เช้าวันนี้เราเริ่มกิจกรรมตั้งแต่ ๐๘.๓๐ น. ดูเหมือนจะเป็นวันที่ผู้ขอเรียนรู้ทุกคนรอคอย อยากไปเห็นของจริง ทีมจากอำเภอครบุรีมาถึงก็เล่าว่าเมื่อวานเย็นได้คุยกันแล้วว่าจะกลับไปทำอะไรบ้าง (ได้ไปลองขึ้นรถไฟใต้ดินด้วย) คุณวิรุณรัตน์ พนักงานนวดแผนไทยเสนอว่าน่าจะขอรูปแผลต่างๆ ไปให้ผู้ป่วยได้เห็น จะได้มีแรงจูงใจที่จะดูแลเท้า ตนเองไม่เคยรู้เคยเห็นมาก่อนว่าเท้าผู้ป่วยเบาหวานจะมีแผลได้แบบนี้ คุณหมอฝนบอกว่าจะเอารูปแผลไปทำเป็นโปสเตอร์สำหรับให้ความรู้กับผู้ป่วย สำหรับที่ รพ.ครบุรีคิดกันว่าจะจัดกลุ่มผู้ป่วยเป็นหมู่บ้าน จะจัด course เรื่องเท้า ให้ผู้ป่วยพกกาละมังและผ้าขนหนูมาหัดทำความสะอาดเท้ากัน มีคำถามเรื่อง Doppler ที่ใช้ในการวัด ABI ใช้ฟัง fetal heart sound ได้หรือเปล่า คำถามเรื่องการออกกำลังเท้า ดิฉันรู้สึกชื่นชมทีมของคุณหมอฝนที่คิดกันไม่หยุดว่าจะกลับไปทำอะไรบ้าง ดีใจแทนผู้ป่วยเบาหวานที่ครบุรีจริงๆ

เวลาประมาณ ๐๙.๐๐ น. คณะของเราเคลื่อนย้ายไปที่คลินิกสุขภาพเท้า ณ ชั้นใต้ดินอาคารใหม่ ทีมเทพธารินทร์ออกมาต้อนรับทั้งคุณกิ่งเพชร ประกอบกิจเจริญ คุณยุวดี มหาชัยราชัน คุณณัฎฐิยา ปะบุญเรือง ทุกคนมีสีหน้ายิ้มแย้ม แววตาแจ่มใส แสดงออกถึงความเต็มอกเต็มใจ คุณยุวดีทักทายคุณสุพรรณี จำได้ว่าเจอกันที่ตลาดนัดความรู้ คุณณัฎฐิยาก็บอกทีม รพ.บ้านโพธิ์ว่าตนก็เป็นคนแปดริ้วเหมือนกัน บรรยากาศเป็นกันเองมากๆ เลย

คูณกิ่งเพชรผู้รับผิดชอบในการแลกเปลี่ยนครั้งนี้ ได้จัดเตรียมอุปกรณ์เครื่องใช้ต่างๆ ในการดูแลเท้าเอาไว้พร้อม เน้นอุปกรณ์ที่หาได้ในบ้านเรา อธิบายวิธีการใช้ ข้อควรระวังในการใช้ การดูแลรักษาอย่างละเอียดทุกชิ้น สาธิตการใช้ felted foam ในการลดแรงกดของแผล (กับเท้าเทียม) ให้ทุกคนได้หยิบจับสัมผัสดูอย่างทั่วถึง ต่อจากนั้นสาธิตการตรวจเท้า (สาธิตกระทั่งจะพูดอย่างไร) การขูดหนังหนา คุณศรีมาลัยทดลองเป็นผู้ใช้บริการ คุณกิ่งเพชรบอกให้ทุกคนฝึกจากการขูดเทียนไขไปก่อน ต่อจากนั้นฝึกทำให้กันและกัน แล้วจึงค่อยไปลงมือจริงกับผู้ป่วย ระหว่างนั้นมีการวัด ABI ผู้ป่วยรายหนึ่ง ทุกคนจึงได้เรียนรู้เรื่องนี้ไปด้วย คุณยุวดี คุณณัฐิยา และแม้แต่ผู้ป่วยที่มาใช้บริการขณะนั้น ๒ ราย ก็ร่วมให้ข้อมูล ให้ดูให้จับต้องเท้าด้วยความเต็มใจ

