การยกร่าง พรบ. มหาวิทยาลัย  กับความเป็นอิสระของมหาวิทยาลัยไทย


          ผมไปร่วมประชุมสภามหาวิทยาลัยมหิดล   เมื่อวันที่ 15 มิ.ย.48   วาระที่พูดกันยาวที่สุดคือ   ร่าง พรบ. มหาวิทยาลัย   ซึ่งนอกจากของมหิดลแล้ว   ของมหาวิทยาลัยอื่นก็อยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา   และของอนุกรรมาธิการ


          ประเด็นสำคัญที่สุดต่อความเจริญก้าวหน้าของมหาวิทยาลัย   และต่อบทบาทของมหาวิทยาลัยต่ออนาคตของชาติบ้านเมือง   คือมุมมองว่ามหาวิทยาลัยมีหน้าที่อะไร   ซึ่งจะต้องเลือกระหว่าง 2 มุมมอง
·       เป็นสมอง  เป็นสติ  และเป็นขุมปัญญาแก่บ้านเมือง
·       เป็นมือเป็นเท้าของรัฐบาล


          คณะกรรมการสภาฯ เป็นห่วงว่า   สาระในยกร่าง พรบ. ส่อความเชื่อในหน้าที่แบบหลัง   ซึ่งจะมี ผลเสียต่อสังคมไทยในระยะยาวอย่างที่สุด


          หากจะให้มหาวิทยาลัยทำหน้าที่เน้นที่แบบแรก   จะต้องให้อิสระแก่มหาวิทยาลัยให้มาก   แต่ในยกร่าง พรบ. มีแนวโน้มว่าจะเขียนไว้ให้มีช่องทางให้รัฐบาลใช้กลไกของตนเข้ามาควบคุมมหาวิทยาลัยมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน


                                                                                                วิจารณ์  พานิช