คำพูดของครูและพ่อแม่ มีอานุภาพสูง สามารถที่จะทำลายสมอง หรือ สร้างสมอง เด็ก ก็ได้

นักวิทยาศาสตร์ด้านสมอง มุ่งความสนใจเรื่อง Emotional Brain นั่นคือ สมองจะทำงานสูงสุด เมื่อมีอารมณ์รับรู้ ขณะเกิดอารมณ์รับรู้ สมองก็จะหลั่งสารสุข(เอ็นดอร์ฟิน) ทำให้เรียนรู้ได้ดีขึ้น ขณะเดียวกัน ถ้าอารมณ์ไม่รับรู้ สมองก็จะหลั่งสารทุกข์(อะดรีนาลิน) ออกมาต่อต้านการเรียนรู้ เป็นการทำลายสมอง และทฤษฎี Brain based learning บอกว่า สมองจะเรียนรู้ได้ดี เมื่ออยู่ในบรรยากาศที่มั่นคง อบอุ่น เป็นมิตร มีผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ ดังนั้น บรรยากาศดังกล่าว น่าจะมาจากความรักความอบอุ่นที่ได้รับจากผู้ใหญ่ จึงไม่ควรมีการดุด่าว่ากล่าว แต่ในขณะเดียวกัน สังคมไทยเป็นศังคมอำนาจนิยม มักอบรมสั่งสอนด้วยการดุด่าว่ากล่าวจนเป็นวัฒนธรรมไปแล้ว ข้อจำกัดของการดุด่าว่ากล่าว คือ เป็นการสร้างความรู้สึกไม่มั่นคง ไม่ปลอดภัยให้เด็ก ส่งผลต่อการทำลายสมอง ทำลายการเรียนรู้ ผมเคยนำประเด็นดังกล่าว ไปพูดคุยกับคณะครู แ ผู้ปกครอง ก็ได้รับคำตอบมาว่า เป็นไปไม่ได้ ที่จะไม่ดุด่าว่ากล่าวเด็ก มิฉะนั้น เด็กจะไม่มีระเบียบ ไม่รับผิดชอบ ไม่ทำงาน  เมื่อห้ามการดุไม่ได้  ผมคิดว่าทางออกในเรื่องนี้ จึงน่าจะออกมากลางๆ นั่นคือ ดุอย่างไร จึงจะไม่ทำลายบรรยากาศการเรียนรู้ หรือ ทำลายสมอง ดังนี้ครับ 1. ดุได้ แต่ต้องดุบนพื้นฐานของความรัก ความเอื้ออาทร ความเอาใจใส่ 2. ก่อนดุ ให้ย้อนกลับมาตรวจสอบจิตตัวเองก่อน ดุว่าตัวเอง "จิตเกิด" หรือไม่ ถ้าจิตเกิด อย่าเพิ่งดุ รอให้จิตนิ่งก่อน 3. หลักการง่ายๆในการดุ(แต่ทำยาก) คือ ให้ดุด้วยเหตุผล อย่าดุด้วยอารมณ์ 4. การมองโลกในแง่ดี(Positive thinking) ก็ช่วยปรับมุมมองต่อเด็กได้มาก 5. ยอมรับเด็กตามที่เขาเป็น เพราะไม่มีเด็กคนใหนอยากโง่ ไม่มีเด็กคนใหกนอยากเกเร 6. ควรดุที่การกระทำ ไม่ควรดุที่ตัวเด็ก นั่นคือ ยังคงยอมรับในตัวเด็กอยู่ แต่ไม่ยอมรับการกระทำ 7. การดุเด็ก ควรระบุให้ชัดเจนเป็นรูปธรรมที่เด็กเข้าใจได้ พร้อมกับบอกทางออกด้วยว่าทำอย่างไรจึงจะถูกต้อง การดุในเชิงนามธรรม เช่น ไม่มีน้ำใจ ไม่เสียสละ ไม่มีวินัย ไม่มีคุณธรรม ฯลฯ คำพูดเหล่านี้ บางครั้งเด็กไม่เข้าใจว่าหมายถึงอะไร และต้องทำอย่างไร 8. การใช้น้ำเสียงก็สำคัญ เรื่องเดียวกัน แต่ใช้น้ำเสียงต่างกัน ก็มีผลต่อเด็กในทางสร้างหรือทำลายได้   ข้อควรระวังในการดุ 1. ไม่ใช้คำพูดทางลบ 2. ไม่เปรียบเทียบ 3. ไม่ทำให้เด็กเกิดความด้อย.....ขอบคุณครับ