ดิฉันเป็นลูกหลานชาวชนบทคนหนึ่ง ที่ไม่เคยได้ศึกษาประวัติศาสตร์เมืองชนบทอย่างถ่องแท้ซักที สมัยก่อนจะถามคุณยายซึ่งเป็นคนชนบทมาตั้งแต่กำเนิด คุณยายก็ให้ข้อมูลที่เกี่ยวกับที่มาของวงศ์ตระกูลซึ่งก็พอที่จะนำมาเป็นกิ๊กซอร์ ประติดประต่อกันได้ จนกระทั่งมาเจอหนังสือเล่มหนึ่งที่ร้านหนังสือ คือ หนังสือ ชำระและบันทึกประวัติศาสตร์อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น พื้นเมืองชลบถ ของ อาจารย์สนอง คลังพระศรี ดิฉันรีบหยิบมาดูทันที และตัดสินใจซื้อโดยไม่ต้องคิดนานเหมือนเลือกซื้อหนังสือเล่มอื่น ๆ พอนำมาอ่านแล้วทำให้เข้าใจในประวัติที่มาของสถานที่ต่าง ๆ ในเมืองชลบถ ทำให้ทราบว่าเดิมชื่อว่าเมืองชลบถ ที่แปลว่า ทางน้ำ ไม่ใช่ ชนบท ที่แปลว่า บ้านนอก และทำให้ทราบอีกว่าชนบทเดิมเคยเป็นหัวเมืองลาวชั้นเอก เคยมีเจ้าเมืองปกครองมาก่อนตั้งหลายยุคหลายสมัย ไม่ใช่แค่อำเภอเล็ก ๆ อย่างเช่นทุกวันนี้

ได้มาเรียนรู้ด้วยครับ ขอบคุณครับ
ขอบคุณท่านทั้งสองที่เข้ามาให้กำลังใจและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
เรียนอาจารย์
ผมกำลังศึกษาและสนใจประวัติของอำเภอชนบทเป็นอย่างมาก ผมจึงอยากเรียนขอเบอร์ติดต่อกลับของอาจารย์ ด้วยครับ
จักขอบคุณอย่างสูง
ราโชทัย
หนังสือที่ท่านอาจารย์ซื้อมามีจำหน่ายที่ไหน และราคาเท่าไหร่ครับ อยากซื้อมาเก็บไว้ครับ
มาเยี่ยมและส่งความสุขปีใหม่ครับ
http://gotoknow.org/blog/nfepadrew/156500
สวัสดีครับท่าน ผอ. ขอบพระคุณมากในความคิดถึง ชาวบ้าน ญาติ ลุง ป้า น้าอา พ่อ ผู้ใหญ่ พ่อ อบต. ยังคิดถึงท่านเหมือนเดิม…มาแวะเยี่ยมด้วยถ้ามีโอกาส
ผมได้จัดทำบางส่วนของประวัติ อำเภอชนบท
มีท่านใดทราบเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของ ศาลเจ้าพ่อมเหสักข์
ผมถ่ารูปเตรียมแล้วแต่ประวัติยังไม่รู้แจ้ง
ท่านใดช่วยชี้แนะจะเป็นพระคุณยิ่ง
ชิน
เคยไปเที่ยว ซื้อผ้าไหมสวยๆๆ มีแยะ มีเพื่อนเป็นครูโรงเรียนชนบทศึกษา
ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์
สถานที่ตั้ง : ตั้งอยู่ฝั่งห้วยหนองเอี่ยน ใกล้กับโรงเรียนชุมชนบ้านชนบท ถนน แจ้งสนิท อำเภอชนบท
จังหวัดขอนแก่น
หากเดินทางมาจากสี่แยกสถานีตำรวจของอำเภอชนบท มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกจะผ่าน สะพานห้วยหนองเอี่ยน และมองไปทางซ้ายมือจะเห็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่งตั้งอยู่
ประวัติความเป็นมา : เจ้าพ่อมเหศักดิ์ก็คือ ผีมเหศักดิ์หลักเมือง หมายถึง ผีอาฮัก (อารักษ์) เป็นผีประจำเมืองที่ชาวอีสานเคารพ กราบไหว้ เนื่องจากเชื่อว่าเป็นผีที่คอยคุ้มครองบ้านเมืองให้มีความสงบสุข นอกจากนี้หลายแห่งเชื่อว่าผีมเหศักดิ์เป็นผีบรรพบุรุษของเจ้าเมืองผู้ตั้งชุมชน ดังนั้นจึงมีประเพณีบูชาหรือเลี้ยงผีมเหศักดิ์เป็นประจำทุกปี
ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์เป็นศาลเจ้าพ่อที่ตั้งอยู่ห้วยหนองเอี่ยน ใกล้โรงเรียนชุมชนบ้านชนบท
