ชีวิตในเมืองใหญ่ อัดแน่นไปด้วยความเร่งรีบและอึดอัด เมืองที่คาร์บอนมอนน็อกไซด์เข้ามาแทนที่ ออ๊กซีเจน อย่าไปพูดถึงโอโซนเลย มันเป็นของดีที่หายไปนานแล้ว ชีวิตที่ทุกย่างก้าวต้องใช้เงินตราซื้อหา อย่าไปมองหาตุ่มน้ำดื่มหน้าบ้านในกรุงเทพฯ แต่ที่ชนบทภาคเหนือมีใจให้แก่ผู้เดินทาง หรือแม้ในตัวเมืองเชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน ลำปาง ก็พอหาได้ 

หากคุณไม่มีเงินในกระเป๋าแล้วไปขอน้ำดื่มร้านไหนสักร้านในเมืองใหญ่ปัจจุบันนี้ ผมนึกไม่ออกว่าจะเห็นภาพอะไรเกิดขึ้นในเวลานั้น ผมก็เข้าใจนะครับว่าทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ผมว่าเมื่อ 70 ปีลงไปนั้นอาจจะมีตุ่มน้ำดื่มหน้าบ้านในกรุงเทพฯก็ได้ แต่ห่างหายไปนานแสนนานแล้ว เด็กที่เติบโตมาในช่วงยุคคุมกำเนิด จึงไม่เคยเห็นวัฒนธรรมตุ่มน้ำดื่มหน้าบ้าน ก็ไม่มีใครคิดจะทำกัน  หรือหากใครทำเข้าก็คงเป็นข่าวแปลกลงหนังสือพิมพ์ไปก็ได้   

สังคมที่ทุกอย่างมีชีวิตด้วยเงิน  จึงเข้าทางสายเลือดนักธุรกิจที่คิดอ่านทุกอย่างที่จะขายได้ ผมเห็นในสื่อต่างๆประชาสัมพันธ์มากมายว่า คนนั้นประสพผลสำเร็จขนาดนั้นขนาดนี้ เพราะทำธุรกิจนั่น นี่ ผมก็ชื่นชมยิ่งนัก เมื่อสังคมที่สนับสนุนการบริโภค การฟุ่มเฟือย เกินความพอเพียง การทำธุรกิจค้าขายก็มีลู่ทางมากมาย  ยิ่งสังคมการบริโภคขยายตัวไปมากขึ้น ธุรกิจก็แตกแขนงออกไปจนบางครั้งเราก็คิดไม่ถึงว่าจะมีธุรกิจแบบนี้ด้วยหรือนี่ เช่นเพาะแมลงสาบขาย เพาะใส้เดือนขาย เป็นต้น    คนโบราณสมัยต้นรัตนโกสินทร์หากยังมีชีวิตอยู่คงไม่เฒ่าตาย  แต่จะตกใจตาย หรืองงตาย หรือฉงนตายเพราะคนสมัยปัจจุบันซื้อน้ำดื่มกันน่ะซี แถมแพงเสียด้วย 

เช้ามืดวันหนึ่งในกรุงเทพฯผมรีบแต่งตัวออกไปธุระ แค่ผมชะโงกตัวออกมานอกห้องก็ได้ยินเสียง เด็กวัยรุ่นส่งเสียงดัง เพราะกินเหล้ากันและคุยสนุกสนาน หนึ่งในนั้นมีหญิงสาวรวมอยู่ด้วย ผมเดินออกจากห้องพักไปหาแท็กซี่ มุมตึกนั้นมีร้านสะดวกซื้อเปิดไฟสว่างจ้า  มองไปฝั่งตรงข้ามก็มีอีกร้านหนึ่งแต่ต่างญี่ห้อกัน  ที่ร้านข้างหน้าผมนั้นมีเด็กหนุ่มฝรั่งสองสามคนยืนคุยกันและดื่มไปด้วย มีหญิงสาวคนหนึ่งยืนในกลุ่ม ส่งภาษาอังกฤษเป็นไฟ  ผมดูเวลาประมาณ ตีห้า เขาเหล่านั้นยังไม่ได้นอน ขณะที่ผมเพิ่งตื่นนอน   

ก็สังคมที่สนับสนุนการบริโภคแบบนี้ โดยอ้างถึงหรือยืนยันความมีเสรีประชาธิปไตย หน้าตาสังคมจึงเป็นแบบนี้  โน่นไงเมื่อสังคมมีนิสัยการบริโภคแบบนี้ นักการค้าผู้มองอย่างเดียวว่าจะทำธุรกิจอะไรได้บ้าง เมื่อเห็นพฤติกรรมเช่นนี้ ร้านสะดวกซื้อจึงเหมาะที่สุด  ช่วงเวลากลางคืนนั้นสังคมโบราณกล่าว่าเป็นยามวิกาล ย่อมเป็นเวลาพักผ่อน ร่างกายที่ทำงานมาตลอดวัน ไม่เชื่อไปดูชนบทซิ สองทุ่มก็ปิดไฟหลับกันหมดแล้ว  มาสมัยที่ไฟฟ้าเข้าไป ทีวีเข้าไปนี่แหละ นอนดึกขึ้นมาอีกหน่อย แต่ส่วนใหญ่ก็ไม่เกินสี่ทุ่ม 

ชีวิตในเมืองจึงไปได้ดีกับร้านสะดวกซื้อ  ชีวิตที่เอาเวลาไปทิ้งอย่างไร้สาระในขวดเครื่องดื่ม ผู้บันทึกจำภาพได้ดีเมื่อประมาณปี 36-38 ไปทำงานที่นครสวรรค์ เช้ามืดวันจันทร์ประมาณตี 3 จะขับรถคนเดียวจากขอนแก่นไปนครสวรรค์ แค่ออกจากบ้านมาสักร้อยเมตร ที่หน้าร้านขายเบียร์แห่งหนึ่งมีรถมอเตอร์ไซด์จอดเต็มหน้าร้าน และทั้งหมดนั้นเป็นวัยรุ่น  มีคนมักกล่าวว่าเยาวชนคืออนาคตของชาติ  แต่เยาวชนแบบนี้น่ะหรือจะเป็นอนาคตของชาติ.  ไม่นานร้านเบียร์ก็ปิดไป จะด้วยอะไรก็แล้วแต่ วัยรุ่นก็ยังเกาะกลุ่มกันเหนียวแน่น เพราะร้าน 711 เปิดตลอดชาติ มันสะดวกจริงๆที่จะซื้อกินเมื่อไหร่ก็ได้ ไม่ว่าเบียร์เหล้า บุหรี่ เพราะผมไม่เชื่อว่า ตี 2 ถึงตี 5 นั้นจะมีใครสักกี่รายจะมาซื้อนมดื่ม 

ร้านสะดวกซื้อกำลังขยายปีกไปทั่วหัวละแหง แม้ชนบทก็แหย่ขาเข้าไปแล้ว เยาวชนจะเหลือจิตใจไว้เพื่อรากเหง้าของตัวเองได้อย่างไร ?  นี่คือผลพวงของกระแสการพัฒนาประเทศสายหลัก บนหลักการเสรี...  

นี่คือการพัฒนาทางเศรษฐกิจอย่างถูกกฏหมาย ซึ่งมีประโยชน์ในด้านหนึ่ง  แต่ก็ต้องยอมรับว่ามีผลกระทบอีกส่วนหนึ่งด้วยเหมือนกัน  

รัฐบาลก็แก้ไขเอาเองซี... 

เฮ่อ สังคม 711