คุณยอดขวัญได้สาธิตการใช้เครื่อง Podoscope หลายคนผลัดกันทดลองใช้ดู มองเห็นการลงน้ำหนักที่ฝ่าเท้าของตนเอง คุณยอดขวัญขยายความรู้ต่อว่าการพิจารณาแรงกดที่ฝ่าเท้า ยังบอกได้ถึงปัญหาของหลังของเข่าด้วย บอกเทคนิคการดู สาธิตการวัดขนาดเท้า (ของคุณสุพรรณี) เพื่อตัดรองเท้า คุณกิ่งเพชรมาเพิ่มเรื่องการใช้เครื่อง i Step

ทั้งคุณกิ่งเพชรและคุณยอดขวัญ ต่างบอกเทคนิคและเคล็บลับในการปฏิบัติต่างๆ ผู้ขอเรียนรู้จดบันทึกกันอย่างตั้งใจ คุณหมอฝนขอถ่ายเป็น VDO ไว้ด้วย

คุณหมอสิริเนตรมาตรวจรักษาผู้ป่วยด้วย พอเจอคุณหมอฝนก็จำได้ว่าเป็นรุ่นน้องที่เชียงใหม่ ทักทายฟื้นความหลังกันแบบชื่นมื่นพอประมาณ เราใช้เวลาอยู่ที่นี่จนเกือบ ๑๒.๐๐ น.จึงกลับไปที่ห้องประชุมเพื่อรับประทานอาหารกลางวันและ AAR

AAR กิจกรรมวันสุดท้าย

ทุกคนบอกว่าตนเองได้ตามที่คาดหวังและได้มาก บอกได้ว่าตนเองจะกลับไปทำอะไร

คุณวิภาบอกว่าวันนี้อยากดูให้เห็นว่าทำอะไรกันบ้าง ได้เห็นการตรวจจริงๆ ได้ทบทวนสิ่งที่ได้ฟังเมื่อวาน เมื่อวานกลับไปลองจับชีพจรที่เท้าของตนเองจับไม่ได้ วันนี้จับได้แล้ว การตัด callus ไม่เคยเห็น คิดว่าใช้วิธีตัดๆ เอา มาเห็นวันนี้แล้วคิดว่าไม่น่ายาก ไม่น่ากลัว ส่วนเรื่องรองเท้า เนื่องจาก รพ.บ้านโพธิ์ไม่มีนักกายภาพบำบัด คงจะยังไปไม่ถึง อาจจะให้คำแนะนำและส่งต่อ ตนเองมีแผนจะทำเรื่องการดูแลเท้าอยู่แล้ว บอก ผอ. บอกผู้ป่วยไว้แล้ว แต่จะต้องไปจัดระบบก่อน

คุณแสงเดือนเสริมว่ารับผิดชอบเรื่องการส่งเสริมป้องกันและหลักสูตรหมอนวดแผนไทย จะไปฝึกทำด้วยกัน (กับคุณวิภา)

คุณศรีมาลัย ตอนแรกคิดว่าจะดูแค่การประเมินเท้า คิดว่าแค่นิดหน่อย แต่พอทำจริงพบว่าต้องใช้เวลาและประสบการณ์ จะไปเริ่มจากการดูแลให้เจ้าหน้าที่ด้วยกันก่อน

คุณวรุณรัตน์ จะไปช่วยเสริมไม่ว่าหมอหรือนักกกายภาพฯ จะทำอะไร จะให้ความรู้เสริมในสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ที่ตนทำได้

คุณขวัญยืน จะกลับไปตรวจประเมินเท้าและประสานกับ รพ.ที่ทำได้เรื่องรองเท้า

คุณสุพรรณี จะไปปรึกษากับหัวหน้า สอ.ว่าจะทำกิจกรรมอะไรกันบ้าง จะไปเล่าให้ฟัง และจะให้ความรู้แก่ผู้ป่วย

คุณนัฎฐาภรณ์บอกว่า "เมื่อคืนคุยกับพี่รุณ อยากรู้วิธีขูดตาปลาว่าเขาทำกันอย่างไร" วันนี้ได้รู้ ได้รู้วิธีตะไบเล็บว่าควรทำทางเดียว จะเอาไปแนะนำเพื่อนและปฏิบัติเองด้วย จะไปช่วยทีมทำงาน

