การผลิตสื่อการสอนจากดวงตราไปรษณียากร

ภาพจากดวงตราไปรษณียากรมีคุณค่าต่อการศึกษาอย่างมากมาย ทั้งด้านประวัติศาสตร์ สังคม การเมือง ศาสนา วัฒนธรรมและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เป็นภาพที่มีความงดงามทางศิลปะ เพราะเกิดจากการออกแบบของจิตรกรที่วาดภาพได้เหมือนจริง มีทั้งภาพที่ต้องการสื่อถึงความมีอยู่จริง เช่น สถานที่ พรรณไม้ วัตถุ หรือภาพที่สร้างสรรค์ขึ้นใหม่ให้มีสีสันสดใสสวยงามในโอกาสพิเศษต่าง ๆ การจะนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนการสอนต้องมีการวางแผนและออกแบบวิธีการนำมาใช้เช่นเดียวกับสื่อชนิดอื่น ผู้เขียนได้นำภาพจากดวงตราไปรษณียากรมาออกแบบเป็นสื่อหลายชนิด โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสมรรถภาพในการอ่านของนักเรียน นับตั้งแต่อ่านเพื่อรับความรู้ อ่านจับใจความ อ่านวิเคราะห์ และอ่านตีความ โดยใช้วรรณกรรมในหนังสือเรียนวิชาภาษาไทย ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลายมาเป็นเนื้อหาหลักในการสร้างสื่อ สื่อที่จะกล่าวถึงในบทความนี้ชื่อ ใบงานประกอบการสอนภาษาไทยชุด “ดวงตราไปรษณียากรสอนวรรณกรรม” ภาพจากดวงตราไปรษณียากรที่นำมาใช้นั้น ได้นำมาประกอบในใบงาน โดยให้นักเรียนอ่านวรรณกรรมที่กำหนดให้ แล้วทำกิจกรรมหลายลักษณะตามทักษะพื้นฐานในการเรียนรู้ของนักเรียน ได้แก่ การสังเกต การระบุ
การสำรวจ การจำแนกความแตกต่าง การจัดลำดับ การรวบรวมข้อมูล การเปรียบเทียบ การจัดหมวดหมู่ การอ้างอิง การตีความ การแปลความ การเชื่อมโยง
การขยายความ การใช้เหตุผล และการสรุปความใบงานที่จัดทำมีทั้งสิ้น 32ชุด 65 กิจกรรม เช่น ตามรอยสุนทรภู่ไปนมัสการพระพุทธบาท สายใยของธรรมชาติคือสายใยของชีวิต แม่ไม้มวยไทยกับนายขนมต้ม เทพธิดากับคติความเชื่อของคนไทย แต่งองค์ทรงเครื่องละครข้อคิดเมื่อเปิบข้าว ท่องสุโขทัยไปกับศิลาจารึกหลักที่ 1 ยุทธหัตถีล่วง 4 ศตวรรษ พระผ่านเกล้า ราชาศัพท์กับพระพุทธรูป เรือพระราชพิธี บุปผาบานในกาพย์เห่เรือ มัสยานานาพันธุ์ในกาพย์เห่เรือ เป็นต้น
 ขั้นตอนของการจัดทำและใช้สื่อมีดังนี้
 1. อ่านวรรณคดีหรือวรรณกรรมอย่างละเอียด วิเคราะห์ว่า ข้อความใดควรต้องใช้ภาพประกอบเพื่อให้นักเรียนเข้าใจ หรือเพิ่มความรู้ให้มากขึ้น
 2. หาภาพประกอบที่สอดคล้องกับเรื่อง จากดวงตราไปรษณียากรที่สะสมไว้หรือจากคู่มือนักสะสม
 3. ออกแบบใบงานว่าจะให้นักเรียนทำกิจกรรมที่เชื่อมโยงภาพกับเนื้อหาอย่างไร เช่น เลือกหมายเลขภาพดอกไม้ชนิดต่าง ๆ ไปเติมในกาพย์เห่เรือ ตอนกาพย์ชมไม้ให้ถูกต้อง จัดเรียงลำดับภาพให้สอดคล้องกับบทความเรื่อง สายใยของธรรมชาติคือสายใยของชีวิต ตีความหมายของข้อความในศิลาจารึกให้สัมพันธ์กับภาพ เป็นต้น
 4. เขียนแผนการสอนประกอบการใช้ เพื่อให้สามารถสอนและวัดผลได้ตรงกับจุดประสงค์การเรียนรู้แต่ละชั้น
 5. นำไปใช้สอน ประเมินผล และปรับปรุงสื่อหรือวิธีการใช้ตาม
ข้อค้นพบ
 การสร้างสื่อ ที่มีการยกเนื้อหาหรือเนื้อเรื่องในวรรณคดีมาส่วนหนึ่ง
แล้วใช้ภาพประกอบนั้น เพื่อเร้าความสนใจของนักเรียน ไม่ให้มีแต่ตัวหนังสือเพียงอย่างเดียว หรือมีภาพประกอบไว้โดยไม่มีกิจกรรมเชื่อมโยง นอกจากนี้ การแบ่งเนื้อหาเป็นช่วง ๆ จะทำให้นักเรียนได้เรียนรู้ทีละน้อย ไม่เบื่อหรือล้า กิจกรรมดังกล่าวจะกระตุ้นให้นักเรียนใช้ทักษะการคิดวิเคราะห์ซึ่งจะนำไปสู่ความรู้ความเข้าใจ และการคิดสังเคราะห์ตามมานอกจากนี้ยังมุ่งเน้นให้นักเรียนได้รับความรู้จากเรื่องและภาพที่นำมาจัดกิจกรรม และผลที่อาจตามมาก็คือนักเรียนนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในเรื่องอื่น ๆ ได้ด้วย
 ใบงานชุดนี้ ผู้เขียนจัดทำขึ้นตั้งแต่ ปีการศึกษา 2542 ซึ่งเป็นหลักสูตรชั้นมัธยมศึกษาพุทธศักราช2533 ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้ใช้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพ.ศ. 2544 หนังสือเรียน และวรรณคดีวรรณกรรมบางเรื่องมีการปรับเปลี่ยนใหม่คงเดิมแต่แนวคิดและวิธีการจัดทำ ก็สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ ประกอบกับดวงตราไปรษณียากรนับวันยิ่งมีจำนวนเพิ่มขึ้นมากขึ้น เทคนิคการจัดทำก็ทันสมัยและสวยงามมากขึ้น สิ่งพิมพ์ของการสื่อสารแห่งประเทศไทย มีการตีพิมพ์ดวงตราไปรษณียากร เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ หลายรูปแบบ เช่น ภาพโปสเตอร์ ข่าวสารดวงตราไปรษณียากร แผ่นพับ รวมทั้งวารสารดวงตราไปรษณียากรและเว็บไซต์จำหน่ายดวงตราไปรษณียากรทางอินเตอร์เน็ต ทำให้ครูผู้สอนสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้อย่างหลากหลาย และเป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนเป็นอย่างยิ่ง

การผลิตสื่อการสอนจากดวงตราไปรษณียากร

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน