ผมอยากให้พวกเราท่าน ถือเอาวันลอยกระทง ปลุกจิตสำนึกในการรักษ์แม่น้ำด้วยครับ

 ในวันพระจันทร์เต็มดวงที่เพิ่งผ่านพ้นไปเมื่อวันวานนี้

เป็นเทศกาลลอยกระทง ผู้คนต่างหลั่งไหลกันไปขอขมาลาโทษต่อพระแม่คงคา

มีการจัดงานกันทั่วทุกแห่งหน โทรทัศน์ทุกช่องต่างเผยแพร่เรื่องราวที่เกี่ยวพันกับงานลอยกระทง

ไม่เว้นแม้แต่ในG2Kก็มีบันทึกเกี่ยวกับลอยกระทงอยู่มากมาย ผู้บันทึกจึงขอร้อยเรียงออกมาเล่าสู่กันฟังครับ 

รวมบันทึกควันหลงวันลอยกระทงใน G2K

มีอยู่หลายบันทึกรวมทั้งข้อคิดเห็นของชาวเราG2K เกี่ยวกับลอยกระทง เท่าที่ผมจำได้มีดังนี้ครับ

·       พ่อครูบาฯ เขียนบันทึกกระทงเหงา ด้วยคงจะรู้ดีว่าน้องชาย น้องสาว ลูกชาย ลูกสาว ชาวแซ่เฮ ของท่านหลายๆคนอยู่ในประเภท กำพร้าคู่ ขอบคุณครับพ่อ (ผมก็ไม่อยากอยู่ในคณะนี้หรอกครับ แต่ก็หนีความจริงไม่พ้นครับผม)

·       พ่อครูบาฯ อีกบันทึกหนึ่งว่าด้วยเรื่อง กระทงที่ลืมลอย พูดถึงเรื่องอนาคตของบ้านเมือง และเยาวชน ที่เกี่ยวกับการจัดการการศึกษา 

·       พี่บุญรุ่ง ถ่ายทอดความทรงจำวันลอยกระทง ซึ่งเป็นวันที่ทำให้ระลึกถึงคุณแม่มากที่สุด เนื่องด้วยเป็นวันที่เธอเตรียมตัวถือกำเนิดมาชมโลก สุขสันต์วันคล้ายวันเกิดครับพี่รุ่ง (ตอนนี้คงกำลังนั่งสมาธิที่วัดอยู่)

·       คุณแผ่นดิน เขียนรำพึงรำพัน..วันลอยกระทง เล่าถึงกิจกรรมเทศกาลลอยกระทงของนักศึกษาใน มมส.

·       นายเม้ง บันทึกมาฝากคนที่อยู่เมืองไทยขอขมาคาราวะแม่คงคา พร้อมทั้งชวนลอยกระทงบนไซเบอร์ อันนี้มีอีกสองท่านที่มาเชิญชวน คือ ท่านนายช่างใหญ่ กับ คุณข้ามสีทันดร

·       พี่ครูอ้อย และพี่สะ-มะ-นึ-กะ มาเล่าให้คนอิจฉาว่าไปลอยกระทงกันมา แถวสถานีรถไฟ (งง หรือจำผิดขออภัยถ้าผิด)

·       คุณพี่ป้าแดงของลุงอู๊ด พาคุณหลานไปร่วมงานลอยกระทงที่ท่าบ่อ เก็บภาพสวยๆมาฝากเช่นเคย บันทึกนี้อาวเป-ลี่-ยนซักไซ้ไล่เลียงถึงประเพณีอีสานแต่เก่าก่อน (ตามประสาคนมีอายุคุยกัน) ได้ความว่าเมื่อก่อนทางอีสานลอยกระทงกันในวันออกพรรษา ซี่งทางคุณ ธวัชชัย ก็ได้ยืนยันว่าคนลาวก็เช่นเดียวกัน

·       น้องชายนายสายลม พิลาปรำพันด้วยบทกลอนกระทงหงอยเหงาเศ้ราสร้อยเดียวดายตามแนวถนัด (อันนี้อ้ายกะอยากช่วยอยู่น้องเอ้ย แต่เอาไว้ให้พี่หาของตัวเองพบก่อนนะ)

·       ยังมีอีกหลายท่านครับ แต่ผมจำได้ไม่หมด ขณะบันทึกไม่ได้เปิดบันทึกดู บันทึกจากความจำเท่าที่นึกออก อ้อมีคุณ RAK-NAอีกท่าน มีของคุณนกสาวเทศบาลพิดโลกอีก คงจะมีอีกหลายท่านที่ตกหล่นไป ขออภัยครับ แต่แปลกใจที่ไม่เห็นบันทึกลอยกระทงของจอมบันทึก คุณขจิต เห็นแต่บันทึกดอกไม้สีขาวสีดำ 

