นพรัตน์ ก็คือ นพ แปลว่า เก้า รัตน์ แปลว่า แก้ว นพรัตน์ ก็คือ แก้วเก้าประการ มี เพชร ทับทิม มรกต ไพฑูรย์ โกเมน เพทาย นิล บุษราคัม และมุกดาหาร

สร้อยนพรัตน์ ของคุณยาย   

1  

 

 

      บ้านคุณยายอยู่ริมแม่น้ำลพบุรี  น้ำใสแจ๋วไหลเรื่อยเอื่อยๆ สองฟากริมแม่น้ำเรียงรายด้วยต้นไม้ใหญ่น้อยดูร่มรื่นนัก คุณยายมักมานั่งที่ศาลาท่าน้ำ ถักทอผ้าบ้าง ตัดดอกไม้มาปักแจกันเพื่อถวายพระบนหิ้งบูชาบ้าง หลังจากเสร็จภารกิจใส่บาตรพระตอนเช้ามืดแล้ว  ความสงบของบริเวณริมน้ำตัดขาดจากความวุ่นวายในเมือง ทำให้ดูเหมือนเรากำลังย้อนอดีตไปเมื่อ 50 ปีที่แล้ว ที่สังคมไทยดูสงบ ไม่เคลื่อนไหวปรู๊ดปร๊าดด้วยรถราและผู้คนที่เร่งรีบกับการงาน การซื้อของในห้างสรรพสินค้า

   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">      ผมชอบไปบ้านคุณยายในวันหยุดเสาร์อาทิตย์  และมักไปที่ศาลาท่าน้ำ  เพราะที่นั่นมีกิจกรรมที่ทำให้ผมสนุก เช่น ลงเล่นน้ำ ได้กินขนมไทยอร่อยๆ ฝีมือคุณยาย ที่สำคัญคุณยายมักเล่าเรื่องต่างๆ ในอดีตให้ฟัง ทำให้ผมได้ซึมซับเรื่องไทยๆ ไว้มากมาย เวลานำไปเขียนเรียงความส่งครู ผมก็มักสอดแทรกเรื่องที่คุณยายเล่าลงไปในเรียงความด้วย และมักได้รับคำชมจากคุณครูเสมอๆ ว่า "เรียงความของเธอมีเสน่ห์ น่าสนใจมาก  ผมกลับมาเล่าให้คุณยายฟัง เอาเรียงความมาให้คุณยายดู คุณยายก็ลูบหัวเบาๆ พลางชมว่า หลานยายเก่งจัง  ลายมือก็สวยด้วย  ตั้งใจเรียนนะหลาน จะได้เป็นเจ้าคนนานคน  ผมจึงรักคุณยายมาก </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>         บางทีคุณยายก็มักนอนเล่นที่ศาลา  แล้วให้ผมบีบนวดแขนขาคลายเมื่อย แล้วท่านก็จะหลับตาเล่าเรื่องให้ฟังตามที่ผมอยากรู้เสร็จแล้วก็จะหยิบสตางค์ให้เป็นค่าขนม บางทีก็ถามว่า เสียค่าเทอมหรือยัง  ถ้ายังยายจะให้  แต่ผมก็ไม่เคยรบกวนยายเรื่องค่าเทอมเลย เพราะคุณพ่อคุณแม่ไม่ได้เดือดร้อนเรื่องค่าเทอม แต่คุณยายก็มักจะถามเพราะความเป็นห่วง    </p><p> </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">2</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            เช้าวันเสาร์นี้ ผมขอคุณพ่อคุณแม่ไปบ้านคุณยายตามปกติ  ถึงบ้านยายก็วิ่งปรื๋อไปที่ศาลาท่าน้ำเรียกยายดังลั่น วิ่งตึงตังมาถึงศาลาก็เห็นคุณยายนั่งอยู่แล้ว ยายดุว่า </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">          หลานวิ่งตึงตังแบบนี้ไม่ดีนะ เดี๋ยวหกล้มเจ็บตัวไปเปล่าๆ ผู้ดีเค้าไม่กระโดกกระเดกตึงตังแบบนี้นะ น่าเกลียดออก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>             ครับ  ผมรับคำ  ผมถามคุณยายว่าทำอะไรอยู่  คุณยายตอบว่า กำลังทำความสะอาดเครื่องทอง สร้อยคอสมัยคุณยายยังสาว  ผมหยิบสร้อยเส้นหนึ่งขึ้นมาดู มีเพชรพลอยหลากสีประดับอยู่จึงถามขึ้นด้วยความสงสัยว่า    </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">          ยายครับ  สร้อยอะไรครับสวยจัง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">          อ๋อ! นั่นน่ะสร้อยนพรัตน์ของยาย  สนใจล่ะสิ  มา ยายจะเล่าเรื่อง สร้อยนพรัตน์ ให้ฟัง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>            ดีครับยาย  วันนี้อยากฟังยายเล่าเรื่องยาวๆ นะครับ  คุณยายยิ้มกว้าง แล้วหยิบสร้อยนพรัตน์ขึ้นมา พลางเล่าว่า </p><p></p><p></p><p></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">           นพรัตน์  ก็คือ  นพ แปลว่า เก้า  รัตน์  แปลว่า แก้ว  นพรัตน์ ก็คือ แก้วเก้าประการ  มี  เพชร ทับทิม มรกต ไพฑูรย์ โกเมน เพทาย นิล บุษราคัม และมุกดาหาร  คนโบราณเขาผูกไว้เป็นกลอนคล้องจองให้จำง่ายๆ ว่า</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>  เพชรดี มณีแดง                 เขียวใสแสง มรกต </p><p></p><p>เหลืองใสสด บุษราคัม         แดงแก่ก่ำ โกเมน เอก </p><p></p><p>สีหมอกเมฆ นิลกาฬ            มุกดาหาร หมอกมัว </p><p></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แดงสลัว เพทาย                 สังวาลสาย ไพฑูรย์</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ถ้าเราจะดูสีของแก้วทั้ง 9 ชนิดนี้นะ คนโบราณเขาได้อธิบายไว้เหมือนกัน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p> เพชร (วชิระ / Diamond )   มีสีบริสุทธิ์ดุจน้ำใส </p><p>ทับทิม (รตฺตํ / Ruby)        มีสีแดงเหมือนเม็ดทับทิมสุก</p><p>มรกต (อินทนีลํ / Emerald)  มีสีเขียวใบไม้ </p><p>ไพฑูรย์ (เวฬุริยํ/  Chrysoberyl Cat's eye)  มีสีเหลืองเลื่อมพราย และแวววาวเหมือนแสงอาทิตย์ </p><p>โกเมน (รตฺตกาฬมิสฺสกํ / Garnet) สีแดงก่ำคือ สีแดงปนดำ </p><p>เพทาย (โอทาตปีตมิสฺสกํ/ Zircon ) มีสีขาวปนเหลือง </p><p>นิล (นีลํ / Blue Sapphire) สีดำเหมือนดอกอัญชันหรือสีดอกผักตบ

