สพฐ.ได้ดำเนินการต่อเนื่อง โดยแต่งตั้งคณะทำงานร่างแผนยุทธศาสตร์การยกระดับคุณภาพการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ขึ้น เพื่อนำเสนอเป็นแผนระดับกระทรวง  โดยมี สตผ.เป็นเจ้าภาพ  พอดีผมได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการคนหนึ่ง  และได้มีการประชุมเมื่อต้นเดือนสิงหาคม ที่โรงแรมเอเชีย กทม. ท่าน รศ.ดร.พฤทธิ์(ประธาน) ได้ขอให้ผมช่วยดำเนินการประชุมแทนในบางช่วง  ผมจึงขอเก็บสาระสำคัญที่ได้ในส่วนหนึ่งมาเล่าให้ฟังครับ

1. ความสำคัญของปัญหาด้านคุณภาพของการมัธยมศึกษาตอนปลาย  

        จากผลการสอบ ANET ของ สำนักทดสอบการศึกษาแห่งชาติ(2549)พบว่า ค่าคะแนนเฉลี่ยทุกรายวิชาต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของคะแนนเต็ม หลายวิชาที่นักเรียนไม่ได้คะแนนเลย โดยเฉพาะวิชาหลัก 5 วิชา คือ วิชาภาษาไทย สังคมศึกษา อังกฤษ คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ วิชาคณิตศาสตร์มีค่าคะแนนเฉลี่ยต่ำสุดและถัดลงมาคือวิชาวิทยาศาสตร์     มีเด็กไทยจำนวนน้อยมากที่ได้คะแนนอยู่ในกลุ่มความสามารถระดับสูง   (PISA) และนักเรียนมากกว่าร้อยละ 50  ทำคะแนนทางคณิตศาสตร์อยู่ในระดับหนึ่งหรือต่ำกว่าในโครงการประเมินเดียวกัน   
       จากรายงานผลการวิจัยของ world Bank (Luis Benveniste ,Oct :2549)ได้สะท้อนถึงปัญหาหนึ่งที่รัฐต้องทบทวนถึงกระบวนการจัดการศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายคืออัตราการออกกลางคันของนักเรียนมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น นักเรียนชายมีอัตราการออกกลางคันมากกว่าหญิงซึ่งสอดคล้องกับตัวเลขของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(2549)พบว่าอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายร้อยละ 5.05      
       ในด้านครูผู้สอน  รายงานการวิจัยยังพบว่า  ร้อยละ 87 ของครูโรงเรียนระดับมัธยมของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจบการศึกษาระดับปริญญาตรี  ครูมีความมั่นใจที่สูงขึ้นมีความ สัมพันธ์ กับคะแนนที่ดีขึ้นของนักเรียน (TIMSS 2542) ร้อยละ 55ของนักเรียนที่เรียนกับครูที่รู้สึกว่าตนเองเตรียม การสอนไม่เพียงพอในวิชาคณิตศาสตร์ และร้อยละ 58 สำหรับวิชาวิทยาศาสตร์ รูปแบบการเรียนการสอน แบบครูสอนหน้าชั้น นักเรียนมีโอกาสจำกัดในการประยุกต์ความรู้สู่สถานการณ์ใหม่ๆ หรือการใช้ความ คิดสร้างสรรค์ในระหว่างวันเรียน  นอกจากนี้ อัตราครูต่อนักเรียนและเวลาที่ใช้โรงเรียนสะท้อนถึงครูไม่มีประสิทธิภาพในการทำงาน   
          ส่วนคุณภาพของอุปกรณ์การศึกษาของโรงเรียนอยู่ในระดับที่ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยของประเทศในกลุ่มองค์การเพื่อความร่วมมือและพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD) แต่ความเพียงพอของอุปกรณ์กลับต่ำกว่ามาก (-0.82) รวมทั้งยังไม่สามารถกระจายได้อย่างทั่วถึงอีกด้วย และมีนักเรียนจำนวนไม่ถึงร้อยละ 40  ที่มีเครื่องคิดเลขใช้     
        ในด้านงบประมาณ ผลการวิจัยยังพบอีกว่า ประเทศไทยมีค่าใช้จ่ายด้านการมัธยมศึกษาต่ำกว่าที่ควร (ร้อยละ 1.13 % ของ GDP) ขณะที่ประเทศในกลุ่มองค์การเพื่อความร่วมมือและพัฒนาทางเศรษฐกิจ มีงบประมาณทางด้านมัธยมศึกษาร้อยละ 2.1 ของ GDP  งบประมาณการเงินมีผลต่อผลสัมฤทธิ์ของโรงเรียน(องค์การเพื่อความร่วมมือและพัฒนาทางเศรษฐกิจ 2547) ด้วยหากสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมที่ดีกว่าย่อมจะนำไปสู่ผลการเรียนของนักเรียนที่ดีกว่าด้วย
2. ทิศทาง และเป้าประสงค์       
      การศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายสร้างหลักประกันคุณภาพการศึกษาและความเชื่อมั่นของชุมชน สังคมและเศรษฐกิจ
     วิสัยทัศน์                                                                                                                  
     การยกระดับคุณภาพการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเสริมสร้างหลักการประกันคุณภาพของเยาวชนให้มีมาตรฐานการศึกษา  มีศักยภาพที่สอดคล้องกับงานอาชีพที่เหมาะสมกับวัยและความเป็นสากลของเศรษฐกิจ
     พันธกิจ    
      สร้าง ขยายโอกาสบริการการศึกษาและรักษาเยาวชนในวัยเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายทุกคนให้คงอยู่สู่ภาพแห่งความสำเร็จ
    เป้าประสงค์: ภาพแห่งความสำเร็จ         
     คุณภาพการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเสริมสร้างคุณภาพของเยาวชนในวัยเรียน  ครูและสถานศึกษาให้มีลักษณะดังนี้
    เยาวชนในวัยเรียน 
      มีคุณธรรมและค่านิยมความเป็นไทย มีคุณภาพมาตรฐานการศึกษาของชาติในระดับที่ยอมรับได้ทางวิชาการ   มีความสามารถด้านทักษะการคิดเพียงพอที่จะพัฒนางานและดำรงชีวิตในทุกสังคมได้อย่างสมดุล รักชุมชน พัฒนาสังคมไทยตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเทียบเท่าความเป็นสากล
    ครู    มีคุณธรรม  สามารถสร้างหลักประกันคุณภาพความเชื่อมั่นการจัดการเรียนรู้แบบมืออาชีพ ยกระดับมูลค่าเพิ่มของเยาวชนด้วยการเรียนรู้จากสื่อ นวัตกรรม กระบวนการวิจัยและพัฒนาเข้าสู่ระดับมาตรฐานสากลทางวิชาการ มีส่วนร่วมคิดร่วมปฏิบัติตามค่านิยมธรรมาภิบาล นำสถานศึกษาสู่หลักประกัน คุณภาพภายนอก  มาตรฐานการศึกษาของชาติและศรัทธาของสถานประกอบการที่อยู่ในชุมชน
    ผู้บริหาร มีภาวะผู้นำที่มีคุณธรรม  นำระบบการบริหารกระจายอำนาจ การมีส่วนร่วมและการจัดการบนพื้นฐานค่านิยมธรรมาภิบาล  ระดมทรัพยากรและนำเครือข่ายผู้ปกครอง ชุมชน สมาคม องค์กรที่ตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาเข้ามามีส่วนร่วมยกระดับคุณภาพของการศึกษาในระดับชั้นมัธยม ศึกษาตอนปลาย
    โรงเรียนมีหลักสูตรสถานศึกษา หลักสูตรผู้เรียนที่สนองตอบศักยภาพของเยาวชน ท่ามกลางคุณภาพสภาพแวดล้อม เครือข่ายภูมิปัญญาท้องถิ่น แหล่งการเรียนรู้  การสนับสนุนจากชุมชน แหล่งสร้างสมานฉันท์ภาคีทางการศึกษาทุกภาคส่วน ตลอดจนสังคมแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาการและวัฒนธรรมดั่งเดิมของท้องถิ่น
              สำหรับยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนตามทิศทางและเป้าประสงค์ดังกล่าว  ขณะนี้ได้ร่างเสร็จแล้วกำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาปรับปรุงแก้ไข เพื่อนำเสนอ สพฐ.พิจารณาต่อไป  โดยสาระหลักก็คือ
     “มุ่งกระจายอำนาจ และกระจายทรัพยากรให้หน่วยปฏิบัติยกระดับคุณภาพการศึกษาให้เกิดผลสัมฤทธิ์ตามตัวชี้วัดที่กำหนด” 
       เท่าที่จำได้มียุทธศาสตร์หลักเพียง  2 ยุทธศาสตร์ โดยมีตัวบ่งชี้  เกณฑ์ และกิจกรรมเสนอแนะให้  ชื่อยุทธศาสตร์จะเป็นทำนองนี้ครับ
        1. ยกระดับคุณภาพของนักเรียน ม.ปลาย (ก็คือให้แต่ละแห่ง SBM แล้วดูที่ผลสัมฤทธิ์ปลายทาง ไม่สนใจ ดูรายละเอียดด้านกระบวนการของแต่ละพื้นที่)
        2.ประกันการจัดสรรทรัพยากรและการสนับสนุนด้านวิชาการ  (ก็คือจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาอย่างเสมอภาค และสนับสนุนบริการทางวิชาการที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นของแต่ละพื้นที่)