมราชินีของตนไว้
โชคดียังพบได้ในเวลาที่โชคร้ายเกิดขึ้นได้เสมอ...ดินโคลนท่วมตัวราชินีปลวก ไม่สูงพอที่จะปิดทางเดินของท่อหายใจ (spiracle) ซึ่งเรียงรายอยู่ตามข้างลำตัว เพราะฝนได้หยุดตกเสียก่อน แต่ทะเลโคลนก็ได้สร้างความเสียหายให้กับอาณาจักรอย่างมาก...เชื่อราซึ่งปลวกทำสวนเอาไว้เป็นแหล่งอาหารได้เสียหายไปเป็นจำนวนมาก
เมื่อสถานการณ์ดีขึ้น ปลวกงานและปลวกทหารที่เหลืออยู่ก็ช่วยกันทำงานซ่อมแซมรังและทำหน้าที่คุ้มกัน อย่างขมีขมัน
หลังฝนแรกของฤดูตกลงมา ฟ้าหลังฝนช่างเหมาะเหลือเกินที่เหล่าว่าที่ราชินีปลวกและราชาปลวกจะบินขึ้นสู่ท้องฟ้า และไปจับคู่ผสมพันธุ์กัน ขณะที่แมลงเม่าบินออกจากรัง กลิ่นของสารเคมีที่ใช้สื่อสารกันก็แผ่ไปทั่วบริเวณนั้น....
ณ บริเวณที่ไม่ห่างไกลออกไปมากนัก ที่นั่นเป็นที่อยู่ของฝูงมดดำฝูงใหญ่ ที่มี "ราชินีดำ" เป็นหัวหน้าฝูง....กลิ่นหอมหวลของอาหารอันโอชะได้ล่องลอยมาที่นี่....และแล้วฝูงนักล่าผู้ยิ่งใหญ่ก็จัดกองทัพเข้ารุกรานอาณาจักรปลวกทันที..มันรู้ว่าอาณาจักรปลวกอยู่ที่ไหน โดยกลิ่นหรือการสื่อสารทางเคมีนั่นเอง
กองทัพของมดดำเดินไปตามพื้นดิน และขึ้นไปบนต้นไม้..กิ่งไม้ ก่อนที่จะต่อตัวกันลงมาสู่จอมปลวกคล้ายทหารนาวิกโยธินโรยตัวจากเครื่องบินเฮลิคอปเตอร์ฉันใดก็ฉันนั้น....
กองทัพหน้าของมดดำลงมาสู่จอมปลวก โดยมี "ราชินีดำ" ซึ่งเปรียบเหมือนแม่ทัพหลวงคอยบัญชาการรบอยู่บนกิ่งไม้นั่นเอง มีการสื่อสารกันทางเคมี (อีกแล้ว)
กองทัพหน้าของมดได้บุกมาถึงหน้าประตูทางเข้า-ออกของ อาณาจักรปลวก ซึ่งมีอยู่หลายทาง และพบการต่อสู้อันกล้าหารของบรรดาปลวกทหารซึ่งเฝ้าอยู่ปากประตู สังเกตว่าปลวกทหารตัวใหญ่กว่ามดทหารเกือบเท่าตัว แต่ก็เคลื่อนไหวตัวช้ากว่าทหารมดดำซึ่งคล่องแคล่วว่องไว
ส่วนของปากปลวกทหารด้านหน้าซึ่งยื่นออกไป มีลักษณะคล้ายกรรไกรสนามตัดหญ้าทำงานได้ดี...แต่เนื่องจากไม่มีศัตรูรุกรานมานาน ทำให้กำลังไม่พร้อมสำหรับการต้านทานหรือการรุกรานจากกองทัพมดดำ...ปลวกทหารจึงถูกฆ่าตายหมด....และกองทัพหน้าของมดดำก็บุกเข้าจัดการกับปลวกว่าที่ราชินีกับราชาปลวก (แมลงเม่า) ที่ยังหลงเหลืออยู่ในอาณาจักรปลวก..โดยปราศจากการต่อต้านใดๆ
เมื่อจัดการกับอาหารอันโอชะ และลำเลียงส่งกลับไปยังอาณาจักรมดดำแล้ว กองทัพหน้าก็รุกต่อไปจัดการกับบรรดาปลวกงานซึ่งไม่มีอาวุธจะต่อสู้ และเป้าหมายสุดท้ายคือ ห้องโถงของราชินีปลวก
กลับมาที่ห้องโถงของราชินีปลวก เหล่าปลวกงานรู้ดีถึงภัยที่กำลังคลืบคลานเข้ามา จึงมารวมตัวกันรายล้อมราชินีของตนเอาไว้ แล้ววิ่งรอบตัวของราชินีเป็นรูปวงรี เพื่อป้องกันสมบัติชิ้นสำคัญของตนเอาไว้...หากปราศจากซึ่งราชินีแล้ว...อาณาจักรปลวกจะต้องล่มสลายแน่ๆ
ระหว่างทางที่ฝูงมดมุ่งหน้าสู่ห้องโถงของราชินีปลวกก็พบการต่อต้านประปรายของปลวกทหาร.....ปลวกงานทิ้งไพ่ใบสุดท้ายคือปิดตายห้องโถงของราชินีปลวกเสีย
แต่กองทัพมดดำจอมเกเร ก็ค้นพบทางเข้าจนได้ และโจมตีฝูงปลวกงานที่รายล้อมราชินีของตนทันที...............และเข้าใกล้ราชินีปลวกเข้าไปทุกที.....เหล่าปลวกทหารที่หลงเหลืออยู่ตามห้องต่างๆ มุ่งหน้ามาช่วยราชินีของตนทันที....แต่กำลังของมดดำเหนือกว่า ปลวกทหารตายลงเกือบหมดแล้ว....ปาฏิหาริย์...ปาฏิหาริย์ ! จะเกิดขึ้นได้หรือไม่ ราชินีปลวกจะรอดตายได้หรือไม่...
