วารสารทักษิณคดี ปีที่๖ ฉบับที่๒ โดย สาวิตรี สัตยายุทย์

                   ๖. ขาเดร์ แวเด็ง

                        นายขาเดร์ แวเด็ง เกิดเมื่อวันที่ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๗๔ ที่ตำบลจะบังติกอ ตำบลอาเนาะรู อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ในด้านการศึกษามีโอกาสได้เรียนหนังสือเพียงชั้นประถมปีที่ ๑ เท่านั้น ที่อำเภอรามัน จังหวัดยะลา ก็ต้องออกจากโรงเรียนเนื่องจากฐานะทางบ้านยากจน และต้องติดตามบิดามารดาไปทำงาน และจากนั้นจึงเพียรศึกษาทางศาสนาอิสลามเท่านั้น

                       นายขาเดร์ แวเด็ง เป็นผู้มีความหลงใหลในความไพเราะของไวโอลินมาตั้งแต่เด็ก ถ้ามีการแสดงพื้นเมืองในพื้นที่ละแวกนั้น ก็จะติดตามชมและสังเกตการสีไวโอลินของนักดนตรีเป็นการเฉพาะ และจะลองหยิบไวโอลินมาสีเล่นเสมอหากมีโอกาส

                      จนเมื่อสีไวโอลินออกมาเป็นทำนองเพลง จึงทำให้เกิดแรงบันดาลใจที่จะฝึกฝนการสีไวโอลินด้วยตนเอง

                      จนกระทั่งอายุได้ ๒๕ ปี ได้มีคณะละครบังสวัน จากประเทศสิงคโปร์ เข้ามาเปิดการแสดงที่อำเภอรามัน จังหวัดยะลา และบังเอิญให้นักดนตรีที่สีไวโอลินมาไม่ได้ นายขาเดร์ จึงมีโอกาสได้ร่วมเล่นดนตรีในครั้งนั้นแทน

                       ปรากฏว่าเป็นที่ชื่นชอบของทั้งคณะละครและผู้ชมทั้งหลาย และจากจุดนี้เอง ทำให้นายขาเดรัร์ได้พัฒนาตนเองจนได้รับการยกย่องว่าเป็นนักไวโอลินทางด้านดนตรีพื้นเมืองที่ไม่มีใครทาบ

                      นายขาเดร์ ได้เดินทางไปแสดงไวโอลินร่วมกับคณะละครบังสวัน ไปยังที่ต่าง ๆ ทั้ง มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย จนกระทั่งได้กลับมาเยี่ยมบ้านและมีครอบครัว จึงได้ย้ายถิ่นฐานไปอยู่ที่อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี และประกอบอาชีพช่างเงิน พร้อมกับการเล่นดนตรีกับคณะต่าง ๆ ที่มาติดต่อ

                      นายขาเดร์ แวเด็ง ได้ชื่อว่าเป็นศิลปินพื้นบ้านที่มีความสามารถสูงในการเล่นไวโอลิน เป็นผู้ที่มีความเพียรพยายามฝึกฝนการสีไวโอลินด้วยตัวของตัวเอง และจากการที่มีใจรักในน้ำเสียงของไวโอลินทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการฝึกฝนคิดค้นวิธีการสีไวโอลินที่เป็นลักษณะเฉพาะของตนเอง จนกลายเป็นนักสีไวโอลินพื้นบ้านภาคใต้ที่มีฝีมือสูงเด่น เป็นที่ยอมรับของบุคคลทั่วไป

                     นายขาเดร์ แวเด็ง ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปการแสดง(ดนตรีพื้นบ้าน) เมื่อวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๓๖