บุษราคัม (ปุสฺสราคํ/ Yellow-Sapphire or Topaz ) สีเหลืองเลื่อมดำ  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">มุกดาหาร (มุตฺตาหารํ/Pearl or Moonstone) สีเหมือนไข่มุกเลื่อมพราย</p><p>   </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> คุณยายครับ สร้อยนพรัตน์นี่คงมีค่ามากนะครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">มีคุณค่ามากจ้ะหลาน  ทั้งคุณค่าในตัวเองและคุณค่าสำหรับตัวยายด้วย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ยังไงครับยาย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> แก้วเก้าประการนี้เป็นของหายาก ยิ่งนำมาไว้รวมกันยิ่งมีค่ามาก  เป็นของสูงสำหรับผู้มีบุญบารมีอย่างกษัตริย์  คนธรรมดาสามัญไม่อาจนำมาประดับได้  ในสมัยโบราณเวลากษัตริย์ออกรบจะสวมสร้อยสังวาลนพรัตน์เพื่อความเป็นสิริมงคล แต่ต่อมาก็มีการอนุญาตให้เหล่าขุนนางสวมนพรัตน์สังวาลได้จนถึงสมัยนี้ ใครที่มีทรัพย์ มีบารมี ก็หามาสวมใส่ถือเป็นสิริมงคลแก่ตัว</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ยายครับ ถ้าเรามีไม่ครบเก้าชนิดล่ะครับ จะเป็นสิริมงคลไหมครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ความจริง แก้วแต่ละชนิดมีคุณค่าในตัวนะ  เชื่อกันว่า แต่ละชนิดมีพลังช่วยให้ผู้ใส่ได้รับสิ่งดีๆ แก่ตนเอง </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เพชร    มีความแข็งแกร่ง ใครได้สวมใส่จะมีพลังแข็งแกร่ง ศัตรูไม่สามารถทำอันตรายได้ </p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">
ทับทิม  มีพลังช่วยให้ปราศจาโรคภัยไข้เจ็บ สุขภาพดี</p>

</span>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">มรกต   มีพลังช่วยป้องกันอันตรายใดๆ ที่จะมากร้ำกราย</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">บุษราคัม   มีพลังเสริมอายุให้ยืนยาว</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">
โกเมน   มีพลังก่อให้เกิดความน่าเกรงขาม เป็นที่เคารพนับถือ</p>

</span>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">
นิล       มีพลังช่วยให้จิตใจสงบ สุข</p>

 

</span> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">
มุกดา    มีพลังป้องกันอันตรายจากสัตว์ร้ายทั้งปวง</p>

</span>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">
เพทาย  มีพลังช่วยนำโชคลาภมาให้</p>