คุณหมอฝนบอกว่าได้ตามที่หวัง ต้องเอากลับไปฝึกฝน คิดไว้แล้วว่าเดือน ก.พ.จะเป็นช่วงเวลาของการฝึกฝนและ set ระบบ จะมีการ training ทีมหลัก มี.ค.จะเผยแพร่ความรู้สู่เจ้าหน้าที่อื่นๆ และ สอ. เรื่องรองเท้าคงเริ่มในช่วงปลายปี ตอนแรกนี้คงเชียร์ให้ใส่รองเท้า "คงต้องได้จับเท้าจริงๆ จึงจะอิน วันนี้ฟังๆ จะยังไม่อิน" บางทีอาจจะถ่ายภาพเท้าหรือแผลของผู้ป่วยแล้วส่งมาขอคำปรึกษา

คุณยอดขวัญคิดว่าจะกลับไปปรับปรุงแบบฟอร์มการประเมิน สิ่งที่ได้เรียนรู้คือความสนใจ ความตั้งใจของทีมผู้ขอเรียนรู้ มองเห็นการทำงานที่ข้าม line

คุณกิ่งเพชร บอกว่าคาดหวังอยากจะให้ให้มากที่สุด ผู้ขอเรียนรู้ประเมินแล้วว่าได้ก็ดีใจ แต่ทุกอย่างต้องฝึกฝน ถ้ามีปัญหาอะไรยังยินดีให้ความช่วยเหลือ

สำหรับดิฉันคาดหวังว่าการแลกเปลี่ยนของวันแรกจะจุดประกายความสนใจใคร่รู้ของทีมผู้ขอเรียนรู้และการได้สัมผัสกับของจริงในวันนี้จะทำให้การเรียนรู้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น นอกจากจะได้ตามที่คาดหวังแล้วสิ่งที่ได้เกินกว่านั้นคือเห็นบรรยากาศการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เต็มไปด้วยความตั้งใจความสนใจของทั้งสองฝ่าย ทุกคนมีแผนที่จะกลับไปทำต่อ สิ่งที่ได้น้อยกว่าความคาดหวังนั้นไม่มี กิจกรรมแบบวันนี้คิดว่าเหมาะสมแล้ว 

ดิฉันประทับใจที่เห็นความมุ่งมั่นตั้งใจทั้งของทีมจากครบุรีและบ้านโพธิ์ โดยเฉพาะทีมจากครบุรีมีความเป็นทีมจริงๆ คือทุกคนมีความตั้งใจจะช่วยกันทำงานตามกำลังความสามารถ เป็นทีมที่ทุกคนมีความสำคัญเท่าๆ กัน หลัง AAR เราเสร็จกิจกรรมเร็วกว่าเวลาที่กำหนดไว้ ระหว่างนั่งรออาหารว่างที่ยังไม่เสร็จ คุณหมอฝนเรียกทีมประชุมกันเลย ดิฉันแอบได้ยินการแบ่งงานกันในทีม รู้สึกชื่นชมคุณหมอฝนที่สามารถรวมใจคนในทีมได้ คิดไวและเป็นระบบ คนที่ทำงานด้วยคงจะสนุก

ก่อนจากกันคุณสุพรรณีขอเรียนเรื่องบล็อกเพิ่มเติม คุณแสงเดือนก็สนใจขอเรียนด้วย คุณหมอฝนบอกว่าจริงๆ ตนเองชอบแลกเปลี่ยนอยู่แล้ว แต่ไม่มีเวลาเขียนบล็อก ดิฉันเลยเสนอว่าอยากเล่าเรื่องอะไรให้พูดบันทึกเทปแล้วส่งต่อให้คุณสุพรรณีนำลงบล็อก ยังไม่รู้ว่าจะทำได้แค่ไหน เพราะระบบอินเตอร์เน็ตที่ PCU นารากไม่ค่อยจะอำนวยเท่าไหร่ ถ้าเป็นไปได้ดิฉันขอให้คุณสุพรรณีช่วยเขียนเล่าว่าได้ความรู้อะไรกลับไปบ้าง เอาไปทำอะไรต่อ และให้เล่ากิจกรรมที่ทีมจากเขมราฐจะมาเยือนครบุรีในวันที่ ๒ กพ.

ดิฉันและคุณหมอสิริเนตรมีโอกาสได้โบกมือลาทีมจากครบุรีขณะเคลื่อนรถออกจาก รพ.เทพธารินทร์ด้วย (คุณหมอฝนขับรถ Fortuner พาทีมไป-กลับด้วยตนเอง)

วัลลา ตันตโยทัย วันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๙

 

 คุณกิ่งเพชรสาธิตการใช้เครื่องมือ

 

 คุณหมอฝนประชุมทีม วางแผนและแบ่งงาน

 

 ภาพหมู่ที่ระลึก