เจ้าพ่อมเหศักดิ์นี้ชาวชนบทนับถือยิ่งนักทุกๆ ปีในวันสงกรานต์จะต้องแห่รอบบ้านและจะบวงสรวง เลี้ยง เซ่นไหว้ บูชาในวันพระ ข้างขึ้นเดือนหกเป็นประจำทุกปี ลูกหลานชาวชนบทจะนับถือเจ้าพ่อมเหศักดิ์กันทุกคนใครจะออกจากบ้านเพื่อไปค้าขาย ไปเรียน หรือไปรับราชการจะควรแวะบอกลาขอพรให้ติดตามไปปกป้องรักษาไปตลอดรอดฝัง หรือในบางครั้งก็จะมีการบนบาลศาลกล่าวและเมื่อประสบความสำเร็จก็จะมีการแก้บนอีกครั้ง ส่วนมากจะเป็นการแก้บนด้วยเหล้า หัวหมูหรือไม่ก็ไก่ต้ม เล่นละครฟ้อนรำ ขับร้อง แต่ก่อนศาลสร้างด้วยไม้เป็นเรือนแบบไทย แต่ปัจจุบันนี้สร้างใหม่ด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กทำยอดเป็นมณฑปทาสีสวยงามในที่ใกล้กับศาลหลังเดิมและทำพิธีอันเชิญเจ้าพ่อมาประทับเมื่อปี พ.ศ.2525
องค์ความรู้ของงอนุสาวรีย์ : ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์เป็นประติมากรรมแบบลอยตัว เป็นรูปร่างที่มองเห็นได้รอบด้านหรือทั้ง 4 ด้าน การบวงสรวงและสักการะ: ทุกๆ ปีในวันสงกรานต์จะต้องแห่รอบบ้านและจะบวงสรวง เลี้ยง เซ่นไหว้ บูชาในวันพระ ข้างขึ้นเดือนหกเป็นประจำทุกปี ลูกหลานชาวชนบทจะนับถือเจ้าพ่อมเหศักดิ์กันทุกคนใครจะออกจากบ้านเพื่อไปค้าขาย ไปเรียน หรือไปรับราชการจะควรแวะบอกลาขอพรให้ติดตามไปปกป้องรักษาไปตลอดรอดฝัง หรือในบางครั้งก็จะมีการบนบาลศาลกล่าวและเมื่อประสบความสำเร็จก็จะมีการแก้บนอีกครั้ง ส่วนมากจะเป็นการแก้บนด้วยเหล้า หัวหมูหรือไม่ก็ไก่ต้ม เล่นละครฟ้อนรำ ขับร้อง หรือดอกไม้สีแดง ผ้าสีแดง พวงมาลัยสีแดง และจุดธูปจำนวน 9 ดอก ในวันพุธ
( สนอง คลังพระศรี. พื้นเมืองชลบท. กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์ 2550.)
ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์หลักเมือง
(ภาพถ่ายศาลเจ้าพ่อ มเหศักดิ์ หลักเมือง ถ่ายเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2551.)
ขอบคุณมากครับ คุณอุบล
คือผมเป็นเขยชลบถ มีครอบครัวอยู่ริมหนองกองแก้ว ก็รับทำเวบด้วย ก็เลยอยากทำประวัติเมืองชลบถ คุณ สนอง คลังพระศรี เป็นรุ่นเดียวกับ อนงค์ อ่อนนาง แฟนผมครับ
จะขออนุญาต นำบทความไปใส่ที่เวบ www.kkcwork.com ขอบคุณที่ช่วยค้นหา ความจริงหนังสือเล่มนี้ที่บ้านก็มีนะครับ แต่ผมหาไม่เจอ (ดูไม่ดี เอง) ถ้ามีอะไรเกี่ยวกับคอมเกี่ยวกับเวบ ให้ผมช่วยได้ครับผม
ด็อกเตอร์ สนอง คลังพระศรี ครับ ผมกำลังทำรวมรุ่น ชบศ.รุ่นอนงค์ อ่อนนาง เธอว่าจำ ปีไม่ได้ อาจารย์เก็บข้อมูลเก่ง มาช่วยให้ข้อมูลด้วยนะครับ
ผมเป็นเขยบ้านแท่น เมื่อเวลาไปเที่ยวบ้านชนบท รู้จักสบายใจดีมาก ๆ อากาศ ก็ดีกว่ากรุงเทพฯ มากมายนัก
ขอบคุณ เขยบ้านแท่นที่เข้ามาแวะเยี่ยม ดิฉันก็เป็นคนตำบลบ้านแท่น เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2552 ที่ผ่านมาดฉันได้ทำพิธีเปิดศูนย์ กศน. ตำบลบ้านแท่น โดยมีท่าน ส.ส. เรืองเดช สุพรรณฝ่าย เป็นประธารในพิธีเปิด พิธีเปิด ศูนย์ กศน. ตำบลบ้านแท่นในครั้งนี้มีผู้ร่วมเป็นเกียรติเป็นจำนวนมาก เห็นงานออกมาเป็นที่พึงพอใจก็เป็นปลื้ม และหายเหนื่อยเลยค่ะ