"แม้ในโมงยามที่มืดมน..อย่าสิ้นหวัง..ปลวกราชินีตั้งสติมั่น..ตายเป็นตาย เกิดหนเดียว ตายหนเดียว"
และแล้วในความหวังอันริบหรี่ ปาฏิหาริย์ก็เกิดขึ้น ภายนอกจอมปลวก กลุ่มเมฆได้ก่อตัวขึ้นอย่างหนาตัว และแล้วฝนได้เทกระหน่ำลงมาตัดขาดการสื่อสารทางเคมีระหว่างกองทัพหลวงของราชินีดำที่ส่งกำลังบำรุงกับกองทัพหน้า.....เส้นทางส่งกำลังบำรุงก็ถูกตัดขาด..ผู้บุกรุกกำลังเผชิญกับภัยที่ไม่คาดคิด...นั่นคือภัยธรรมชาติ
กองกำลังของผู้บุกรุกอ่อนลงทุกที มดดำ-ทหารกล้าตัวสุดท้ายบุกเข้าไปใกล้ปลวกราชินี ถ้ามันกัดส่วนท้องของราชินีได้ เลือดสีขาว-เหลืองของราชินีจะไหลออกมาไม่หยุด และราชินีปลวกก็จะตาย อาณาจักรจะล่มสลาย....เป้าหมายสุดท้ายของผู้บุกรุกใกล้จะสำเร็จ
แต่ปลวกงานก็ไม่ยอมแพ้ ช่วยกับปกป้องราชินีของตนจนสุดฤทธิ์แม้จะไม่มีอาวุธจะต่อสู้ก็ใช้ตัวเองเป็นโล่ห์ปกป้องราชินีของตนไว้....ปลวกทหารเกือบจะตัวสุดท้ายจู่โจมเข้าไปใช้ปากตะไกรของตัว "ตัดฉับ" เข้าที่กลางตัวของมดดำทหารตัวสุดท้าย..จบชีวิตลงด้วยสภาพ "ตัวขาดสองท่อน" ตายอย่างสาสม.....ราชินีปลวกปลอดภัย ไชโย...ไชโย...
เรื่องนี้สอนให้รู้ว่า "ความรู้รักสามัคคีของอาณาจักรปลวกที่คอยปกป้องราชินีปลวก ศูนย์กลางของอาณาจักรอย่างยอมตายถวายชีวิต..จากการรุกรานของอริราชศัตรู"...ธรรมชาติจึงเห็นใจ ประทานพายุฝนมาช่วย.....ทำให้กองทัพมดดำพ่ายแพ้ไปในที่สุด....
![]() |
มนุษย์ผึ้งมหัศจรรย์ |





สวัสดีครับอาจารย์บีแมน
สวัสดีค่ะ อ.บีแมน
สวัสดีค่ะ
อยากรู้ข้อมูลการสื่อสารทางเคมีมากกว่านี้อ่ะค่ะแบบไม่ต้องยกตัวอย่างก็ได้ค่ะ
แบบว่าหาไม่เจอซักกะ เว็ปเลยอ่ะค่ะ
ไม่ได้แวะมาบันทึกนี้เสียนาน
บ้านหนูปลวกขึ้นบ้านค่ะ ทำอย่างไรดีค่ะอาจารย์ ช่วยแนะนำหน่อย ขอบคุณค่ะ
แมลงเม่าชอบกินอารายค่ะอาจารย์
น่าจะเป็นดังนี้