ติลักขณาทิคาถา ๑

กำลังคิดอยู่ว่าจะเขียนเรื่องอะไรต่อดี... เมื่อเจอบันทึก พระนิพพานในโลก : ทำความเข้าใจเพื่อให้เข้าถึง? ของ อาจารย์ กรเพชร  ซึ่งนำเสนอบางส่วนของ ติลักขณาทิคาถา ก็สว่างวาบขึ้นมาว่า เรื่องนี้ดีกว่า ! เพราะเป็นเรื่องที่ผู้เขียนชอบและเคยคิดไว้นานแล้วว่าจะเขียนเรื่องนี้เหมือนกัน...

ติลักขณาทิคาถา อยู่ในบทสวดมนต์ ซึ่งกำหนดให้้สวดก่อนที่จะขึ้นบทธรรมนิยามสูตรเป็นหลัก... ส่วนกรณีอื่นๆ ก็อาจมีการสวดบ้างเหมือนกัน โดยขึ้นอยู่กับประธานสงฆ์ในพิธีเป็นสำคัญ... ดังนั้น พระ-เณรทั่วไปมักจะเคยสวดบทนี้ และเฉพาะพระเถระเกือบทุกรูปมักจะจำบทสวดนี้...

เฉพาะผู้เขียนเอง บทสวดนี้ ถือว่าเป็นบทโปรด เพราะมักจะสวดเล่นๆ เสมอ... และแม้จะมีเนื้อหาลึกซึ้ง แต่คำแปลไม่ยาก กล่าวคือ สำหรับผู้พอรู้บาลีอยู่บ้าง  ขณะสวดก็จะเข้าใจคำแปลได้เลย... ประมาณนั้น

....

ติลักขณาทิคาถา นี้ นอกจากจะมีอยู่ในหนังสือสวดมนต์ทั่วไปแล้ว... ในหนังสือสวดมนต์แปลก็มักจะมีผู้นิยมแปลไว้ด้วยอีกบทหนึ่ง ดังเช่น หนังสือสวดมนต์แปลฉบับสวนโมกข์ของท่านพุทธทาส เป็นต้น

ผู้เขียนไม่ทราบว่า ติลักขณาทิคาถาจะมีอยู่ที่ใดบ้างในพระไตรปิฎก ยกเว้นในคาถาธรรมบท (พระไตรปิฎกเล่ม ๒๖) จะมีคาถาเหล่านี้อยู่ด้วย ซึ่งตอนแปลอรรถกถธรรมบท ท่านจะแยกออกมาอธิบายไว้เป็นส่วนๆ... ผู้สนใจสามารถอ่านก่อนได้ที่..

 ส่วนอรรถาธิบายของเกจิอาจารย์อื่นๆ ในอินเทอร์เน็ตก็มีหลายท่าน ซึ่งผู้สนใจ อาจค้นหาเพิ่มเติมได้....

............

สำหรับความเห็นของผู้เขียน... คิดว่า ติลักขณาทิคาถา ได้ประมวลแนวคิดและหลักจริยธรรมของพระพุทธศาสนาไว้อย่างสมบูรณ์ ซึ่งผู้เขียนจะค่อยๆ นำมาเล่าตามลำดับ....

แต่ในตอนแรกนี้ จะอัญเชิญคาถาทั้งหมดมาวางไว้ก่อน...

  • สัพเพ สังขารา อะนิจจาติ     ยะทา ปัญญายะ ปัสสะติ
  • อะถะ นิพพินทะติ ทุกเข         เอสะ มัคโค วิสุทธิยา
  • สัพเพ สังขารา ทุกขาติ         ยะทา ปัญญายะ ปัสสะติ
  • อะถะ นิพพินทะติ ทุกเข         เอสะ มัคโค วิสุทธิยา
  • สัพเพ ธัมมา อะนัตตาติ         ยะทา ปัญญายะ ปัสสะติ
  • อะถะ นิพพินทะติ ทุกเข         เอสะ มัคโค วิสุทธิยา
  • อัปปะกา เต มะนุสเสสุ           เย ชะนา ปาระคามิโน
  • อะถายัง อิตะรา ปะชา            ตีระเมวานุธาวะติ
  • เย จะ โข สัมมะทักขาเต        ธัมเม ธัมมานุวัตติโต
  • เต ชะนา  ปาระเมสสันติ        มัจจุเธยยัง สุทุตตะรัง
  • กัณหัง ธัมมัง วิปปะหายะ      สุกกัง ภาเวถะ ปัณฑิโต
  • โอกา อะโนกะมาคัมมะ         วิเวเก ยัตถะ ทูระมัง
  • ตัตราภิระติมิจเฉยยะ             หิตวา กาเม อะกิญจะโน
  • ปะริโยทะเปยยะ อัตตานัง     จิตตักเลเสหิ ปัณฑิโต
  • เยสัง สัมโพธิยังเคสุ            สัมมา จิตตัง สุภาวิตัง
  • อาทานะปะฏินิสสัคเค          อะนุปาทายะ  เย ระตา
  • ขีณาสะวา ชุติมันโต            เต โลเก ปะรินิพพุตาติ ฯ