โรงเรียนชุมชนบ้านชนบท
ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์
สถานที่ตั้ง : ตั้งอยู่ฝั่งห้วยหนองเอี่ยน ใกล้กับโรงเรียนชุมชนบ้านชนบท ถนน แจ้งสนิท อำเภอชนบท
จังหวัดขอนแก่น
หากเดินทางมาจากสี่แยกสถานีตำรวจของอำเภอชนบท มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกจะผ่าน สะพานห้วยหนองเอี่ยน และมองไปทางซ้ายมือจะเห็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่งตั้งอยู่
ประวัติความเป็นมา : เจ้าพ่อมเหศักดิ์ก็คือ ผีมเหศักดิ์หลักเมือง หมายถึง ผีอาฮัก (อารักษ์) เป็นผีประจำเมืองที่ชาวอีสานเคารพ กราบไหว้ เนื่องจากเชื่อว่าเป็นผีที่คอยคุ้มครองบ้านเมืองให้มีความสงบสุข นอกจากนี้หลายแห่งเชื่อว่าผีมเหศักดิ์เป็นผีบรรพบุรุษของเจ้าเมืองผู้ตั้งชุมชน ดังนั้นจึงมีประเพณีบูชาหรือเลี้ยงผีมเหศักดิ์เป็นประจำทุกปี
ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์เป็นศาลเจ้าพ่อที่ตั้งอยู่ห้วยหนองเอี่ยน ใกล้โรงเรียนชุมชนบ้านชนบท
เจ้าพ่อมเหศักดิ์นี้ชาวชนบทนับถือยิ่งนักทุกๆ ปีในวันสงกรานต์จะต้องแห่รอบบ้านและจะบวงสรวง เลี้ยง เซ่นไหว้ บูชาในวันพระ ข้างขึ้นเดือนหกเป็นประจำทุกปี ลูกหลานชาวชนบทจะนับถือเจ้าพ่อมเหศักดิ์กันทุกคนใครจะออกจากบ้านเพื่อไปค้าขาย ไปเรียน หรือไปรับราชการจะควรแวะบอกลาขอพรให้ติดตามไปปกป้องรักษาไปตลอดรอดฝัง หรือในบางครั้งก็จะมีการบนบาลศาลกล่าวและเมื่อประสบความสำเร็จก็จะมีการแก้บนอีกครั้ง ส่วนมากจะเป็นการแก้บนด้วยเหล้า หัวหมูหรือไม่ก็ไก่ต้ม เล่นละครฟ้อนรำ ขับร้อง แต่ก่อนศาลสร้างด้วยไม้เป็นเรือนแบบไทย แต่ปัจจุบันนี้สร้างใหม่ด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กทำยอดเป็นมณฑปทาสีสวยงามในที่ใกล้กับศาลหลังเดิมและทำพิธีอันเชิญเจ้าพ่อมาประทับเมื่อปี พ.ศ.2525
องค์ความรู้ของงอนุสาวรีย์ : ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์เป็นประติมากรรมแบบลอยตัว เป็นรูปร่างที่มองเห็นได้รอบด้านหรือทั้ง 4 ด้าน การบวงสรวงและสักการะ: ทุกๆ ปีในวันสงกรานต์จะต้องแห่รอบบ้านและจะบวงสรวง เลี้ยง เซ่นไหว้ บูชาในวันพระ ข้างขึ้นเดือนหกเป็นประจำทุกปี ลูกหลานชาวชนบทจะนับถือเจ้าพ่อมเหศักดิ์กันทุกคนใครจะออกจากบ้านเพื่อไปค้าขาย ไปเรียน หรือไปรับราชการจะควรแวะบอกลาขอพรให้ติดตามไปปกป้องรักษาไปตลอดรอดฝัง หรือในบางครั้งก็จะมีการบนบาลศาลกล่าวและเมื่อประสบความสำเร็จก็จะมีการแก้บนอีกครั้ง ส่วนมากจะเป็นการแก้บนด้วยเหล้า หัวหมูหรือไม่ก็ไก่ต้ม เล่นละครฟ้อนรำ ขับร้อง หรือดอกไม้สีแดง ผ้าสีแดง พวงมาลัยสีแดง และจุดธูปจำนวน 9 ดอก ในวันพุธ
( สนอง คลังพระศรี. พื้นเมืองชลบท. กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์ 2550.)
