เด็ก ๆ เราเคยนึกไหมครับว่าเครื่องบินใหญ่จังเลย แล้วเราอ้างอิงกับอะไรครับ ต้องอ้างอิงกับประสบการณ์อะไรสักอย่างที่เคยเห็น แต่ไม่ใหญ่เท่าเครื่องบิน หรือพอเห็นช้างเราก็บอกว่าช้างตัวโต เราก็น่าจะอ้างอิงกับอะไรสักอย่างอีก เช่น วัว ควาย หรือสัตว์เลี้ยงที่เราเห็นบ่อย ๆ ผมมองว่าเป็นเรื่องปกติและเราก็ไม่สนใจที่จะหาคำตอบว่าเราอ้างอิงกับอะไรที่เป็นประสบการณ์เดิม

     ที่เขียนเรื่องนี้เพราะผมได้ยินคำว่า “ย้ายมาที่นี่ ทำงานยากมาก ไม่เหมือนที่เดิม” จากคำกล่าวของพี่พยาบาลคนหนึ่งที่ย้ายมาจาก 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ แล้วมาอยู่ที่โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง และวันนี้ได้เข้ามาร่วมประชุมเรื่องแผนงานคนพิการจังหวัดพัทลุง ได้พบพูดคุยกับผม (ซึ่งทำหน้าที่เป็นวิทยากร) ช่วงพักเบรก

     ที่ไหน ๆ งานก็คงมียากมีง่าย ขึ้นอยู่กับจุดอ้างอิงที่เป็นประสบการณ์เดิมของเรามากกว่า และแน่นอนว่าผมเข้าใจพี่เขาว่าประเด็นที่ทำให้งานทำยากนั้นมีแน่ แต่การปรับตัวและเรียนรู้ในเชิงวัฒนธรรมองค์การใหม่มากกว่าทำให้เป็นอุปสรรค ผมได้ให้กำลังใจพี่เขาโดยยกเรื่องจุดอ้างอิงนี้มาพูด ผมว่าพี่เขาอึดอัดที่ย้ายมาจากโรงพยาบาลที่ผ่าน HA แล้ว มาอยู่โรงพยาบาลที่อยู่ในระหว่างการพัฒนาคุณภาพตามมาตรฐาน HA และผ่านขั้นที่ 1 ย่อมส่งผลต่อคำพูดว่า “ที่นี่ ทำงานยากมาก ไม่เหมือนที่เดิม” พร้อมทั้งได้ชักชวนพี่เขาให้ค่อย ๆ นำเอาประสบการณ์ความสำเร็จที่ผ่านมา ออกมาใช้ในงานที่เขามอบหมายให้แนบเนียนจะดีกว่า และยังบอกว่า “อย่าท้อ” ของดีในตัวพี่มีเยอะวันหนึ่งจะมีคุณค่าต่อคนพัทลุง บ้านเกิดพี่