ใหม่
ชาวบ้านนำฟืนมากองก่ายกันเป็นสี่เหลี่ยมสูง นำศพลงจากเมรุลอย ทำทักษิณาวัตร แล้ววางโลงศพหน้ากองฟืนที่สูงท่วมหัว สัปเหร่อเปิดโลง ให้ลูกหลานได้ดูหน้าเป็นครั้งสุดท้าย น้าป๊ำกับพี่สมใจกอดกันร้องไห้ ฟูมฟาย ปิ้มว่าหัวใจจะแหลกสลาย
“ มันก็ทำฟูมฟายไปอย่างนั้นละ ตอนมีชีวิตอยู่ไม่เห็นมันจะสนใจใยดีผีสางไอ้จิต ” บางคนแอบกระซิบกระซาบ
“ ไฮ้! พูดส่งไป ถึงยังไงก็ผัวเขานา ” อีกคนกระซิบปราม
เสียงร่ำไห้ดังตรงนั้น ตรงนี้ เสียงสะอื้นเบาๆดังไปทั่วบริเวณ ทำให้ไข่เน่าพลอยมีน้ำตาคลอหน่วยไปด้วย เพราะน้าจิตดีต่อเขาเสมอมา ไม่เคยคิดถึงความยากดีมีจน บ่อยไปที่ไข่เน่าได้อาศัยข้าวก้นหม้อ น้ำพริกก้นถ้วยของน้าจิต กินประทังความหิว และอยู่รอดมาถึงทุกวัน “ไปสู่สวรรค์เถิด น้าจิต ” ไข่เน่ามองหน้าศพเป็นครั้งสุดท้าย พร้อมกับกลืนก้อนสะอื้น
ก่อนปิดฝาโลง สัปเหร่อผ่ามะพร้าวเสียงดังโป๊กๆ ใช้น้ำของมันราดศพ แล้วโยนกะลาทิ้ง ชาวบ้านแย่งชิงกันชุลมุน เชื่อกันว่า ใครที่นอนกัดฟันกรอดๆ ได้กินมะพร้าวล้างหน้าศพแล้ว จะหายจากอาการดังกล่าว จึงต้องออกกำลังแย่งกันทุกงานศพไป
ร่างไร้วิญญาณในโลง ถูกยกขึ้นวางบนกองฟืน แล้วใช้ฟืนอีกเป็นอันมากกองทับโลงน้นไว้ ไฟถูกติดจากก้อนขี้ไต้ สอดเข้าไปใต้กองฟืน จากไฟกองเล็กๆ เริ่มโตขึ้นๆ จนลุกท่วมโลงศพ ผู้คนแตกฮือออกห่าง เพราะร้อนจัด มีชายเพียงสองสามคนเท่านั้น ที่คอยใช้ไม้ไผ่ยาวๆกลมบาง เหมือนถ่อ แต่ขนาดเรียวเล็กกว่า เรียกกันว่าไม้เสียบผี คอยพลิกศพไปมา เพื่อให้ไหม้จนหมดร่าง
ศพไหม้หมดแล้ว บางคนลงไปล้างหน้าในคลองหน้าวัด อ้างว่าภาพของศพ จะได้ไม่ติดตา ตามไปบ้าน แต่ไข่เน่าว่าเพราะหน้าเปื้อนผงธุลีที่ปลิวมาจากกองไฟมากกว่า บางคนหน้าดำเหมือนทาดินหม้อ
เย็นมากแล้ว ผู้คนแยกย้ายกลับบ้านกันหมด ที่กองไฟไม่มีร่างน้าจิตอีกต่อไป เหลือเพียงเถ้าถ่านกองพะเนิน แต่ยังร้อนระอุ ยากที่จะเข้าไปเก็บกระดูก ไข่เน่ากับพ่อและเพื่อนบ้านอีกกลุ่มหนึ่ง ต้องนั่งเฝ้ากองฟอนไว้ คอยดูไม่ให้หมาแมวเดินผ่าน หากกองเถ้ามีรอยเท้าสัตว์ใด ก็เชื่อกันว่า น้าจิตจะต้องไปเกิดเป็นสัตว์ชนิดนั้น ไข่เน่าจึงถือเป็นหน้าที่สำคัญ นั่งเฝ้ากันตลอดคืนทีเดียว
รุ่งเช้าสัปเหร่อมาทำพิธีเก็บกระดูก เข่าใช้มีดหมอคุ้ยหา ปากก็บริกรรมคาถาหมุบหมิบ ได้กระดูกจำนวนหนึ่ง นำมาวางเรียงเป็นรูปคน
ไข่เน่าถอนใจ พร้อมคิดว่า สุดท้ายของชีวิตก็เหลือเพียงเท่านี้เอง ดูซิน้าจิตออกล่ำสันใหญ่โต
บัดนี้มาเรียงเป็นตุ๊กตาได้เท่านี้เอง เมื่อแกยังมีชีวิต ก็มีแต่ความเมตตาต่อไข่เน่า จะพูดจะจาก็ยิ้มแย้มแจ่มใส จนไข่เน่าสัมผัสความปรานีได้ น้าจิตช่างเป็นคนดีเหลือเกิน น้าจิตมีบุญคุณต่อครอบครัวของไข่เน่ามาก น้าจิตเป็นคนดี
เรือนร่างเป็นเพียงสิ่งที่เน่าเปื่อยผุพังได้ ไม่จีรังยั่งยืนอะไร ความดีที่กระทำต่างหาก ไม่เน่าเปื่อยผุพัง ไข่เน่าจะทำแต่ความดี เพราะความดีเท่านั้นที่เหลืออยู่ หลังวายชนม์