ศาลเจ้าพ่อมเหศักดิ์หลักเมือง
(ภาพถ่ายศาลเจ้าพ่อ มเหศักดิ์ หลักเมือง ถ่ายเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2551.)
ผมเชื่อว่าเมืองนี้เก่าแก่มาก เพราะมีบันทึกในเสาหินว่าพระเจ้า ชัยวรมันที่ II กษัตริย์ผู้เริ่มสร้างเมืองนครวัดนั้น ได้มานิมนต์ฤาษีจาก ชานาปาดา ไปปัดรังควาน ผมเลยเดาว่า ชานาปาดา ก็คือ ชานาบาทา หรือ ชนบท นี่เอง
คำว่าชนบทนั้นคนไทยเราเอามาแปลว่า บ้านนอกไปเอง ชื่อเดิมเป็นภาษาสันสกฤตไม่ทราบว่าแปลว่าอะไร
วันนี้ผมเอะใจมาก ว่า มี ต. กุดเพียขอม อยู่ด้วย หรือ ว่าเมืองนี้เชื่อมกับขอมโบราณจริงๆ ว่าไปแล้วอาจเคยเป็นเมืองสำคัญของขอมมาก่อนก็เป็นได้นะครับ
ทวิช
สวัสดีครับผมก็เป็นชาวชนบท ครับ ผมก็ขอขอบคุณทุกท่านครับที่ทำให้ผมรู้สึกว่าบ้านอยู่ใกล้ๆ ตัวผมนี้เอง ผมมาอยู่ที่ กทม.ร่วม ๓๐ ปีแล้ว เห็นเว็บนี้ และได้เองแล้วรู้สึกอบอุ่นครับ โทษทีครับผมลืมบอกที่ว่าผมก็มีเพื่อนทำงานอยู่ที่ กศน.ด้วยครับ ขอบคุณครับ เจ๊กครับ
ขอบคุณ คุณทวิช และคุณพงษ์ศักดิ์ ที่แวะมาทักทาย
ใช่แน่นอน ค่ะ คุณทวิช ตามที่ได้ศึกษาประวัติเมืองชลบถเป็นเมืองเก่าแก่มาก
และขอบคุณคุณพงษ์ศักดิ์ เรามาร่วมกันสำนึกรักบ้านเกิดของเราเถิด อย่าอายที่เป็นคนชนบท
จงภูมิใจที่เราเป็นลูกหลานบรรพบุรุษที่เก่าแก่ขนาดนี้
สวัสดีครับ อาจารย์ ผมดีใจและภูมิใจมากครับที่ได้เกิดมาเป็นคนอำเภอชนบท และวันนี้เป็นอีกวันหนึ่งที่ได้นำเสนอบ้านเกิดครับ ในวงสนทนากันวันนี้ ๕ ท่านด้วยกัน มีท่านหนึ่งถามผมว่า พงษ์เป็นคนที่ไหน ผมก้อตอบอย่างภูมิใจในบ้านเกิด ว่าเป็นคนอำเภอชนบท แล้วท่านก้อถามต่อ ที่บ้านโดนน้ำท่วมหรือเปล่า เห็นข่าวออกทีวีทุกวันเลย ว่าอำเภอชนบทโดนน้ำท่วมเยอะเหมื่อนกันนี้ ผมบอกว่าที่บ้านโดนน้ำท่วมเหมื่อนกันครับ แต่ในขณะนั้นก้อฉุดคิดขึ้นมานิดหนึ่ง ว่าน้ำท่วมก้อมีส่วนดีเหมือนกันนะ อย่างน้อยคนในประเทศไทยได้รู้จักอำเภอชนบทมากขึ้น และไม่ต้องโดนย้อนถามเมื่อโดนถามว่าเป็นคนที่ไหน เมื่อตอบว่าเป็นคนอำเภอชนบท จะโดนย้อนถามว่ามีอำเภอชื่อนี้ในประเทศด้วยเหรอ แต่ครั้งนี้กลุ่มสนทนารู้จักบ้านเราดี และสามารถอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้เป็นอย่างดีเลยครับ ก้อมีเรื่องมาเล่าสู่กันฟังตามประสาคนคิดถึงบ้านน่ะขอรับ พงษ์ศักดิ์