ความทรงจำในวันลอยกระทงของผู้บันทึก

จำไม่ได้แล้วว่าลอยกระทงครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ ยามเด็กจำได้วันยี่เป็งของบ้านดอยชนบทที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้นั้นสว่างไสวเรืองรองไปด้วยผางประตีบที่ทุกบ้านจุดเรียงรายไว้ตามรั้วบ้าน บนท้องฟ้ามีพระจันทร์กลมโต หัวค่ำแม่จะซื้อบอกไฟดอกที่ปั้นเป็นรูปตัวกระต่ายประจำปีเกิดมาให้พ่อจุดให้ แล้วก็ไปนั่งคอยเฝ้าดูผางประตีบต่อจนดับ แต่ไม่ได้ออกนอกบ้านไปดูเขาเฮฮาที่แม่น้ำเหมือนคนอื่นเขา แม่บอกว่ามันไกล กลัวคนตีกันแล้วจะถูกลูกหลง เกรงเขาจุดบั้งไฟมาโดนลูก และอื่นๆๆๆๆ ที่เหลือในความทรงจำยามเด็กมีเท่านี้

พอมาอยู่ในตัวเมืองเชียงใหม่ ก็เหมาขี้นเวรบ่ายตลอดทุกเทศกาลทุกปี ทดแทนบุญคุณพี่ๆที่ช่วยอยู่เวรเช้าให้ ในเวลาราชการที่ต้องแว๊ปไปเข้าโรงเรียน ไปสอนหนังสือ

จนทำให้เป็นคนไม่ค่อยรู้จักลอยกระทงมาด้วยประการฉะนี้ 

ข้อคิดและข้อสงสัยเรื่องลอยกระทง จากคนที่ไม่ค่อยได้ลอยกระทง

·       ประเพณีดั้งเดิม และความหมายที่แท้จริงของลอยกระทงยังคงอยู่ไม่ถูกปรุงแต่งใช่ไหม

·       รูปแบบและวันเวลาในการลอยกระทงจำเป็นต้องเหมือนกันทุกที่ทุกภาคหรือไม่ เช่น ภาคเหนือมียี่เป็งมีโคมลอย ภาคอีสานมีไหลเรือไฟวันออกพรรษา หรือว่าการกลืนวัฒนธรรม การเลียนแบบ การปรุงแต่งเพื่อการท่องเที่ยวนั้นเป็นเรื่องดีงาม ผมก็ว่าดีอยู่ครับ หากแต่เสียดายอยากจะให้อนุรักษ์แก่นแท้ของประจำถิ่นไว้ในนั้นด้วย

·       เรื่องวัสดุที่ใช้ประดิษฐ์กระทง

o     ใช้โฟมไม่ดีแน่ รู้กันอยู่ว่าย่อยสลายยาก เป็นมลพิษ

o     ใช้ใบตอง ต้นกล้วย ต้นพลับพลึง ดอกไม้สด ก็ดี แต่หากมากเกินไปปล่อยให้เน่าเสียก็เกิดมลพิษต่อน้ำต่อค่าบีโอดีอะไรนั่นอีก

o     ใช้ขนมปังถ้าปลากินไม่หมดก็เช่นเดียวกัน แต่ผมว่าปลาคงกินได้หมด แต่เขาก็ว่าต้องสั่งแป้งสาลีมาจากนอกอีก เอาเข้านั่น

o     เห็นในทีวีมีอาจารย์ท่านหนึ่งใช้แป้งมันสำปะหลังทำกระทง คงเข้าท่า

·       ทั้งนี้ทั้งนั้นผมสงสัยเอาว่า ทุกวันนี้จำนวนคนมีมากเกินไปแล้วมั้งครับ มากเกินกว่าที่มีน้ำจะปรับสมดุลได้ด้วยตัวเองมวลมนุษย์คงต้องช่วยท่านแล้วละครับ

·       ผมอยากให้พวกเราท่าน ถือเอาวันลอยกระทง ปลุกจิตสำนึกในการรักษ์แม่น้ำด้วยครับ เราจะทำการคารวะแม่คงคาอยู่แล้ว แต่ไม่ใช่คารวะเปล่าๆ น่าจะทำการฟื้นฟูท่านด้วย ร่วมกันฟื้นฟูแหล่งน้ำกันในวันลอยกระทง ดีไหมครับท่าน