</span>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ไพฑูรย์  มีพลังอันน่าเกรงขามสามารถเอาชนะอริราชศัตรู ผู้ปองร้ายได้ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คุณยายเล่าเรื่องพลาง เช็ดถูสร้อยนพรัตน์ไปพลางจนเกิดความแวววาวใสส่องประกายงดงามมาก  ถึงตอนนี้ยายดูจะเหนื่อยจึงขอให้ผมไปหยิบป้านชามาให้ คุณยายชอบดื่มน้ำชาจีนหอมๆ เพื่อให้ชุ่มคอ  ผมวิ่งปรื๋อออกไปในห้องครัวหิ้วป้านชามาให้คุณยาย หลังจากคุณยายจิบน้ำชาได้สองสามครั้งแล้ว  ก็มองหน้าผม พลางถามขึ้นว่า </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หลานเกิดปีวอกใช่ไหม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ครับยาย   ทำไมเหรอครับ?”  ผมถามด้วยความสงสัย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คนสมัยก่อนน่ะ ถ้าหาแก้วเก้านพรัตน์มาใส่ไม่ได้ เค้าก็จะหาแก้วที่ถูกโฉลกปีเกิดของตัวมาใส่เพื่อเป็นสิริมงคล</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จริงเหรอครับ  ผมเกิดปีวอกจะต้องใส่อะไรครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คนเกิดปีวอกก็ต้องใส่บุษราคัม  ส่วนปีอื่นๆ อย่าง ปีชวด ปีระกา ต้องใส่โกเมน  ปีฉลู ปีมะแม ต้องใส่มุกดาหาร  ปีขาล ต้องใส่เพทาย  ปีเถาะ ต้องใส่ ไพฑูรย์ หรือ มรกต  ปีมะโรง ปีกุน ต้องใส่ไพฑูรย์ ปีมะเส็ง ต้องใส่ เพชร  ปีมะเมีย ต้องใส่ นิล และปีจอ ต้องใส่ มรกต</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ถ้าจะให้เป็นมหามงคลก็ต้องครบทั้งเก้าชนิดใช่ไหมครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จ้ะหลาน แต่สมัยนี้ปลอมกันเยอะ หาแท้ๆ ได้ยาก  ของแท้ก็ราคาแพงมาก ยิ่งถ้าได้น้ำงาม  คือ เนื้อแก้วมีความใส เป็นประกาย ด้วยแล้วยิ่งแพงมากขึ้นไปอีก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คุณยายเชื่อในพลังของแก้วเก้าไหมครับ?”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หลาน   ความเชื่อ ความศรัทธาของคนเราเนี่ย เป็นพลังอันน่ามหัศจรรย์มากนะหลาน  การเชื่ออะไรอย่างหนึ่งทำให้เราทำอะไรได้อย่างมีจุดหมาย  ความเชื่อเรื่องแก้วนพรัตน์มีมานานแล้วตั้งแต่ชั้นพระมหากษัตริย์จนถึงคนสามัญทั่วไป และก็เชื่อกันทั่วโลก เครื่องประดับมงคลอย่างนพรัตน์นี้  ช่วยให้ยายยังมีชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นสุขจ้ะ  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> คุณยายพูดจบก็รินน้ำชาใส่ถ้วยยกขึ้นจิบช้าๆ แล้วหยิบสร้อยนพรัตน์ขึ้นมาลูบไล้ ดูสีหน้าแววตาเหมือนกับจะระลึกถึงใครคนหนึ่ง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p align="center">   3   </p><p align="center"> </p><p align="center"> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ยายครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หือ?”    คุณยายรับคำโดยไม่หันมา ยังคงเช็ดสร้อยนพรัตน์ให้แวววาวต่อไปอย่างช้าๆ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เมื่อกี๊ยายว่า สร้อยนพรัตน์นี้มีคุณค่าสำหรับยายด้วย หมายความว่ายังไงครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คุณยายหันมายิ้มกว้างอีกครั้ง พลางเอามือลูบหัวแล้วเอ่ยว่า</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ใช่จ้ะ  สร้อยนพรัตน์เส้นนี้  ตาของหลานให้ยายตอนแต่งงาน ยายใส่สร้อยนพรัตน์กับชุดไทย ใครๆ ก็ชมว่าสวย ยายภูมิใจมากเพราะสร้อยนพรัตน์นี้คือของขวัญที่มีค่าที่สุดที่ตามอบให้ยาย  สร้อยนี้จึงมีค่ามากที่สุดสำหรับยาย  ยายเก็บไว้ไม่ค่อยจะเอามาดูหรอก  ยกเว้นตอนที่ยายคิดถึงตาน่ะ    ดูแล้วยายก็มีกำลังใจ  คุณยายเล่าเสียงเรียบ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แปลว่าตอนนี้ยายกำลังคิดถึงตา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เฮ้อ! หลานนนี้ช่างซักเสียจริง  ปะ เราไปทำขนมอร่อยๆ กินกันดีกว่า  วันนี้ยายจะทำขนมบัวลอยไข่หวานให้กิน  ไปช่วยยายทำปะ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>   ว้า!  ยายน่ะ กำลังฟังเรื่องสนุกๆ อยู่เลย จบดื้อๆ  </p><p>    </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เออ...หลานคนนี้นี่  ไว้วันหลังยายจะเล่าเรื่องสนุกๆ ให้ฟังอีก วันนี้พอก่อน  มา ช่วยยายเก็บของหน่อย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  ผมช่วยคุณยายเก็บของใส่หีบเล็กๆ ตอนที่คุณยายหยิบสร้อยนพรัตน์ลงหีบ  ผมเห็นสร้อยนพรัตน์ของคุณยายเปล่งประกายสุกใสงดงามอย่างน่าประหลาด พร้อมรอยยิ้มของคุณยายที่สวยที่สุดเท่าที่ผมเห็นมา